Khi lần đầu tiên chúng tôi giới thiệu The AI Scientist trong bản in trước ban đầu của mình, chúng tôi đã chia sẻ một tầm nhìn đầy tham vọng: một tác nhân được hỗ trợ bởi các mô hình nền tảng có khả năng thực hiện toàn bộ vòng đời nghiên cứu học máy. Ngay sau đó, chúng tôi đã chia sẻ một cập nhật lịch sử: AI Scientist-v2 cải tiến đã tạo ra bài báo do AI tạo ra hoàn toàn đầu tiên vượt qua quy trình phản biện ngang hàng nghiêm ngặt của con người.

Hôm nay, chúng tôi vui mừng thông báo rằng một bài báo mô tả toàn bộ công trình này và bao gồm những hiểu biết mới đã được đăng trên Nature.

Cột mốc quan trọng này là kết quả của sự hợp tác chặt chẽ và hiệu quả giữa các nhà nghiên cứu tại Sakana AI, Đại học British Columbia (UBC) và Viện Vector, cùng với Đại học Oxford.

Dựa trên các bản phát hành mã nguồn mở trước đây, ấn phẩm truy cập mở trên Nature này mô tả chi tiết kiến trúc hệ thống của chúng tôi, phác thảo một số kết quả mở rộng quy mô mới và thảo luận về hứa hẹn cũng như thách thức của khoa học do AI tạo ra.

Đọc toàn bộ bài báo trên Nature tại đây: https://www.nature.com/articles/s41586-026-10265-5

Khám phá mã nguồn và các bài báo đã tạo trên GitHub: AI Scientist-v1, AI Scientist-v2

Ví dụ về các phần của một bài báo do The AI Scientist tạo ra đã vượt qua quy trình phản biện cho một hội thảo tại một hội nghị AI quốc tế hàng đầu.

Hành Trình Cho Đến Nay

Hành trình của chúng tôi đến ấn phẩm này đã trải qua 1,5 năm với các giai đoạn riêng biệt được định hình bởi sự phát triển của mô hình nền tảng và những cải tiến của chúng tôi đối với hệ thống:

1. Chứng minh điều đó là khả thi: Trong bản phát hành đầu tiên, chúng tôi đã cung cấp cho The AI Scientist một mẫu mã khởi đầu (như một lần chạy huấn luyện đơn giản cho nanoGPT). Nó tự động tạo ra các ý tưởng mới, tạo và chạy các thử nghiệm để kiểm tra những ý tưởng đó, và viết một bài báo hoàn chỉnh. Ngoài ra, chúng tôi đã phát triển và thiết lập Trình đánh giá tự động, công cụ này chấm điểm chất lượng của bài báo. Công trình này, lần đầu tiên, nhấn mạnh rằng việc tự động hóa đầu cuối toàn bộ quy trình nghiên cứu Học máy là khả thi.
2. "Bài kiểm tra Turing" của Khoa học: Trong bản cập nhật thứ hai, chúng tôi đã cho hệ thống nhiều tự do hơn để điều tra bất kỳ chủ đề nào được định nghĩa rộng rãi trong nghiên cứu AI. Sau đó, chúng tôi đưa hệ thống vào bài kiểm tra cuối cùng. Chúng tôi đã gửi các bài báo do AI tạo ra hoàn toàn chưa qua chỉnh sửa đến quy trình phản biện ngang hàng mù đôi nghiêm ngặt của con người tại hội thảo ICLR 2025 I Can't Believe It's Not Better (ICBINB). Một bản thảo đã đạt điểm trung bình 6,33 (điểm số cá nhân: 6, 7, 6), vượt qua ngưỡng chấp nhận trung bình của con người! Bài báo đạt điểm cao hơn 55% các bài báo do con người viết. Trong suốt quá trình, chúng tôi đã nhận được sự cho phép từ ban tổ chức hội thảo. Chúng tôi đã xác định trước sẽ rút bài báo trước khi xuất bản nếu được chấp nhận, và chúng tôi đã làm điều đó.

Bài báo mới trên Nature này tổng hợp những đột phá này và đi sâu vào những cải tiến mô hình nền tảng cơ bản giúp chúng trở nên khả thi. Bên dưới, sau khi được đưa ra một hướng nghiên cứu rộng, nó tự động tạo ra các ý tưởng nghiên cứu mới, tìm kiếm và đọc các tài liệu liên quan, thiết kế, lập trình và tiến hành các thử nghiệm thông qua tìm kiếm cây tác tử song song hóa, và viết toàn bộ bài báo (bằng LaTeX, với phản hồi về các hình ảnh từ một mô hình nền tảng có khả năng thị giác).

Tổng quan khái niệm về quy trình làm việc của The AI Scientist, bao gồm đưa ra ý tưởng nghiên cứu, triển khai thử nghiệm, thực hiện các thử nghiệm đó, viết bài báo và đánh giá nó.

Kết Quả Mới: Trình Đánh Giá Tự Động & Quy Luật Mở Rộng Của Khoa Học

Để đánh giá khoa học do AI tạo ra ở quy mô lớn mà không làm cạn kiệt các nhà phản biện con người, chúng tôi đã xây dựng một Trình đánh giá tự động. Chúng tôi đã hướng dẫn nó hoạt động như một Chủ tịch hội đồng, tổng hợp năm đánh giá độc lập thành một quyết định cuối cùng dựa trên hướng dẫn chính thức của NeurIPS. Chúng tôi đã so sánh Trình đánh giá tự động này với hàng nghìn quyết định thực tế của con người từ bộ dữ liệu OpenReview. Trình đánh giá tự động đạt hiệu suất ngang bằng với con người. Nó đạt độ chính xác cân bằng 69% (tương đương với các nhà phản biện con người) và điểm F1 thực sự vượt quá mức đồng thuận giữa con người được đo lường trong thử nghiệm nhất quán NeurIPS 2021 nổi tiếng.

Trình đánh giá tự động đối sánh với các đánh giá của con người trên các bài báo AI được đăng tại một hội nghị hàng đầu (ICLR), bao gồm các bài báo được xuất bản sau khi mô hình được huấn luyện ("giới hạn kiến thức" của nó). Những kết quả này cho thấy Trình đánh giá tự động đáng tin cậy như các nhà phản biện con người trong việc cung cấp điểm đánh giá cho các bài báo AI mới viết.

Quan trọng hơn, bằng cách sử dụng trình đánh giá này để chấm điểm các bài báo do các mô hình nền tảng khác nhau tạo ra, chúng tôi đã phát hiện ra một quy luật mở rộng rõ ràng: khi các mô hình nền tảng cơ bản được cải thiện, chất lượng của các bài báo được tạo ra cũng tăng lên tương ứng. Điều này ngụ ý mạnh mẽ rằng khi chi phí tính toán giảm và khả năng của mô hình tiếp tục tăng theo cấp số nhân, các phiên bản tương lai của The AI Scientist sẽ có năng lực vượt trội hơn nhiều.

Chất lượng của các bài báo do The AI Scientist tạo ra tăng lên khi sử dụng các mô hình nền tảng mới hơn, thông minh hơn, theo đánh giá của Trình đánh giá tự động.

Hạn Chế và Con Đường Phía Trước

Mặc dù vượt qua được phản biện ngang hàng của con người là một bước đột phá, The AI Scientist vẫn đang trong giai đoạn đầu. Như chúng tôi mô tả trong bài báo trên Nature, hệ thống hiện có một số hạn chế:

• Đôi khi nó tạo ra những ý tưởng ngây thơ hoặc chưa phát triển.
• Nó có thể gặp khó khăn với tính chặt chẽ về phương pháp luận sâu và triển khai mã phức tạp.
• Nó dễ bị ảo giác hoặc mắc các lỗi rõ ràng, chẳng hạn như tạo ra các trích dẫn không chính xác hoặc sao chép hình ảnh trong phụ lục.

Tuy nhiên, có một xu hướng rõ ràng trong học máy: một khi một khả năng mới bắt đầu hoạt động, ngay cả với những hạn chế rõ ràng, nó sẽ trở nên siêu phàm một cách đáng ngạc nhiên. Đó là bởi vì quy mô và các mô hình cốt lõi tốt hơn nhanh chóng đẩy nó vượt qua mức hiệu suất của con người. Hiện tại, The AI Scientist bị giới hạn trong các thử nghiệm tính toán. Nhưng chúng tôi hy vọng kịch bản mà chúng tôi đã công bố sẽ được điều chỉnh cho các lĩnh vực khác và xúc tác cho những tiến bộ khoa học bằng cách thực hiện những khám phá thực sự mở.

Sự Thay Đổi Mô Hình Cho Khám Phá Khoa Học

Khả năng tự động hóa việc tạo ra bài báo đặt ra những câu hỏi đạo đức và xã hội sâu sắc—từ việc làm quá tải hệ thống phản biện đến việc thổi phồng nhân tạo các chứng chỉ nghiên cứu. Chúng tôi cam kết phát triển công nghệ này một cách có trách nhiệm, điều mà chúng tôi cho là bao gồm việc thông báo cho công chúng rằng các bài báo do AI tạo ra không chỉ khả thi, mà trong một số trường hợp còn ngang bằng với hiệu suất của con người. Chúng tôi đã chủ động rút các bài nộp AI được chấp nhận của mình và nhận được sự chấp thuận của IRB cho các thử nghiệm của chúng tôi. Chúng tôi cũng đánh dấu thủy ấn tất cả các bài báo của mình để thấy rõ chúng do AI tạo ra, một thực hành mà chúng tôi khuyến nghị cộng đồng áp dụng. Ngoài ra, chúng tôi khuyến nghị cộng đồng khoa học thiết lập các chuẩn mực rõ ràng về cách xử lý nghiên cứu do AI tạo ra.

Chúng tôi gửi lời cảm ơn sâu sắc nhất đến các cộng tác viên tuyệt vời của chúng tôi, Jeff Clune (Đại học British Columbia, Viện Vector, và Ghế CIFAR) và Jakob Foerster (Đại học Oxford), vì những đóng góp vô giá của họ cho dự án này.

Ấn phẩm trên Nature này đánh dấu bình minh của một kỷ nguyên mới, nơi quá trình khám phá không còn là mục tiêu duy nhất của con người. Với các tác nhân AI đóng vai trò là những người bạn đồng hành không biết mệt mỏi, chúng tôi đang tăng tốc hướng tới một tương lai, nơi chúng ta có thể tăng tốc đáng kể tốc độ của những đột phá khoa học. Nếu được thực hiện an toàn, các hệ thống như The AI Scientist có thể cho phép mọi thứ từ chữa khỏi mọi bệnh tật và mang lại sự dư dả cho tất cả mọi người, đến bảo vệ môi trường của chúng ta và khám phá các vì sao.

Để tìm hiểu thêm về The AI Scientist, vui lòng đọc bài báo trên Nature của chúng tôi hoặc xem mã nguồn mở trên GitHub.

Các nhà khoa học AI tự động khám phá một "cây" các khả năng để tìm ra những đột phá khoa học. Tín dụng: Tác phẩm nghệ thuật của CERTO, Inc.

Sakana AI

Bạn quan tâm đến việc tham gia cùng chúng tôi?

Vui lòng xem cơ hội nghề nghiệp của chúng tôi để biết thêm thông tin.

David Liu đã nhận Giải thưởng Đột phá năm 2025 trong Khoa học Sự sống nhờ phát triển nền tảng chỉnh sửa gen mang tính cách mạng có khả năng sửa chính xác các đột biến di truyền.

ADN cổ đại giải mã nguồn gốc các ngôn ngữ Ural: Các nhà nghiên cứu Harvard đã xác định rằng ngữ hệ Ural của châu Âu — bao gồm tiếng Hungary, Phần Lan và Estonia — có nguồn gốc xa hơn về phía đông so với nhiều giả thuyết trước đây.

Đẩy nhanh chẩn đoán bệnh hiếm bằng AI: PopEVE, một mô hình AI do Phòng thí nghiệm Debora Marks phát triển, có thể xác định các biến thể di truyền có khả năng cao nhất gây bệnh nặng và tử vong.

Bước nhảy vọt lượng tử: Mikhail Lukin thuộc Sáng kiến Khoa học và Kỹ thuật Lượng tử tin rằng các yếu tố cốt lõi để xây dựng máy tính lượng tử đang dần hoàn thiện.

Ba phương pháp điều trị bệnh lao kháng thuốc: Carole Mitnick, đồng điều tra viên chính, cho biết các phương pháp mới này mang lại những lựa chọn mới cho phác đồ điều trị ngắn hơn và cá nhân hóa.

Theo dõi biến đổi khí hậu qua 'hơi thở' của thiên nhiên: Nhà hóa học khí quyển Steven Wofsy đã xây dựng tháp nghiên cứu mới để theo dõi lượng carbon hấp thụ và thải ra của Rừng Harvard.

Niềm hy vọng mới cho bệnh ung thư phổi khó điều trị: Sevabertinib, được tạo ra bởi liên minh nghiên cứu ung thư Broad-Bayer, là một lựa chọn điều trị đường uống mới cho một loại ung thư phổi không tế bào nhỏ.

Các nhà nghiên cứu xác định lớp tế bào đặc biệt bảo vệ khả năng miễn dịch và trí nhớ.

Thuốc GLP-1 có thể làm giảm đáng kể nguy cơ nhập viện do suy tim.

Miếng dán thông minh không dùng thuốc giúp giảm cảm giác thèm rượu và ma túy.

Các nhà nghiên cứu phát hiện tín hiệu tế bào kích hoạt phản ứng mô khi thiếu hụt axit amin.

Các nhà khoa học Harvard đưa ra manh mối về cách điều trị chứng phình động mạch chủ và tăng huyết áp gây chết người.

Sức mạnh của nghiên cứu tại Harvard: Sinh viên, giảng viên và nghiên cứu sinh tại Harvard cùng nhau biến ý tưởng thành những đổi mới thay đổi cuộc sống.

Nhu cầu về tốc độ: Các nhà nghiên cứu tại Trường Kỹ thuật Harvard đã phát triển một vật liệu có thể tạo vết lõm như quả bóng golf và thay đổi tính chất khí động học theo yêu cầu.

Đưa công nghệ tác động cao ra thị trường: Ba dự án nghiên cứu giải quyết các thách thức xã hội cấp bách đã giành được giải thưởng Grid Accelerator.

Thiết bị robot đeo được cho người sống sót sau đột quỵ cải thiện khả năng vận động: Thiết bị robot mềm, đeo được này giúp người sống sót sau đột quỵ và những người bị suy giảm vận động khác lấy lại khả năng vận động và độc lập.

Hiểu về Trái đất: Thông qua nghiên cứu và khảo cổ học, các nhà khoa học Harvard đã tiến một bước gần hơn đến việc hiểu về nguồn gốc sự sống và lịch sử ban đầu của nhóm động vật lớn nhất Trái đất.

Khám phá các vì sao: Các bài nghiên cứu của các nhà thiên văn Harvard đã khám phá bằng chứng mới về hố đen siêu khối lượng gần nhất và một vụ nổ vũ trụ hiếm gặp.

Tính toán con số: Lauren Williams của Harvard đã giành được 'giải thiên tài' MacArthur nhờ những đột phá lý thuyết trong việc hiểu các hiện tượng như sóng thần và giao thông.

Bảo vệ hành tinh: Các nhà nghiên cứu Harvard đang học cách thu giữ khí thải từ nhiên liệu và tạo ra nhiên liệu từ các nguồn tái tạo như rác thải đô thị.

Olúmídé Fagboyegun: Được trao học bổng để hỗ trợ nghiên cứu về các chất bao quanh và tương tác với tế bào trong vỏ não.

Elizabeth Thom: Nghiên cứu của Elizabeth xác định xu hướng tham gia chính trị ở cấp địa phương tại vùng Trung Appalachia.

Jett Crowdis: Sau khi tốt nghiệp Trường Y, Jett tìm thấy tiếng gọi nghiên cứu sinh học phân tử từ mối liên hệ khi làm cố vấn trại hè.

Trí tuệ nhân tạo đang sẵn sàng đảm nhận vai trò tích cực hơn trong phòng thí nghiệm: hai hệ thống mới, được mô tả hôm nay trên tạp chí Nature1,2, sử dụng các nhóm tác tử AI để phát triển giả thuyết, đề xuất thí nghiệm và phân tích dữ liệu.

doi: https://doi.org/10.1038/d41586-026-01596-4

References:

1. Gottweis, J. et al. Nature https://doi.org/10.1038/s41586-026-10644-y (2026).

2. Ghareeb, A. E. et al. Nature https://doi.org/10.1038/s41586-026-10652-y (2026).

3. Aygün, E. et al. Nature https://doi.org/10.1038/s41586-026-10658-6 (2026).

Sự suy giảm của voi báo hiệu sự tuyệt chủng đồng thời của bọ hung

Voi là loài chủ chốt duy trì hệ sinh thái thảo nguyên. Một nghiên cứu dài hạn ở Đông Phi đã báo cáo rằng bọ hung phụ thuộc nhiều vào phân voi. Sau một thí nghiệm thực địa kéo dài 15 năm, các nhà nghiên cứu kết luận rằng độ phong phú loài bọ hung giảm 23% và tổng sinh khối bọ hung giảm 51% khi không có phân voi. Các loài động vật ăn cỏ nhỏ hơn, như gia súc hay ngựa vằn, không thể lấp đầy khoảng trống đó. Sự suy giảm của voi do đó kích hoạt một chuỗi tuyệt chủng đồng thời, làm chậm quá trình phân hủy phân và giảm phát tán hạt giống.

Giấy gạo có thể được biến đổi để thu hồi vàng từ rác thải điện tử

Các nhà nghiên cứu đã tìm ra cách sử dụng giấy gạo để thu hồi vàng từ rác thải điện tử. Họ đã biến đổi vật liệu thực phẩm làm từ tinh bột bằng một quy trình hóa học gọi là hydrazination, tạo ra cấu trúc xốp trên giấy, giúp hút vàng một cách nhanh chóng và chọn lọc từ các chất lỏng phức tạp, bao gồm cả chất thải CPU đã hòa tan. Phương pháp này hoạt động bằng cách thu hút các ion vàng và khử chúng thành các hạt nano vàng rắn trên bề mặt giấy. Cuối cùng, giấy có thể được đốt để thu hồi vàng kim loại nguyên chất.

Mô hải sâm sống sót trong nhiều năm mà không phân hủy

Các mô từ hải sâm có thể sống sót và phát triển độc lập trong nhiều năm. Khi các nhà khoa học loại bỏ các bộ phận cơ thể như chân ống và xúc tu và đặt chúng trong nước biển tự nhiên, thay vì phân hủy, chúng phát triển mạnh trong hơn ba năm mà không cần bổ sung dinh dưỡng. Chúng cũng sử dụng các tế bào miễn dịch để chống nhiễm trùng và hấp thụ chất dinh dưỡng từ nước. Hình thức bất tử tự nhiên độc đáo này thách thức các quan điểm thông thường về sự phân hủy sinh học và đưa ra một mô hình đạo đức để các nhà nghiên cứu nghiên cứu quá trình chữa lành.

Gemini cho Khoa học: Các thí nghiệm và công cụ AI cho kỷ nguyên khám phá mới

Khám phá tương lai của khám phá với các Kỹ năng Khoa học mới trong Google Antigravity và ba công cụ thí nghiệm mới trên Google Labs. Các công tố này được thiết kế để giúp tăng tốc các bước cốt lõi của phương pháp khoa học, được xây dựng với Co-Scientist, AlphaEvolve, Empirical Research Assistance và NotebookLM.

Trong nhiều thế kỷ, phương pháp khoa học là động cơ vĩ đại nhất của sự tiến bộ của con người. Tại Google, sứ mệnh của chúng tôi gắn liền với việc xây dựng các công cụ để tăng tốc nó. Chúng tôi tin rằng một kỷ nguyên khám phá mới sẽ không đến từ các mô hình hẹp, chuyên biệt, mà từ các tác nhân tổng quát giúp các nhà nghiên cứu trên mọi lĩnh vực khoa học.

Đó là lý do tại sao chúng tôi giới thiệu Gemini cho Khoa học, một bộ sưu tập các công cụ và thí nghiệm khoa học được thiết kế để mở rộng quy mô và độ chính xác của khám phá khoa học.

Một hệ số nhân lực cho sự khéo léo của con người

Ngày nay, khoa học phải đối mặt với một nghịch lý: kiến thức tập thể của chúng ta đang phát triển nhanh đến mức các nhà khoa học riêng lẻ khó có thể nhìn thấy bức tranh toàn cảnh. Các đột phá khoa học thường dựa vào việc tạo ra các kết nối sáng tạo giữa dữ liệu, nhưng thời gian cần thiết để thực hiện việc này thủ công có thể mất hàng tuần hoặc thậm chí hàng tháng. AI có thể giúp loại bỏ nút thắt cổ chai này và đóng vai trò như một hệ số nhân lực cho công việc khoa học bằng cách xử lý các tác vụ phức tạp. Điều này cho phép các nhà nghiên cứu tập trung vào việc xác định và giải quyết các vấn đề và hướng đi khoa học có tác động nhất để thúc đẩy tiến bộ.

Các công cụ thí nghiệm Gemini cho Khoa học trên Google Labs bao gồm ba nguyên mẫu chính được thiết kế để xử lý các tác vụ như vậy.

1. Tạo giả thuyết, được xây dựng với Co-Scientist: Ý tưởng là trái tim của khoa học, nhưng không con người nào có thể tổng hợp hàng triệu bài báo được xuất bản hàng năm. Tạo giả thuyết lấp đầy khoảng trống này bằng cách mô phỏng phương pháp khoa học: nó cộng tác với các nhà nghiên cứu để xác định một thách thức nghiên cứu, sau đó sử dụng "giải đấu ý tưởng" đa tác nhân để tạo ra, tranh luận và đánh giá các giả thuyết. Để đảm bảo tính chặt chẽ tuyệt đối, các tuyên bố được xác minh sâu sắc và được hỗ trợ bởi các trích dẫn có thể nhấp vào.
2. Khám phá tính toán, được xây dựng với AlphaEvolve và ERA (Hỗ trợ Nghiên cứu Thực nghiệm): Tiến bộ khoa học thường bị giới hạn bởi số lượng giả thuyết chúng ta có thể kiểm tra một cách thực tế với các thí nghiệm tính toán. Khám phá tính toán, một công cụ nghiên cứu tác nhân, là một nguyên mẫu giải quyết vấn đề này bằng cách tạo ra và chấm điểm hàng nghìn biến thể mã song song. Điều này cho phép các nhà khoa học thử nghiệm các cách tiếp cận mô hình hóa mới — cho các lĩnh vực phức tạp như dự báo năng lượng mặt trời hoặc dịch tễ học — mà thường mất hàng tháng để thực hiện thủ công.
3. Thông tin chi tiết từ tài liệu, được xây dựng với Google NotebookLM: Hiểu tài liệu khoa học là một phần cốt lõi của mọi hành trình nghiên cứu. Thông tin chi tiết từ tài liệu tìm kiếm tài liệu khoa học và cấu trúc kết quả thành các bảng với các thuộc tính có thể tìm kiếm tùy chỉnh để phân tích song song. Các nhà nghiên cứu có thể sử dụng trò chuyện để khám phá các sắc thái dựa trên kho ngữ liệu đã chọn của họ và tạo ra các tạo phẩm chất lượng cao như báo cáo, bộ trình chiếu, đồ họa thông tin và tổng quan âm thanh và video. Với sức mạnh của NotebookLM, Thông tin chi tiết từ tài liệu giúp tổng hợp các phát hiện giữa các bài báo, xác định khoảng trống nghiên cứu và khám phá các lĩnh vực cơ hội.

Bắt đầu từ hôm nay, chúng tôi sẽ dần dần mở quyền truy cập vào các thí nghiệm này. Truy cập labs.google/science để đăng ký quan tâm của bạn.

Ngoài các thí nghiệm riêng lẻ, chúng tôi cũng đang mang các khả năng AI tiên tiến này đến các tổ chức doanh nghiệp thông qua Google Cloud. Các giải pháp cấp doanh nghiệp của chúng tôi cho R&D khoa học và công nghiệp đã được một loạt đối tác sử dụng trong bản xem trước riêng tư để tạo ra tác động thực tế. Các công ty như BASF đang sử dụng AlphaEvolve để tối ưu hóa chuỗi cung ứng của họ, và Klarna đang tận dụng nó để cải thiện các mô hình học máy của họ. Song song đó, các tổ chức như Daiichi Sankyo, Bayer Crop Science và Phòng thí nghiệm Quốc gia Hoa Kỳ (như một phần của Sứ mệnh Genesis của Bộ Năng lượng Hoa Kỳ) đang sử dụng Co-Scientist để tăng tốc nghiên cứu và giải quyết các thách thức khoa học cơ bản. Các công cụ cấp doanh nghiệp này đang chứng minh giá trị đáng kể trong giai đoạn xem trước hiện tại. Chúng tôi rất hào hứng về những đột phá mà các đối tác của chúng tôi đang mở ra và mong muốn mở rộng quyền truy cập cho nhiều tổ chức hơn trong những tháng tới.

Một số bài báo xác thực đã được xuất bản dựa trên các công cụ này và các công cụ khác. Các bài báo nghiên cứu ERA và Co-Scientist đã được xuất bản hôm nay trên Nature.

Một bàn làm việc khoa học trên máy tính để bàn của bạn

Là một phần của Gemini cho Khoa học, chúng tôi cũng đang ra mắt Kỹ năng Khoa học, một gói chuyên biệt tích hợp thông tin chi tiết từ hơn 30 cơ sở dữ liệu và công cụ khoa học sự sống chính bao gồm UniProt, Cơ sở dữ liệu AlphaFold, API AlphaGenome và InterPro. Sử dụng các kỹ năng này trên các nền tảng tác nhân như Google Antigravity cho phép các nhà nghiên cứu thực hiện các quy trình làm việc phức tạp và thường thủ công như tin sinh học cấu trúc và phân tích bộ gen trong vài phút thay vì hàng giờ.

Các nhóm nghiên cứu của chúng tôi sử dụng Kỹ năng Khoa học đã thấy sự tăng tốc này trong thực tế. Trong thử nghiệm ban đầu, nhóm của chúng tôi đã sử dụng Kỹ năng Khoa học để thực hiện một phân tích phức tạp thường mất hàng giờ chỉ trong vài phút. Điều này dẫn đến những hiểu biết mới về các cơ chế tiềm năng cho một bệnh di truyền hiếm gặp do đột biến gen AK2 gây ra.

Để tìm hiểu thêm về cách sử dụng Kỹ năng Khoa học trong Google Antigravity, hãy truy cập antigravity.google/use-cases/science.

Một nỗ lực hợp tác với cộng đồng khoa học

Cam kết của chúng tôi trong việc phát triển và triển khai các công cụ cho khoa học một cách có trách nhiệm bắt đầu từ hệ sinh thái khoa học. Chúng tôi đang hợp tác với hơn 100 tổ chức — bao gồm Đại học Stanford về xơ gan, Imperial College London về kháng kháng sinh và một nỗ lực kéo dài nhiều năm với Viện Crick — để xác thực các hệ thống và công cụ mới của chúng tôi. Để đảm bảo tính toàn vẹn của các thông tin chi tiết do AI tạo ra, chúng tôi đã xây dựng một cộng đồng thử nghiệm đáng tin cậy — từ nghiên cứu sinh tiến sĩ đến các nhà nghiên cứu trong ngành đến các nhà đoạt giải Nobel — để kiểm tra sức chịu đựng của hệ thống trước các thách thức thực tế phức tạp.

Ngoài ra, chúng tôi cũng đã tạo ra các chương trình thí điểm dành riêng với các hội nghị khoa học hàng đầu như ICML, STOC và NeurIPS để phát triển các công cụ tiên phong cho việc đánh giá ngang hàng dạng tác nhân và xác thực khoa học, chẳng hạn như Công cụ Hỗ trợ Bài báo (PAT) và ScholarPeer thử nghiệm của chúng tôi.

Tất cả công việc này được xây dựng dựa trên lịch sử lâu dài của những tiến bộ AI. Các mô hình AI chuyên biệt của chúng tôi đã đang tăng tốc tiến bộ: AlphaFold đã giúp hơn 3 triệu nhà nghiên cứu giải quyết vắc-xin sốt rét và enzyme phân hủy nhựa; và AlphaGenome đang giúp các nhà khoa học xác định các tác nhân gây bệnh. Những công cụ này nằm cạnh các công cụ hàng ngày mà các nhà nghiên cứu dựa vào — từ Google Scholar và Earth Engine đến Colab, MedGemma, Earth AI và Gemini Deep Research. Với bản phát hành Gemini Deep Think mới nhất của chúng tôi, chúng tôi tiếp tục cải thiện khả năng mô hình cốt lõi của mình trên các tác vụ khoa học phức tạp. Cùng nhau, các công cụ này đã trở thành những phần thiết yếu của hệ sinh thái khoa học, giúp các nhà nghiên cứu tổ chức thông tin và thực hiện phân tích dữ liệu phức tạp ở quy mô lớn.

Khi chúng ta cùng nhau khám phá tương lai của nghiên cứu dạng tác nhân, chúng tôi tiếp tục hướng tới một tương lai nơi AI tăng tốc tiến bộ khoa học và giúp giải quyết những thách thức xã hội cấp bách nhất của chúng ta.

Lịch thi đấu và trực tiếp bóng đá Việt Nam hôm nay 3/6, các trận giao hữu cấp độ trẻ được tổ chức để các đội bóng có thêm sự chuẩn bị cho vòng loại U17 Quốc gia sắp khởi tranh.

Vào lúc 15h, tại cụm sân của trung tâm đào tạo bóng đá trẻ PVF, sẽ có 2 trận giao hữu được tổ chức. Đội U17 PVF sẽ có màn thử sức với U17 Nam Định trong khi U16 PVF (đội bóng dự giải U17 Quốc gia với tên gọi U17 PVF-CAND) sẽ đối đầu U17 Hải Phòng FC.

Vòng loại giải bóng đá U17 quốc gia 2026 có sự tham dự của 28 đội bóng đến từ các câu lạc bộ, trung tâm đào tạo và trường năng khiếu trên toàn quốc.

28 đội được chia thành 5 bảng, thi đấu vòng tròn hai lượt tính điểm xếp hạng. Lượt trận khai mạc sẽ chính thức khởi tranh từ ngày 16/6 tới tại các địa điểm đăng cai.

Kết thúc vòng loại (ngày 9/7), 5 đội nhất bảng, 5 đội nhì bảng và 1 đội xếp thứ ba có thành tích tốt nhất sẽ giành quyền tham dự VCK giải bóng đá U17 quốc gia 2026.

Hiện nay, nhiều làng nghề, nghề truyền thống ở Lào Cai không chỉ tạo việc làm, nâng cao đời sống người dân, đóng góp đáng kể vào kinh tế địa phương mà còn tham gia ngày càng sâu hơn vào chuỗi giá trị văn hóa - du lịch nhờ bản sắc độc đáo và hàm lượng tri thức bản địa phong phú trong từng sản phẩm.

Điểm sáng Tả Phìn

Tả Phìn là một trong những làng du lịch cộng đồng đầu tiên của tỉnh Lào Cai, đồng thời là địa phương có nhiều ngành nghề truyền thống mang lại sinh kế ổn định, bền vững cho đồng bào dân tộc thiểu số bản địa.

Đến Tả Phìn, du khách được trải nghiệm thực hành các nghề thủ công truyền thống của người dân: Tham gia hái lá thuốc tắm và chuẩn bị thuốc tắm, học cách sử dụng thảo dược, tham quan, học cách làm vải thổ cẩm, thêu hoa văn theo quy trình truyền thống dân tộc Dao, Mông hoặc trực tiếp tìm hiểu, thực hành quy trình rèn đúc, dệt lanh, làm mẫu in sáp ong lên thổ cẩm của người Mông…

Từ cây lá dược liệu đơn thuần trong vườn nhà, với nguồn tri thức bản địa dồi dào kết hợp kiến thức kinh doanh hiện đại, năm 2015, chị Tẩn Tả Mẩy cùng 120 phụ nữ Dao đỏ ở Tả Phìn chung tay thành lập Hợp tác xã Cộng đồng Dao đỏ. Ý tưởng ban đầu không chỉ nhằm bảo tồn và phát triển sản phẩm thuốc tắm truyền thống mà còn để tạo sinh kế tại chỗ cho phụ nữ trong xã.

Khác với nhiều dân tộc chỉ sử dụng thuốc nam để sắc uống, đắp hay bôi, người Dao đỏ đã biết kết hợp hơn 200 loại lá, thân, vỏ cây tạo nên những nồi nước tắm mang công dụng đặc biệt. Chị Mẩy cho biết, mỗi nồi nước thuốc tắm có sự kết hợp của các thành phần thảo dược khác nhau bằng công sức và kinh nghiệm quý báu của người Dao trở thành loại thuốc với nhiều công dụng như giúp xương khớp dẻo dai, hỗ trợ tiêu hóa, thư giãn, phục hồi sức khỏe.

Sản phẩm đầu tiên mang thương hiệu Mẩy Đia ra đời từ sự chung sức ấy. Đó là loại nước tắm dạng cao lỏng, được nấu từ các nguyên liệu lá và vỏ cây do chính các xã viên mang tới mỗi ngày. Nước được đóng trong chai, can nhựa, dán nhãn thương hiệu rõ ràng. Nhiều du khách sau khi sử dụng sản phẩm và trải nghiệm hiệu quả tuyệt vời do các bài thuốc tắm mang lại đã giới thiệu cho bạn bè, người thân trải nghiệm.

Sau 10 năm, Hợp tác xã Cộng đồng Dao đỏ đã xây dựng được cơ sở quy mô với 30 bồn tắm thuốc và trên 80 phòng nghỉ dạng homestay tại các hộ xã viên. Chị Tẩn Tả Mẩy cho biết, trung bình mỗi ngày, Hợp tác xã đón từ 30-50 khách đến tắm và sử dụng sản phẩm. Từ một sản phẩm thuốc tắm của người Dao đỏ, đến nay, hợp tác xã đã cho ra đời nhiều sản phẩm khác như thuốc tắm phụ nữ sau sinh, thuốc tắm trẻ em, thuốc ngâm chân túi lọc, thuốc ngâm chân chai nước. Ngoài ra, có bộ sản phẩm gội đầu: Dầu gội đầu, xà phòng dược liệu; bộ sản phẩm xoa bóp tinh dầu chùa dù, tinh dầu ngải cứu, cao xoa bóp ngải cứu, rượu xoa bóp xương khớp. Trung bình hàng năm, doanh thu của cơ sở đạt khoảng 4 tỷ đồng, các thành viên cũng có thu nhập từ 5 - 6 triệu đồng/tháng.

Thổ cẩm hoặc trải nghiệm thêu thổ cẩm cũng là những sản phẩm du lịch thú vị của địa phương này. Tại Tả Phìn, 2 tổ nhóm có cùng sở thích may, thêu đã được thành lập với sự tham gia của hơn 100 phụ nữ địa phương cùng tạo ra những sản phẩm thổ cẩm sáng tạo, độc đáo, hút khách du lịch trong và ngoài nước.

Tương tự, nghề trồng hoa địa lan truyền thống của Tả Phìn đã mang lại nguồn thu nhập cao và ổn định, góp phần xóa nghèo hiệu quả, bền vững cho địa phương. Hiện, Tả Phìn có tới hơn 600 hộ tham gia trồng lan với số lượng khoảng 50.000 chậu. Hộ ít cũng cho thu nhập từ 30-50 triệu đồng, hộ cao lên tới hàng tỷ đồng mỗi năm. Thấy được giá trị kinh tế cao của hoa lan nên ngày càng có thêm nhiều hộ dân ở Tả Phìn trồng lan, coi đây là nghề chính đem lại thu nhập cao.

"Nghề truyền thống tại Tả Phìn đang là một trong những sản phẩm du lịch độc đáo, thu hút nhiều du khách trải nghiệm. Bởi lẽ đó, phát triển du lịch làng nghề là một trong những giải pháp quan trọng thúc đẩy tăng trưởng kinh tế, làm phong phú sản phẩm du lịch và bảo tồn văn hóa các dân tộc", Chủ tịch UBND xã Tả Phìn Vũ Xuân Quý khẳng định.

Lào Cai hiện có 66 làng nghề, nghề đã được công nhận gồm: 23 làng nghề, 19 làng nghề truyền thống và 24 nghề truyền thống. Đây không chỉ là kế sinh nhai mà còn là "bảo tàng sống" lưu giữ tri thức bản địa độc đáo của cộng đồng các dân tộc vùng cao được tỉnh tiếp tục ưu tiên duy trì và phát triển trong thời gian tới.

Mở rộng hướng phát triển

Sự phát triển của các làng nghề tại Lào Cai cho thấy, việc bảo tồn hiện nay không chỉ dừng lại ở gìn giữ nghề truyền thống mà cần gắn với nhu cầu thực tế của thị trường, nâng cao chất lượng sản phẩm và mở rộng hướng phát triển mới, tạo sinh kế bền vững cho người dân địa phương.

Nhờ phát triển vùng nguyên liệu ổn định, nghề làm miến dong riềng đỏ truyền thống của xã Bản Xèo đã giúp nhiều hộ dân thoát nghèo. Đặc biệt, không chỉ hình thành vùng nguyên liệu tập trung, điểm sáng trong phát triển miến dong ở Bát Xát chính là chuỗi sản xuất khép kín từ vùng trồng nguyên liệu đến tiêu thụ sản phẩm. Đồng bào các dân tộc Bản Xèo giờ trồng dong để cung cấp nguyên liệu cho các hợp tác xã và cơ sở chế biến trong và ngoài địa phương, đồng thời tham gia sản xuất, tạo ra chuỗi giá trị khép kín từ vùng trồng đến chế biến, tiêu thụ. Từ đó, bà con yên tâm đầu tư phân bón, mở rộng diện tích, chăm sóc theo quy trình để nâng cao thu nhập.

Trước thực trạng vùng nguyên liệu hiện tại chưa thể đáp ứng tối đa nhu cầu sản xuất và cung cấp ra thị trường, thời gian tới, địa phương sẽ triển khai mở rộng diện tích trồng dong riềng lên thêm 40 ha nữa ở các thôn Cửa Cải, Ná Din, đồng thời bố trí cán bộ hướng dẫn nhân dân trồng, chăm sóc theo đúng kỹ thuật, góp phần tăng năng suất cũng như thu nhập, ông Ngô Quốc Cường, Phó Bí thư thường trực Đảng ủy xã Bản Xèo cho hay.

Giai đoạn 2026-2030, Lào Cai đặt mục tiêu khôi phục, bảo tồn 32 làng nghề và 20 nghề truyền thống, phát triển 12 làng nghề gắn với du lịch. Tỉnh đặt chỉ tiêu đến năm 2030 có 75% làng nghề gắn với du lịch nông thôn, 70% làng nghề hoạt động hiệu quả, 80% lao động được đào tạo nghề; 40% sản phẩm làng nghề đạt chuẩn OCOP và ít nhất 15% làng nghề có sản phẩm được bảo hộ sở hữu trí tuệ; 100% cơ sở, hộ gia đình sản xuất trong làng nghề đáp ứng các quy định về bảo vệ môi trường.

Để đạt mục tiêu đó, từ nay đến năm 2030, Lào Cai sẽ ưu tiên khôi phục, bảo tồn, lưu giữ nét văn hóa truyền thống trong sản phẩm, bí quyết nghề, đồng thời thiết kế những sản phẩm mới phù hợp thị trường, nâng cao khả năng sản xuất và tiêu thụ sản phẩm. Tỉnh sẽ khôi phục, tổ chức các lễ hội, hoạt động văn hóa dân gian, phát huy giá trị văn hóa của nghề và làng nghề trong xây dựng môi trường du lịch văn hóa.

Đáng chú ý, Lào Cai khuyến khích doanh nghiệp, cơ sở kinh doanh làng nghề ứng dụng khoa học kỹ thuật, đẩy mạnh chuyển đổi số; áp dụng thực hiện đề tài nghiên cứu khoa học để đổi mới công nghệ sản xuất kết hợp bảo tồn bí quyết nghề truyền thống; sản xuất sản phẩm mới, cải tiến bao bì nhãn mác; đăng ký nhãn hiệu, truy xuất nguồn gốc; chứng nhận chất lượng sản phẩm…

Công tác đào tạo nghề, truyền nghề cũng sẽ được Lào Cai đẩy mạnh với sự tham gia của các nghệ nhân, thợ giỏi. Tỉnh chú trọng bảo vệ môi trường làng nghề, xây dựng hệ thống xử lý chất thải, giảm thiểu ô nhiễm môi trường, đảm bảo phát triển bền vững tại các làng nghề.

Độc đáo kết hợp giữa âm nhạc và ẩm thực

Giữa nhịp sống sôi động của TP.HCM, những tối cuối tuần gần đây, nhiều du khách quốc tế và người dân thành phố lại tìm đến một trải nghiệm khác biệt. Không phải trung tâm thương mại hay phố đi bộ, họ chọn ngồi lại trong một không gian nghệ thuật để thưởng thức những thanh âm đậm bản sắc dân tộc Việt Nam, được kể bằng ngôn ngữ đương đại.

Tại đây, tiếng đàn tranh, đàn bầu, đàn nhị, đàn T’rưng, đàn đá hay những nhịp cồng chiêng Tây Nguyên vang lên giữa hệ thống âm thanh 3D hiện đại, đưa khán giả bước vào hành trình khám phá văn hóa Việt Nam, từ Bắc vào Nam. Hơn 30 nhạc cụ dân tộc cùng 12 tác phẩm đương đại đã tái hiện vẻ đẹp của nhiều vùng miền, tạo nên một trải nghiệm vừa truyền thống vừa mới mẻ.

Đến đây, khán giả không chỉ được thưởng thức âm nhạc, mà còn được trải nghiệm các món ăn đặc trưng ba miền Bắc - Trung - Nam. Sự kết hợp giữa âm thanh, hình ảnh và ẩm thực, giúp mỗi đêm diễn trở thành một chuyến khám phá văn hóa Việt Nam bằng nhiều giác quan.

Liên tục lắc lư người theo điệu nhạc, ông Edgar, du khách đến từ Canada chia sẻ, ông đã đi nhiều nơi ở Việt Nam nhưng đây là lần đầu tiên được nghe và nhìn thấy nhiều nhạc cụ hòa quyện cùng lúc. Ông cho rằng đó là một trải nghiệm rất tuyệt vời.

“Thật lòng mà nói, tôi rất ấn tượng. Tôi không nghĩ rằng chương trình lại sử dụng nhiều nhạc cụ đến như vậy. Điều khiến tôi thích thú nhất là có rất nhiều nhạc cụ mà tôi lần đầu tiên được nhìn thấy và nghe thử. Việc được thưởng thức rất nhiều âm thanh khác nhau hòa quyện cùng lúc là một trải nghiệm cực kỳ thú vị. Bữa ăn hôm nay cũng rất ngon, có cơm, bánh mì và nhiều món ngon Việt Nam khác. Điều khiến tôi đặc biệt tò mò là có những món không sử dụng thịt heo vẫn rất ngon. Bởi khi nhắc đến ẩm thực Việt Nam, mọi người thường nghĩ ngay đến các món có thịt heo”, du khách Edgar chia sẻ cảm nhận.

Điểm hẹn mới của du lịch đêm TP.HCM

Trong khi đó, chị Zamanie, du khách Mỹ, cho biết chương trình vượt ngoài mong đợi khi giúp chị cảm nhận được câu chuyện về văn hóa và con người Việt Nam thông qua âm nhạc. Điều để lại ấn tượng mạnh nhất với chị là nguồn năng lượng của các nghệ sĩ trên sân khấu.

Nữ du khách Mỹ cho biết: “Tôi biết đến đây là nhờ tìm kiếm trên mạng, tôi thấy chương trình có nhiều đánh giá tốt và rất thú vị, nên tôi quyết định đến trải nghiệm thử. Và thật sự, chương trình tuyệt vời hơn tôi mong đợi. Sau khi xem chương trình, tôi có thể nói rằng mình thực sự rất thích. Tôi đặc biệt ấn tượng với âm nhạc, nguồn năng lượng từ các nghệ sĩ biểu diễn và bầu không khí mà ban nhạc mang lại. Tôi cũng cảm nhận được rằng chương trình đã kể một câu chuyện rất đẹp về các vùng miền và văn hóa khác nhau của Việt Nam thông qua âm nhạc và sân khấu”.

Theo ông Trần Minh Hoàng, Giám đốc Kinh doanh Chào Show, ý tưởng xây dựng chương trình xuất phát từ mong muốn tạo ra một sản phẩm du lịch đêm mới cho TP.HCM. Thay vì trình diễn âm nhạc dân tộc theo cách truyền thống, ê-kíp lựa chọn cách tiếp cận hiện đại hơn để đưa văn hóa Việt Nam đến gần với công chúng, đặc biệt là du khách quốc tế.

“Mong muốn lớn nhất của chúng tôi là lan tỏa âm nhạc và văn hóa Việt Nam đến với bạn bè quốc tế cũng như khán giả trong nước. Được tổ chức thường xuyên hằng đêm, chúng tôi hy vọng Chào Show sẽ trở thành một điểm đến văn hóa đặc sắc và khá hiếm tại TP.HCM để phục vụ du khách. Vì vậy, chúng tôi cũng xác định show diễn như một đại sứ văn hóa, góp phần truyền tải âm nhạc và bản sắc Việt Nam đến với cộng đồng quốc tế”, đại diện Chào Show cho biết.

Từ khi đưa vào vận hành từ hồi tháng 3/2025, chương trình đã nhận được sự phản hồi tích cực của khán giả. Hiện tại, Chào Show đã đón gần 30.000 lượt khách. Trong đó, khoảng 40% là khách quốc tế và 60% là khách Việt Nam.

Shakira là một trong những nghệ sĩ trình diễn tại sự kiện FIFA World Cup 2026™. (Ảnh: AP)

Nhưng đó chính là điều mà họ sẽ phải đối mặt tại World Cup mùa hè này, trong trận Chung kết tại Meadowlands, New Jersey vào ngày 19/7 (theo giờ địa phương).

Vào tháng 5 vừa qua, Liên đoàn bóng đá thế giới FIFA đã xác nhận rằng, lần đầu tiên, “bóng đá, âm nhạc và tác động xã hội sẽ cùng nhau hội tụ khi chương trình vĩ đại nhất trên Trái đất đạt đến đỉnh cao”. Tiếp đó, những cái tên được nhắc đến cho sự hội tụ đỉnh cao này là Shakira, BTS và Madonna. Họ là những nghệ sĩ biểu diễn trong chương trình giải lao giữa hiệp trong trận chung kết, được dàn dựng bởi Chris Martin - thủ lĩnh của nhóm nhạc đình đám Coldplay - và các nhân vật từ The Muppets.

Ngay khi thông báo này được đưa ra đã lập tức nhận được nhiều phản ứng trái chiều. Một số người xem đây là cách để làm cho trận chung kết World Cup dễ tiếp cận hơn, thu hút được nhiều khán giả hơn và nâng tầm khoảnh khắc lớn nhất của môn thể thao này lên một đẳng cấp cao hơn. Tuy nhiên, những người khác thì không hiểu tại sao một trận chung kết lại phải làm ồn ào đến vậy. Đối với họ, trận chung kết World Cup tự nó đã là quá đủ rồi. Họ cho rằng sự ồn ào này đơn giản là sẽ cướp đi môn thể thao mà họ yêu thích bấy lâu nay.

Hai thế giới rất khác biệt

Đối với nhiều người Mỹ, chuyện có một chương trình giải lao giữa hiệp của một trận chung kết là điều không có gì mới bởi giải trí và thể thao luôn song hành cùng nhau. Tại sao một quốc gia chủ nhà của một kỳ FIFA World Cup lại không nên thể hiện bản sắc riêng của mình trong các trận đấu được tổ chức trên sân nhà? Đó chính là điều làm cho giải đấu trở nên thú vị ngay từ đầu.

Ngay cả những người hoài nghi nhất cũng phải thừa nhận rằng, Shakira là một phần không thể thiếu trong lịch sử World Cup. Bằng chứng là, kể cả lần xuất hiện sắp tới, thì đây là kỳ World Cup thứ ba cô thể hiện ca khúc chủ đạo cho giải đấu. Bản hit Waka Waka của Shakira là bài hát chính thức cho World Cup 2010 tại Nam Phi - một giai điệu luôn gợi lên nhiều hoài niệm và những ký ức về tiếng kèn vuvuzela khi nó được phát lại. Rồi chúng ta có BTS, nhóm nhạc K-pop đình đám đã tạo nên một phong trào trên toàn cầu. Và Madonna, ai mà không yêu thích Like a Prayer của Madonna?

Trên thực tế, bất kỳ ai được công bố là nghệ sĩ biểu diễn của Chung kết World Cup cũng có thể khiến những người hâm mộ bóng đá không hài lòng. Đối với nhiều người hâm mộ, “môn thể thao đẹp” lâu năm này được đối xử khác biệt.

Trước hết, nó được gọi là bóng đá và quan trọng hơn, nó gắn bó mật thiết với cấu trúc xã hội toàn cầu. Các câu lạc bộ, ngay cả những đội bóng lớn nhất, vẫn cố gắng phản ánh tính chất vùng miền đặc thù của mình. Niềm đam mê và tình yêu dành cho môn thể thao này được truyền lại qua nhiều thế hệ và lịch sử đó rất quan trọng đối với cảm giác về bản sắc.

Đối với những người hâm mộ bóng đá truyền thống, đi xem các trận đấu giống như một cuộc hành hương. Bạn dừng chân ở cùng một quán bar hoặc quán rượu và có cuộc trò chuyện với những người quen thuộc trước khi trận đấu bắt đầu. Bạn xem đội bóng của mình thua trong cơn mưa tầm tã, than vãn suốt đường về nhà và rồi lại làm điều đó một lần nữa vào tuần sau.

Bạn quan tâm đến trận đấu đến mức bỏ lỡ đám cưới, sinh nhật và kỷ niệm chỉ để xem câu lạc bộ của mình chơi một trận hòa 0-0 vô nghĩa và cảm thấy hạnh phúc vì điều đó - hoặc bạn để nó làm hỏng tâm trạng của mình trong nhiều ngày.

Đối với phần lớn người hâm mộ trên toàn thế giới, giờ nghỉ giữa hiệp luôn là thời gian để nghe các cựu cầu thủ và chuyên gia phân tích 45 phút đầu tiên. Đó cũng là lúc để đi vệ sinh nhanh hoặc mua thêm bia. Theo truyền thống, đó không phải là thời gian để xem Coldplay hát cùng Elmo.

Vâng, đó chính là thực tế và sự khác biệt lý giải cho việc tại sao người hâm mộ bóng đá lại phản ứng về sự thay đổi cho cái gọi là chương trình nghỉ giải lao giữa hiệp của một trận chung kết bóng đá.

Chẳng có gì đáng ngạc nhiên

Thực tế, đó là cách bóng đá đã vận hành trong một thời gian dài - sự nổi tiếng của nó bị những người muốn kiếm thêm hàng triệu, hàng tỷ USD lợi dụng. Cụ thể, giờ đây, chúng ta có những người sáng tạo nội dung ngồi kín ghế báo chí tại các trận đấu lớn, chỉnh sửa TikTok của họ ngay trong trận đấu để sẵn sàng cho giờ nghỉ giữa hiệp. Chúng ta có những người phát trực tiếp trên sân sau khi trận đấu kết thúc, cố gắng chụp ảnh với các cầu thủ khi họ rời sân. Gần đây, chúng ta cũng có các buổi hòa nhạc trước trận đấu lớn như trận chung kết Champions League. Vậy, liệu chúng ta có nên ngạc nhiên về một chương trình giải trí giữa hiệp tại World Cup?

Nhiều người yêu bóng đá truyền thống nói họ chào đón một sự xao nhãng không cần thiết khỏi chính trận đấu, nhưng một số khác thì cho biết họ vẫn sẽ xem chương trình. Xét cho cùng, nước Mỹ làm giải trí không ai sánh kịp. Nhưng thành thật mà nói, về cơ bản, nếu người Mỹ có giới thiệu một loài sinh vật ngoài hành tinh mới trong giờ nghỉ giữa hiệp thì họ cũng chẳng quan tâm - cho đến khi tiếng còi mãn trận vang lên, đặc biệt nếu Tam Sư của họ có cơ hội giành được chiếc cúp được cho là danh giá nhất trong thể thao.

Vấn đề duy nhất những người yêu bóng đá quan tâm là liệu chương trình giữa hiệp này có kéo dài thời gian nghỉ giữa hiệp cho các cầu thủ, vốn phải là 15 phút theo luật nghiêm ngặt của trận đấu, hay không mà thôi. Theo các báo cáo từ Associated Press thì mọi nỗ lực đang được thực hiện để đảm bảo thời gian nghỉ giữa hiệp vẫn giữ nguyên và đây chính là điều đáng mừng cho nhiều người hâm mộ truyền thống và là điều mà họ thực sự quan tâm.

FIFA cũng cho biết, số tiền thu được từ chương trình giữa giờ này sẽ được dùng để hỗ trợ Quỹ Giáo dục Công dân Toàn cầu, một sáng kiến gây quỹ 100 triệu USD để giúp trẻ em tiếp cận giáo dục và bóng đá. Vì vậy, nếu chương trình giữa hiệp này hỗ trợ những mục đích tốt đẹp và không thực sự ảnh hưởng đến chính trận đấu, thì tại sao không?

Mạng xã hội phát triển mạnh khiến việc đánh giá sản phẩm, dịch vụ trở nên ngày càng dễ dàng. Chỉ bằng một đoạn video ngắn hay vài hình ảnh, người tiêu dùng có thể nhanh chóng chia sẻ trải nghiệm cá nhân, thu hút hàng ngàn lượt tương tác và tạo áp lực buộc doanh nghiệp phải phản hồi. Tuy nhiên, cùng với tốc độ lan truyền chóng mặt ấy, ranh giới giữa quyền phản ánh chính đáng và hành vi vi phạm pháp luật cũng trở nên mong manh hơn.

Chẳng hạn dịp lễ 30-4, 1-5 vừa qua, nhiều vụ việc liên quan giá cả dịch vụ đã gây tranh luận gay gắt trên mạng xã hội, từ chuyện ghẹ đồ tại Sầm Sơn - Thanh Hóa có giá 1,7 triệu đồng/kg, đĩa cơm 35.000 đồng ở Lâm Đồng cho đến ly chè thập cẩm 170.000 đồng tại Huế. Mỗi sự việc đều xuất hiện nhiều luồng ý kiến trái chiều.

Có người cho rằng mức giá như vậy là bình thường tại khu du lịch hoặc trong dịp lễ, Tết. Ngược lại, không ít ý kiến khẳng định đó là "chặt chém", vượt quá giá trị thực tế. Dù không có ai bị xử phạt, các cơ sở kinh doanh vẫn ít nhiều bị ảnh hưởng.

Những sự việc như vậy khiến nhiều người tiêu dùng trở nên dè dặt khi muốn lên tiếng về trải nghiệm không tốt của bản thân. Chị Thanh Hà (ngụ TPHCM) kể từng mua một chiếc quần jeans qua Facebook với quảng cáo giảm giá 50%, "chất lượng cao cấp". Tuy nhiên, sản phẩm thực tế lại khác xa mô tả ban đầu. "Sau khi thấy nhiều vụ việc người phản ánh bị phản ứng ngược hoặc bị dọa báo cơ quan chức năng, tôi cũng ngại chia sẻ trải nghiệm của mình vì sợ rắc rối pháp lý" - chị bày tỏ.

Theo ông Lê Hồng Đức, nhà sáng lập Công ty TNHH OneAds Digital, ranh giới giữa việc chia sẻ trải nghiệm và "bóc phốt" hiện nay phụ thuộc nhiều vào cách thể hiện nội dung. Trong một số trường hợp, người dùng chỉ đơn thuần đăng hóa đơn hoặc hình ảnh để bày tỏ cảm nhận cá nhân về mức giá hay chất lượng dịch vụ, song nếu bị quy kết thành "bóc phốt" thì bản chất câu chuyện đã thay đổi.

"Người tiêu dùng có quyền góp ý, phản ánh nhưng cần tránh kích động đám đông. Trên mạng xã hội, sức lan truyền rất lớn và có thể gây thiệt hại kéo dài cho hoạt động sản xuất - kinh doanh" - ông Đức nhận định.

Dưới góc độ pháp luật, luật sư Bùi Thị Ánh Tuyết (Đoàn Luật sư TPHCM) cho biết Luật Bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng 2023 cho phép người dân phản ánh, khiếu nại hoặc khởi kiện khi quyền lợi bị xâm phạm. Tuy nhiên, quyền này không phải không có giới hạn.

Điều 8 Luật An ninh mạng 2018 nghiêm cấm hành vi bịa đặt, lan truyền thông tin sai sự thật, xúc phạm danh dự hoặc gây hoang mang dư luận. Tùy tính chất, mức độ, hành vi vi phạm có thể bị xử lý theo quy định về tội vu khống hoặc lợi dụng quyền tự do dân chủ xâm phạm lợi ích hợp pháp của tổ chức, cá nhân trong Bộ Luật Hình sự.

Bà Tuyết cho rằng khi phản ánh một sản phẩm hay dịch vụ, người tiêu dùng cần dựa trên chứng cứ cụ thể như hóa đơn, hình ảnh, video hoặc thông tin giao dịch; tránh suy diễn, quy chụp hoặc sử dụng ngôn từ xúc phạm. Thay vì đăng tải cảm tính trên mạng xã hội, người dân nên ưu tiên gửi phản ánh đến các kênh chính thức như Hội Bảo vệ người tiêu dùng, UBND địa phương hoặc lực lượng QLTT để được hỗ trợ giải quyết. "Đây không chỉ là cách bảo vệ quyền lợi hiệu quả hơn mà còn giúp hạn chế những tranh cãi và rủi ro pháp lý phát sinh trong môi trường số hiện nay" - luật sư Tuyết nhìn nhận.

Văn hóa đọc không đơn thuần là hành vi đọc sách, mà còn là thái độ, thói quen, nhu cầu và khả năng tiếp nhận, chọn lọc tri thức từ việc đọc. Một xã hội có văn hóa đọc là xã hội đề cao tri thức, có nền tảng tư duy phản biện và khả năng sáng tạo bền vững. Tuy nhiên, sự bùng nổ của công nghệ số đã làm thay đổi đáng kể thói quen tiếp nhận thông tin của người dân hiện nay. Thay vì dành nhiều giờ đọc sách chuyên sâu, không ít người chuyển sang tiếp cận thông tin nhanh qua video ngắn, mạng xã hội hay các nền tảng giải trí trực tuyến.

Kỷ nguyên số đang đặt văn hóa đọc trước những thách thức chưa từng có, nhưng đồng thời cũng mở ra cơ hội lớn để văn hóa đọc đổi thay, thích ứng và lan tỏa mạnh mẽ hơn trong cộng đồng. Nhà văn Nguyễn Quang Hưng, Phó ban Nhà văn trẻ, hội Nhà văn Việt Nam, Phó trưởng Ban Chuyên đề, Báo Nhân dân cho rằng, đây là một xu thế tất yếu trong bối cảnh chuyển đổi số hiện nay. Vấn đề là cần có sự trang bị, bồi dưỡng cho người đọc cũng như cho hệ thống xuất bản, các tác giả và trên cơ sở đó để xây dựng và phát triển văn hóa đọc trong kỷ nguyên số.

Có thể nói văn hóa đọc đang được chuyển mình theo một diện mạo mới. Hiện nay, những video giới thiệu sách trên TikTok, Facebook, YouTube hay các cộng đồng review sách trực tuyến đã góp phần lan tỏa văn hóa đọc theo cách mới mẻ hơn. Không khó để bắt gặp những trào lưu như “Mỗi ngày một cuốn sách”, “Review sách hay”, “Sách chữa lành”… được đông đảo bạn trẻ hưởng ứng. Điều này cho thấy công nghệ không hoàn toàn làm mai một văn hóa đọc, mà ngược lại còn mở ra nhiều cơ hội để sách đến gần hơn với giới trẻ. Theo nhà văn Nguyễn Quang Hưng câu chuyện không phải là đọc nhiều, đọc ít, đọc bằng những phương tiện như thế nào mà quan trọng nhất là ở giá trị tri thức mà người đọc tiếp nhận được.

Dù là đọc sách truyền thống hay đọc sách online, sách nói, sách điện tử…, quan trọng nhất là sự nhìn nhận khách quan và tìm cách phát huy những giá trị tích cực từ thói quen đọc mới, đồng thời hướng dẫn người dân đến với những tác phẩm có chiều sâu và giá trị lâu bền. Mục tiêu cuối cùng vẫn là nuôi dưỡng tri thức và khơi gợi cảm hứng học hỏi, sáng tạo. Để làm được điều này rõ ràng cần những cách tiếp cận mới linh hoạt hơn trong bối cảnh hiện nay.

Nhà văn Nguyễn Quang Hưng cho rằng để văn hóa đọc thích ứng chứ không phải bị mai một thì các môi trường đọc sách như là thư viện, trường học và gia đình cần có sự thay đổi để tạo hứng thú đọc cho người đọc. Quan trọng nhất là rèn thói quen đọc mới cho người dân và hướng đến việc đọc có chọn lọc, đọc sâu và hình thành thói quen đọc bền vững.

Trong kỷ nguyên số, khi nhịp sống ngày càng nhanh và sự cạnh tranh của các loại hình giải trí ngày càng mạnh mẽ, việc duy trì và phát triển văn hóa đọc không thể chỉ trông chờ vào những phương thức truyền thống. Muốn văn hóa đọc thực sự lan tỏa, cần một tư duy mới, nơi việc đọc trở thành nhu cầu tự thân, gần gũi với đời sống của mỗi người. Đặc biệt, khi việc đọc được đặt trong mối liên hệ với công nghệ, cộng đồng và nhu cầu phát triển con người hiện đại thì nó không chỉ được giữ gìn mà còn lan tỏa mạnh mẽ hơn, trở thành nền tảng xây dựng một xã hội học tập và sáng tạo.

7 nhà sách nổi tiếng nên ghé đến khi du lịch Singapore

Người Singapore đọc sách rất nhiều và đó là một trong những lý do khiến cho những nhà sách mọc lên trên khắp đảo quốc xinh đẹp này. Với những du khách có niềm đam mê đọc sách chắc chắn sẽ tìm thấy thiên đường sách khi du lịch Singapore. Ngoài ra, việc ghé thăm các nhà sách cũng sẽ giúp du khách hiểu hơn về văn hóa đọc của người dân Singapore cũng như khám phá cách bài trí độc đáo bên trong của các nhà sách. 

Dưới đây là 7 nhà sách nổi tiếng nhất ở Singapore mà Viet Viet Tourism muốn giới thiệu đến các du khách. Nếu có nhiều thời gian, du khách hãy cố gắng khám phá hết những nhà sách này nhé!

1 - Nhà sách Borders

Tại tại nhà sách Borders chắc chắn du khách sẽ tìm thấy các sản phẩm giải trí thuộc nhiều thể loại khác nhau. Nhà sách này có tất cả các loại sách, tạp chí, báo, đĩa CD và DVD thuộc các lĩnh vực bạn yêu thích như văn học, âm nhạc và điện ảnh.

Quy mô và chủng loại mặt hàng tại nhà sách vô cùng lớn. Du khách có thể mua đủ mọi thứ, từ các tiểu thuyết mới nhất cho đến những CD nhạc phá cách, các đĩa phim DVD Trung Quốc và sách dành cho trẻ em. Tại đây, đa dạng nhất là các ấn phẩm tạp chí với một kho tạp chí Singapore và các ấn phẩm quốc tế khổng lồ.

Với hai chi nhánh lớn ở Singapore, nhà sách Borders đảm bảo những người yêu sách có thể thoải mái lựa chọn các ấn phẩm dù họ đang ở khu Wheelock Place trên Đại Lộ Orchard hay xa hơn một chút về phía Đông là khu Parkway Parade. Tại cửa hàng Wheelock Place, du khách có thể tham dự các buổi giới thiệu sách mới và những sự kiện khác, hoặc dùng bữa tại quầy ăn trong nhà.

2 - Basheer Graphic Books 

Basheer Graphic Books là nơi tốt nhất để tìm kiếm những cuốn sách về đồ họa, tranh biếm họa, hình ảnh động, hình minh họa, kiến ​​trúc, thiết kế nội thất, thiết kế cảnh quan, thiết kế thời trang, thiết kế sản phẩm, thiết kế đồ họa, kiểu chữ, nhiếp ảnh, nghệ thuật và thủ công, sách vẽ, sách phác thảo, sách copywriting và nhiều hơn nữa.

Bên cạnh đó du khách đến thăm cửa hàng sách còn có thể tham gia các hội chợ thú vị được tổ chức tại Brah Basah Complex hàng tuần như hội chợ sách cũ, hội chợ văn phòng phẩm, hội chợ đồ cổ.

3 - Books Kinokuniya

Books Kinokuniya tại thành phố Ngee Ann là nhà sách lớn nhất tại Singapore và là một trong những nhà sách lớn nhất Đông Nam Á, cung cấp các lựa chọn hàng đầu của cuốn sách và tạp chí có giá trị mà du khách không dễ dàng tìm thấy ở những nơi khác.

Có nguồn gốc từ Nhật Bản, nhà sách này là điểm đến không thể thiếu trong hành trình khám phá thế giới sách ở Singapore. Với diện tích rộng 4.000m2, nhà sách Kinokuniya bao gồm nhiều đầu sách mới và cũ thuộc các ngôn ngữ tiếng Anh, tiếng Nhật, tiếng Hoa, tiếng Pháp và tiếng Đức. Có rất nhiều lý do để đông đảo du khách lựa chọn đến đây, trong đó giá cả là điều quan trọng nhất.

Cửa hàng này sở hữu hơn 400.000 cuốn sách và thu hút hơn 200.000 người dân và du khách ghé thăm mỗi tháng. Đây cũng là nơi tốt nhất để mua sách của Nhật Bản, truyện tranh Nhật Bản, tạp chí của Nhật Bản và văn phòng phẩm Nhật Bản.

Đặt chân đến Books Kinokuniya, du khách sẽ không phải mất quá nhiều tiền để chọn mua cho mình những cuốn tiểu thuyết hay, bởi nhà sách này luôn có những mặt hàng với giá cả hợp lý.

Books Kinokuniya cũng là địa điểm của nhiều hoạt động liên quan đến văn hóa, nghệ thuật như cắm hoa, các cuộc hội thảo và học ngoại ngữ. Đây còn là nơi tổ chức các buổi giới thiệu sách mới lễ hội truyện tranh cùng nhiều sự kiện khác. Không chỉ có một của hàng lớn ở địa lộ Orchard, Kinokuniya còn có chi nhánh tại khu Bugis Junction và Liang Court.

4 - Books Actually

Nếu muốn có một sự khác biệt độc đáo, du khách nên đến nhà sách Books Actually. Đây là nhà sách mang vẻ đẹp cổ xưa cùng cảm giác ấm áp cho người tham quan. Không gian Books Actually thoạt nhìn người ta thường nghĩ đây là một phòng trưng bày nghệ thuật hay phòng khách hơn là một nhà sách. Mọi thứ ở đây đều được chăm chút rất tỉ mỉ và trang trí đẹp mắt, từ những kệ sách, lối ra vào, những bức tường hay các bảng hướng dẫn sách. Đến Books Actually, du khách sẽ được đắm chìm trong thế giới sách với vô vàn những chủ đề khác nhau.

Books Actually bày bán rất nhiều sách của các tác giả nổi tiếng như Capote, Sweeney, Salinger,… Du khách có thể đến thăm quan, đọc sách hay lựa chọn một vài cuốn sách ưng ý. Tại nhà sách Books Actually, có bán lẻ bản sao của một vài vật dụng thời xưa như máy quay phim, máy đánh chữ, bưu thiếp, sổ ghi chép. Ngoài ra, nhà sách này còn thường xuyên xuất bản những đầu sách riêng của mình với thương hiệu Math Paper Press. Tham quan Books Actually, du khách sẽ được khám phá một kho tàng sách quý báu cùng nhiều điều thú vị khác nữa.

5 - Times Bookstore

Times Bookstore chuyên cung cấp các loại sách về du lịch. Đặc biệt là các cửa hàng sách Times Travel tại ga sân bay Changi, là nơi phổ biến để mua sách du lịch, sách hướng dẫn du lịch, bản đồ và các mặt hàng liên quan đến du lịch.

Nhà sách này cũng là nơi thường xuyên diễn ra các sự kiện thú vị như các buổi chia sẻ lối sống lành mạnh, giao lưu với tác giả và các hoạt động thú vị dành cho trẻ em như giấy cắt giấy 3D và các khóa học làm diều kính nhiều màu.

Times Bookstore là một trong những hiệu sách áp dụng chính sách hoàn trả tốt nhất. Nhà sách này cho phép khách hàng trả lại hoặc đổi những cuốn sách đã mua trong vòng 7 ngày kể từ ngày mua mà không yêu cầu bất cứ lý do nào. Đặc biệt, tại nhà sách Times Bookstore có phục vụ miễn phí dịch vụ gói quà khi mua tại đây. Giấy gói quà cũng là miễn phí.

6 - Nhà sách MPH

Là một trong những đơn vị đầu tiên khai sinh ra ngành bán lẻ của Singapore, nhà sách MPH là điểm đến tuyệt vời để du khách có thể chọn mua cho mình nhiều loại sách hay. MPH là tên viết tắt của nhà xuất bản Malaysia Publish House. Hoạt động từ cuối thế kỷ 19, công ty này đóng vai trò là nhà xuất bản lớn tại Singapore. 

Đặt chân đến nhà sách MPH, du khách sẽ thấy được rất nhiều sách với các thể loại khác nhau, tạp chí, quà tặng, văn phòng phẩm và bưu thiếp. Chủng loại sách ở đây rất đa dạng và được nhập về từ những nhà xuất bản hàng đầu như Harper Collins, Random House, và Simon & Schuster. Tại MPH còn có rất nhiều loài đĩa DVD và VCD mới nhất. Đến với MPH ngoài việc tìm kiếm sách, du khách còn được dịp tham gia các cuộc giao lưu với tác giả được tổ chức khá thường xuyên. Nhà sách MPH có rất nhiều chi nhánh tại Singapore, giúp du khách có thể dễ dàng tiếp cận với sách hơn.

7 - Popular

Popular là chuỗi cửa hàng sách lớn nhất và lâu đời nhất có trụ sở tại Singapore với một lựa chọn phong phú của sách từ tất cả các thể loại như tiểu thuyết, sách khoa học viễn tưởng đến cuốn sách phi hư cấu như sách kinh doanh, sách tiểu sử, hướng dẫn du lịch, sách hướng dẫn ngôn ngữ, nuôi dạy con cái và sách dạy nấu ăn. Báo, tạp chí, đĩa nhạc, văn phòng phẩm và phụ kiện máy tính cũng có sẵn tại các cửa hàng sách này. Nhà sách Popular dễ dàng được tìm thấy ở Singapore nhờ sở hữu hơn 27 cửa hàng bán lẻ trên toàn thành phố.

Trong số các nhà sách nổi tiếng, Popular cung cấp phạm vi lớn nhất của các thể loại và các đầu sách khác nhau của Trung Quốc. Chính vì vậy, đây là nơi lý tưởng để tìm mua những cuốn sách của Trung Quốc. Du khách cũng dễ dàng tìm mua sách giáo khoa, sách tham khảo, giấy tờ và các tài liệu học tập. Bên cạnh các cửa hàng bán lẻ, Popular cũng sở hữu các hiệu sách giáo dục tập trung ở nhiều trường học và cao đẳng.

Tham gia tour du lịch Singapore cùng Viet Viet Tourism, du khách sẽ có cơ hội ghé đến những nhà sách nổi tiếng nơi đây để cảm nhận được sự thích thú và hào hứng thật sự khi lật giở từng trang sách còn thơm mùi giấy mới. Từng con chữ uốn lượn tinh tế và bìa sách luôn là điểm nhấn bắt mắt. Đặc biệt, du khách nếu không muốn mang vác những cuốn sách nặng nề trong balo du lịch của mình có thể chọn mua những cuốn sổ lưu niệm nhỏ xinh. Được thiết kế đẹp mắt, độc đáo có thể làm quà tặng, hay có thể làm nhật kí ghi chép hành trình khám phá một Singapore xinh đẹp và hiện đại.

Những ấn phẩm mới đặc sắc chào đón hè

Mừng kỷ niệm 69 năm Ngày thành lập Nhà xuất bản Kim Đồng (17/6/1957-17/6/2026) và nhân dịp nghỉ hè, Nhà xuất bản Kim Đồng ra mắt nhiều đầu sách mới dành cho thiếu nhi.

Bộ sách “Nhà hoạt động môi trường nhí”. (Ảnh: Nhà xuất bản Kim Đồng)

Những tựa sách thiếu nhi mới trong mùa hè này mang đến niềm vui đọc, đồng thời gợi mở cho trẻ cách ứng xử, thói quen học tập chủ động và tình yêu khám phá tự nhiên bằng sự tò mò hồn nhiên.

Bộ sách “Nhà hoạt động môi trường nhí”

Bộ sách gồm 3 cuốn do tác giả Hũ (Quỳnh Hương) viết lời với phần minh họa của họa sĩ NGART và Bùi Xuân Quỳnh. Kết hợp truyện kể và kiến thức khoa học, “Nhà hoạt động môi trường nhí” mang tới cho các bạn nhỏ nhiều thông tin cần thiết để trở thành một nhà bảo vệ môi trường tích cực, với những tình huống truyện được lựa chọn gần gũi với đời sống của trẻ em Việt Nam. Những câu chuyện được đi kèm các kiến thức cơ bản, tạo cho các độc giả nhỏ tuổi ý thức tìm tòi, quan sát và áp dụng vào cuộc sống để bảo vệ môi trường.

“Vun trồng cảm xúc”

Bộ sách “Vun trồng cảm xúc” gồm bốn tập: “Nhóc Bơ sao cứ âu lo”, “Bạn Taco sắp vụn vỡ rồi”, “Nhỏ Waffle cứ mãi đắn đo”, “Là S’More thôi đã đủ tuyệt vời” là bộ sách tranh đầy sáng tạo, sử dụng hình ảnh các món ăn quen thuộc giúp trẻ em nhận diện và vượt qua những thử thách về cảm xúc và rèn luyện kỹ năng sống. Với lối chơi chữ vui nhộn và hình minh họa đáng yêu, màu sắc rực rỡ, bộ sách biến những khái niệm tâm lý phức tạp trở nên gần gũi và dễ hiểu với các bạn nhỏ.

Bộ “Truyện nhỏ đong đầy yêu thương”

Bộ sách “Truyện nhỏ đong đầy yêu thương” gồm 5 câu chuyện với những tình huống độc đáo, gợi tò mò: Đó là bà lão dù sống một mình nhưng luôn khẳng định bà có con và cháu sống ở nơi xa; là anh chàng bỗng nhận được thiệp mời cưới từ một… chú mèo; hay tình bạn của cô bé và một chú thỏ bông biết nói… Những câu chuyện nhiệm màu đó dạy các em nhỏ về thế giới giàu tưởng tượng và tình yêu thương - nơi mọi loài chung sống thân tình và gắn bó, với các thông điệp lan tỏa hơi ấm tới từng ngóc ngách của trái tim, nuôi dưỡng tâm hồn mỗi bạn đọc nhỏ tuổi.

“Bốn mùa yêu thương”

“Bốn mùa yêu thương” là bộ sách tranh cho thiếu nhi mới của tác giả Mai Anh Đoàn, họa sĩ Châu Phạm vẽ minh họa, gồm 4 cuốn: “Ông Gấu ghét mùa Xuân”, “Cuộc phiêu lưu mùa Hè”, “Chiếc đèn mùa Thu”, “Điều ước mùa Đông”. Mỗi mùa trong năm mang đến những cảm xúc và nguồn năng lượng sống khác nhau, thế nhưng cả bốn mùa đều gặp nhau ở một điểm: Tình yêu thương chính là ánh sáng tuyệt vời nhất để trẻ thơ ngắm nhìn và đón nhận thế giới.

“Huyền thoại trên đồi cao”

“Huyền thoại trên đồi cao” của tác giả Lệ Hằng là câu chuyện về tình yêu và sự hy sinh cao cả của ông Tý tửng, người bị xem là không bình thường, sống cô đơn trong ngôi nhà đổ nát trên đồi, được kể qua đôi mắt của cậu bé chăn trâu tám tuổi.

Bắt đầu bằng những trò nghịch ngợm và phiêu lưu của Tộp với cô bạn nhỏ tuổi tên Xíu. Dần dần, qua các “phi vụ lớn” của mình, Tộp khám phá ra kho báu bí mật của ông Tý…

Được cảm hóa, dạy dỗ, cậu biết dũng cảm đối đầu với kẻ xấu, nhưng cũng học được cách yêu thương và bao dung.

“Hiệp sĩ Gà lông tía”

Cuốn truyện của tác giả Hoàng Nhật Tuyền kể về hành trình của chú gà trống tía, từ một “quả trứng quạ tha” được ông bà nhặt về ấp. Cho dù là Sọc nghịch ngợm, hiếu động hay Trống Tía chăm chỉ rèn luyện, trượng nghĩa thì cũng có bao nhiêu chuyện thú vị cậu muốn kể với bạn đó. Nào chuyện bị ong đốt, chuyện đánh tên Chồn đèn bắt trộm gà, đuổi diều hâu cứu mẹ con Gà Nâu, chuyện giải cứu gà con, và cả chuyện cậu trúng bẫy rồi bị bán cho chủ gà chọi… Cuộc đời phiêu bạt có giúp cậu trưởng thành? Cậu có cơ hội trở lại quê nhà không? Câu chuyện đồng thoại này là một bài học trưởng thành thú vị và gần gũi với các bạn nhỏ.

“Bí mật của Lá Đỏ”

Câu chuyện của Kagome027 kể về khu rừng xanh biếc ẩn giấu một bí mật chỉ chờ mùa thu hé lộ, khi những phiến lá bắt đầu chuyển sắc. Cậu nhóc Rowan tinh nghịch và cô bé Eliana dịu dàng tình cờ gặp gỡ đứa trẻ bí ẩn khoác áo choàng trắng. Đứa trẻ ấy là ai và tại sao lại xuất hiện ở làng Lá Đỏ? Thế giới phù thủy diệu kì đang chờ bạn đọc khám phá.

Tác giả Kagome027 tên thật là Nguyễn Ngọc Hoàng Lan, tính tình mơ mộng, thích đọc truyện, viết văn và rất mê xem hoạt hình, bút danh lấy cảm hứng từ một nhân vật hoạt hình Nhật Bản.

“Cùng nhau ngắm sao trời”

Cuốn sách viết về những mối quan hệ đầu đời - tình bạn, tình thân, các rung động dịu dàng chớm nở. Theo nhịp điệu bốn mùa Xuân Hạ Thu Đông, từng trang viết dẫn người đọc đi qua những khoảng cách, những chia xa, cả những điều chưa kịp nói thành lời. Để cuối cùng, ta nhận ra: Hạnh phúc không phải giữ được ai đó bên mình mãi mãi, mà ở khoảnh khắc cùng nhau ngắm nhìn bầu trời rộng lớn, và tin rằng những vì sao kia đã lắng nghe trọn vẹn ước mơ tuổi trẻ.

“Kim Trang Tây du kí”

“Kim Trang Tây du kí” của Nguyễn Hải Yến kể về Kim Trang Tây, ngôi làng cổ quê ngoại của cô bé Yến. Vì hoàn cảnh gia đình, cô bé buộc phải rời thị trấn về quê, dẫn theo một người em “bất đắc dĩ”. Mẹ Yến là con bà Hai, nhưng lại đem hai đứa trẻ về gửi nhà bà Cả. Rồi một ngày, ông ngoại của Yến lại dắt về làng một người bà nữa… Xoay quanh cuộc sống ở ngôi làng cổ Kim Trang Tây, không chỉ những câu chuyện nghịch ngợm, hài hước, ly kỳ của lũ trẻ mà còn chuyện bi, hài và những tâm tình sâu kín của người lớn giữa bao bộn bề gian truân…

“Mắt và nhiệm vụ bất khả thi”

“Mắt và nhiệm vụ bất khả thi” là tiểu thuyết của tác giả Dave Eggers do Nguyễn Xuân Hồng dịch. Johannes, chú chó hoang sống trong công viên, với nhiệm vụ là Mắt - quan sát mọi thứ và báo cáo với bậc tiền bối nhằm bảo đảm sự Hài hòa. Cùng những người bạn: mòng biển, gấu mèo, sóc và bồ nông là Trợ thủ Mắt. Nhưng rồi xuất hiện Lữ khách Rắc rối, những hình chữ nhật bí ẩn và thôi miên, những con dê với nhiều tiết lộ gây sốc… đã làm thay đổi cách nhìn của chú. Đây là một cuốn sách hấp dẫn dành cho mọi lứa tuổi của tác giả từng đoạt nhiều giải thưởng, với hình ảnh minh họa tuyệt đẹp. Tác phẩm này đã đoạt Giải thưởng văn học Newbery Medal 2024 của Mỹ.

Ngoài ra, nhằm góp phần giúp bạn đọc Việt Nam trau dồi tiếng Anh thông qua tác phẩm văn học, cũng như góp phần giới thiệu với bạn bè quốc tế những tác phẩm văn học thiếu nhi đương đại nổi bật, Nhà xuất bản Kim Đồng vừa ra mắt bản tiếng Anh hai cuốn truyện đồng thoại “Hamlet Hedge - Collection of Animal Tales” (Xóm Bờ Giậu) của nhà văn Trần Đức Tiến và “Tales from Cuckoo Farm” (Từ những ruộng rau ở nông trại Cúc Cu) của tác giả Dy Duyên.

HÀ CHI

Trung tướng, Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân Lưu Phước Lượng; Trung tướng, Phó Giáo sư, Tiến sĩ Nguyễn Đức Hải và Đại tá, nhà báo, nhà văn Trần Thế Tuyển cùng ra mắt sách.

Trách nhiệm lưu giữ ký ức

Chiều ngày 31-5 đã diễn ra chương trình giao lưu, giới thiệu tác phẩm của ba tác giả là những người lính, những nhà lãnh đạo, những người cầm bút đã để lại nhiều dấu ấn trong quân đội, báo chí và đời sống xã hội.

Trung tướng, Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân (AHLLVT) Lưu Phước Lượng với bộ sách "Dấu ấn cuộc đời", "Luận bàn và suy ngẫm", "Góc nhìn từ thực tiễn" (Nhà xuất bản Quân đội nhân dân, tái bản năm 2026); Trung tướng, Phó Giáo sư, Tiến sĩ Nguyễn Đức Hải với ba tác phẩm "Địa chiến lược quân sự chính trị Tây Nguyên", "Thế trận và lòng dân", "Phong ba biển tình" (Nhà xuất bản Quân đội nhân dân, 2026); và Đại tá, nhà báo, nhà văn Trần Thế Tuyển với hai tác phẩm "Mẹ ngồi bậu cửa" và "Đất đai Tổ quốc" (Nhà xuất bản Hội Nhà văn, 2026).

Trung tướng Lưu Phước Lượng từng là Phó Tư lệnh Chính trị Quân khu 9, Phó Trưởng ban Chỉ đạo Tây Nam Bộ. Trung tướng PGS TS Nguyễn Đức Hải từng giữ cương vị Tư lệnh Quân đoàn 3 (Binh đoàn Tây Nguyên), Viện trưởng Viện Chiến lược Quốc phòng, Bộ Quốc phòng. Đại tá Trần Thế Tuyển từng là Phó Cục trưởng Cục Báo chí, Bộ Văn hóa - Thông tin, Tổng Biên tập Báo Sài Gòn Giải Phóng, Trưởng Đại diện phía Nam báo Quân đội Nhân dân.

Dù công tác ở những lĩnh vực khác nhau, họ đều có chung một điểm gặp gỡ: sự gắn bó sâu nặng với đất nước, với quân đội, với nhân dân; đặc biệt là trách nhiệm lưu giữ ký ức, truyền lại những giá trị tốt đẹp của cách mạng cho thế hệ hôm nay.

Giá trị bền vững của lòng yêu nước

Nếu Trung tướng AHLLVT Lưu Phước Lượng được biết đến như một vị tướng dày dạn trận mạc thì những trang viết của ông là kết tinh của cả một cuộc đời hoạt động cách mạng.

"Dấu ấn cuộc đời" là những hồi ức chân thực về những năm tháng chiến đấu, công tác; "Luận bàn và suy ngẫm" thể hiện tư duy chính trị, quân sự, xã hội của một nhà lãnh đạo nhiều trải nghiệm; còn "Góc nhìn từ thực tiễn" là những chiêm nghiệm được đúc kết từ thực tiễn sinh động của đất nước, của vùng đất Nam Bộ nghĩa tình.

Đó không chỉ là câu chuyện của riêng một con người mà còn phản chiếu một giai đoạn lịch sử hào hùng của dân tộc.

Trung tướng, Phó Giáo sư, Tiến sĩ Nguyễn Đức Hải lại mang đến cho bạn đọc chiều sâu của tư duy chiến lược kết hợp với cảm xúc của một người lính từng gắn bó với thực tiễn đất nước.

"Địa chiến lược quân sự chính trị Tây Nguyên" góp phần lý giải vị trí đặc biệt của Tây Nguyên trong sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc; "Thế trận và lòng dân" khẳng định chân lý xuyên suốt của cách mạng Việt Nam: sức mạnh lớn nhất chính là lòng dân; còn "Phong ba biển tình" lại mở ra một không gian giàu cảm xúc, nơi hình ảnh người chiến sĩ và tình yêu quê hương đất nước được thể hiện bằng ngôn ngữ giàu chất văn học.

Đại diện cho lĩnh vực báo chí và văn học là Đại tá, nhà báo, nhà văn Trần Thế Tuyển. Nếu hai tác giả là những vị tướng quân đội thì ông được nhiều đồng nghiệp trìu mến gọi là "vị tướng của báo chí và truyền thông".

Hơn nửa thế kỷ cầm bút, ông luôn kiên trì với những đề tài về chiến tranh cách mạng, người có công, thân phận con người và những giá trị nhân văn. "Mẹ ngồi bậu cửa" là bản trường ca về tình mẫu tử, về sự hy sinh lặng thầm của những người mẹ Việt Nam trong chiến tranh và hòa bình.

Từ hình ảnh người mẹ ngồi nơi bậu cửa ngóng con, tác phẩm khơi dậy những cảm xúc sâu lắng về gia đình, quê hương và cội nguồn dân tộc.

Trong khi đó, "Đất đai Tổ quốc" là thân phận con người với những suy tư đầy trách nhiệm về đất nước, về chủ quyền, về những giá trị thiêng liêng mà biết bao thế hệ đã hy sinh để gìn giữ.

Dù tiếp cận từ nhiều góc độ khác nhau, các tác phẩm đều gặp nhau ở một điểm chung: lấy chiến tranh cách mạng, lực lượng vũ trang và hình tượng Bộ đội Cụ Hồ làm trung tâm phản ánh.

Đây không phải những trang viết chỉ để kể lại quá khứ mà còn là những thông điệp gửi tới hiện tại và tương lai. Qua mỗi câu chuyện, mỗi trang hồi ức, mỗi luận giải hay mỗi hình tượng văn học, người đọc nhận ra những giá trị bền vững của lòng yêu nước, tinh thần trách nhiệm, đức hy sinh và niềm tin vào nhân dân.

Sức lan tỏa sâu rộng

Giá trị của những cuốn sách không chỉ nằm ở nội dung mà còn ở uy tín của tác giả. Đó là những người đã sống, chiến đấu, cống hiến hết mình và viết bằng chính trải nghiệm của mình.

Chính vì vậy, các tác phẩm có sức lan tỏa sâu rộng, được đông đảo bạn đọc, cán bộ, chiến sĩ, nhà nghiên cứu, nhà báo và những người yêu lịch sử đón nhận.

Sự xuất hiện của những tác phẩm giàu chiều sâu lịch sử và nhân văn có ý nghĩa đặc biệt khi góp phần bồi dưỡng lý tưởng sống, hun đúc lòng yêu nước, giáo dục truyền thống và xây dựng nhân cách cho thế hệ trẻ.

Những trang sách ấy không chỉ cung cấp tri thức mà còn khơi dậy cảm xúc, tạo nên sự đồng cảm giữa các thế hệ, giữa quá khứ và hiện tại.

Ba tác giả, ba cuộc đời, ba hành trình cống hiến khác nhau nhưng cùng gặp nhau ở trách nhiệm với lịch sử và khát vọng phụng sự đất nước. Những cuốn sách được giới thiệu chính là những bông hoa đẹp dâng lên Tổ quốc, dâng lên đồng đội đã hy sinh và dâng lên các thế hệ mai sau.

Đây là lời nhắc nhở rằng lịch sử không chỉ nằm trong các bảo tàng, trong những tượng đài hay trang tư liệu, mà còn sống động trong từng trang sách, trong ký ức của những con người đã đi qua chiến tranh và đang tiếp tục kể lại cho hôm nay bằng tất cả tình yêu, trách nhiệm và niềm tin vào tương lai của dân tộc Việt Nam.

Tiến sĩ Diêu Lan Phương: 'Văn hóa đọc của trẻ em luôn bắt đầu từ văn hóa đọc của người lớn'

Giữa sự bùng nổ của các nền tảng số và những hình thức giải trí trực tuyến, văn hóa đọc ở trẻ em đang đứng trước nhiều thách thức. Trước thực tế đó, câu chuyện làm sách cho thiếu nhi và nuôi dưỡng thói quen đọc đang đòi hỏi những cách tiếp cận mới từ gia đình, nhà trường đến những người làm giáo dục. Trao đổi với phóng viên Cơ quan Báo và Phát thanh, Truyền hình Hà Nội, Tiến sĩ Diêu Lan Phương, Phó Hiệu trưởng Trường THPT Chuyên Khoa học Xã hội và Nhân văn, Chủ nhiệm CLB Ngôn ngữ và EQ đã chia sẻ nhiều góc nhìn về việc hình thành văn hóa đọc cho trẻ em trong bối cảnh hiện nay.

Tiến sĩ Diêu Lan Phương trong một buổi chia sẻ về đọc sách với thiếu nhi.

Đọc sách không nên chỉ là một nhiệm vụ

- Trong bối cảnh trẻ em ngày càng gắn với màn hình và các thiết bị số, bà nhìn nhận thế nào về thực trạng văn hóa đọc ở lứa tuổi thiếu nhi hiện nay? Vì sao nhiều trẻ không hình thành được thói quen đọc bền vững?

- Tôi cho rằng nghịch lý lớn nhất hiện nay là trẻ em không thiếu sách, thậm chí “thừa sách” nhưng lại thiếu những trải nghiệm đọc thực sự sâu. Các em tiếp xúc với lượng thông tin khổng lồ mỗi ngày qua mạng xã hội, video ngắn hay các thiết bị số, nhưng khả năng ngồi yên với một cuốn sách, kiên nhẫn theo dõi một câu chuyện và suy nghĩ cùng nhân vật thì đang giảm đi khá rõ.

Theo tôi, nguyên nhân không chỉ nằm ở công nghệ mà còn ở nhịp sống ngày càng gấp gáp của người lớn. Màn hình đem lại cảm giác kích thích và phản hồi tức thì, trong khi việc đọc đòi hỏi sự tập trung, chậm rãi và khả năng tưởng tượng. Nhưng đáng tiếc là người lớn ngày càng ít thời gian để đồng hành cùng trẻ trong quá trình ấy. Cha mẹ bận rộn, trẻ em kín lịch học thêm, ngoại khóa, kỹ năng... Trong nhiều gia đình, điện thoại hay máy tính vô tình trở thành công cụ “giữ trẻ” nhanh nhất.

Một đứa trẻ quen với việc mọi nhu cầu giải trí đều được đáp ứng ngay lập tức trên màn hình sẽ rất khó kiên nhẫn với việc đọc sách. Bên cạnh đó, áp lực học tập và tâm lý chạy theo thành tích cũng khiến việc đọc nhiều khi bị biến thành nhiệm vụ: Phải đọc bao nhiêu trang, phải kể lại nội dung hay đạt một mục tiêu nào đó. Trong khi với trẻ em, đọc sách trước hết cần là một trải nghiệm cảm xúc. Trẻ chỉ có thể yêu việc đọc khi tìm thấy trong sách niềm vui, sự đồng cảm và cảm giác được lắng nghe, được hiểu mình. Nhưng để hình thành điều đó cần thời gian, sự lặp lại và một môi trường đọc đủ bình yên.

- Trong vai trò người sáng lập CLB Ngôn ngữ và EQ (chỉ số cảm xúc - PV), bà có cho rằng hiện nay chúng ta đang dạy trẻ “biết đọc chữ” nhiều hơn là “biết đọc cảm xúc”?

- Tôi nghĩ điều đó đang diễn ra khá rõ. Nhiều khi chúng ta đào tạo ra những đứa trẻ đọc rất nhanh nhưng cảm lại rất ít. Các em có thể phân tích văn bản, trả lời câu hỏi hay làm bài tốt, nhưng lại khó gọi tên cảm xúc của chính mình, khó đồng cảm với người khác và cũng khó tĩnh lặng hơn trong đời sống tinh thần.

Theo tôi, năng lực đọc và trí tuệ cảm xúc có mối liên hệ rất trực tiếp. Một đứa trẻ đọc văn chương tốt thường có khả năng đặt mình vào vị trí của người khác tốt hơn. Khi đọc một câu chuyện, trẻ học cách hiểu nỗi buồn, sự cô đơn, hy vọng hay tổn thương của con người. Đó cũng chính là nền tảng của trí tuệ cảm xúc.

Điều đáng lo hiện nay là nhiều trẻ tiếp xúc với lượng thông tin rất lớn nhưng lại thiếu khả năng lắng nghe cảm xúc của chính mình. Các em quen xem nhanh, phản ứng nhanh, chuyển tiếp nhanh, nhưng thiếu những khoảng lặng để suy nghĩ sâu hơn về một câu chuyện hay một cảm xúc.

Tôi cũng cho rằng chúng ta đang khá dễ nhầm lẫn giữa việc cho trẻ đọc sách và ép trẻ đọc sách. Nếu việc đọc chỉ gắn với áp lực kiểm tra hay thành tích thì trẻ rất khó hình thành tình yêu tự nhiên với sách. Có những em đọc rất nhiều nhưng xem việc đọc như một nghĩa vụ phải hoàn thành.

Tuy nhiên, ở một góc độ nào đó, sự dẫn dắt và kỷ luật đọc ban đầu vẫn là điều cần thiết. Bởi bất kỳ thói quen nào cũng cần được nuôi dưỡng bằng sự kiên trì. Điều quan trọng là người lớn phải có phương pháp và lộ trình phù hợp để việc đọc dần trở thành niềm vui tự thân của trẻ. Mục tiêu cuối cùng không phải là đọc thật nhiều, mà là trẻ cảm thấy hạnh phúc khi đọc sách.

“Chạm” vào thế giới tâm lý của các em

Sách không chỉ cung cấp kiến thức mà luôn là người bạn thân thiết của trẻ. Ảnh: Vũ Minh

- Từ góc nhìn một nhà giáo dục và làm sách về thiếu nhi, theo bà, một cuốn sách thiếu nhi tốt hiện nay cần đáp ứng những tiêu chí nào?

- Theo tôi, một cuốn sách thiếu nhi tốt cần hội tụ ba yếu tố: Hay về câu chuyện, đẹp về ngôn ngữ và thật về cảm xúc. Nhưng nếu phải chọn điều quan trọng nhất, tôi sẽ chọn cảm xúc. Trẻ em rất nhạy cảm. Các em có thể nhận ra ngay một câu chuyện được viết bằng tình yêu thật hay chỉ là những bài học đạo đức được “đóng gói”. Một cuốn sách thiếu nhi hay không nên dạy dỗ quá nhiều, mà cần mở ra cho trẻ sự rung động, trí tưởng tượng và khả năng tự khám phá.

Ngôn ngữ trong sách thiếu nhi cũng rất quan trọng. Trẻ em xứng đáng được tiếp xúc với vẻ đẹp của tiếng Việt từ sớm. Một câu văn giàu nhạc điệu, hình ảnh và cảm xúc có thể nuôi dưỡng tâm hồn trẻ lâu dài hơn nhiều bài học khô cứng. Theo tôi, vấn đề lớn của sách thiếu nhi hiện nay không hẳn là “thiếu hay” mà là phải “đúng đối tượng đọc”. Có những cuốn sách người lớn nghĩ trẻ em sẽ thích, nhưng thực ra lại không chạm được vào thế giới tâm lý của các em hôm nay. Viết cho thiếu nhi là công việc rất khó, bởi người viết không chỉ cần hiểu trẻ em mà còn phải giữ được một phần tâm hồn trẻ thơ trong mình.

- Việc đưa văn hóa Việt Nam và đời sống đương đại vào sách thiếu nhi hiện nay đang ở mức độ nào?

- Những năm gần đây đã có nhiều nỗ lực đáng quý trong việc đưa văn hóa Việt Nam vào sách thiếu nhi, từ phong tục, lễ Tết, làng quê, món ăn cho tới đời sống gia đình. Một số tác phẩm cũng bắt đầu tạo được tinh thần Việt Nam đương đại khá rõ nét. Ví dụ gần đây mỗi dịp Tết, tôi thấy có khá nhiều cuốn thú vị, như “Vèo vèo đến Tết” hay “Tết Ngựa yêu thương” của nhóm Cánh Cam. Tuy nhiên, theo tôi, trẻ em hôm nay không chỉ cần đọc những câu chuyện “đúng văn hóa” mà còn cần nhìn thấy đời sống của chính mình trong đó: Những đứa trẻ thành phố, áp lực học tập, sự thay đổi của công nghệ, cảm giác cô đơn hay khát vọng được kết nối... Văn hóa Việt Nam không chỉ nằm trong ký ức hay quá khứ mà còn nằm trong nhịp sống hôm nay. Tôi nghĩ thế hệ nào cũng cần có ký ức của thời đại mình, tiếng nói của thời đại mình và những câu chuyện phản ánh đúng tâm trạng của thế hệ mình. Văn học thiếu nhi, ở một nghĩa nào đó, chính là nơi lưu giữ những ký ức ấy. Vậy, văn chương, hãy cố gắng thực hiện sứ mệnh của mình thôi. Tôi nghĩ, mọi thứ sẽ diễn ra một cách... tự nhiên.

- Nếu coi việc đọc sách là nền tảng hình thành nhân cách và năng lực tự học, theo bà, gia đình, nhà trường và ngành Xuất bản cần thay đổi điều gì để “nuôi dưỡng” một thế hệ độc giả nhỏ tuổi?

-Theo tôi, điều đầu tiên cần thay đổi là cách người lớn nhìn việc đọc. Chúng ta không nên coi đọc sách chỉ là công cụ để học giỏi hơn hay đạt thành tích tốt hơn. Đọc trước hết là để con người hiểu mình, hiểu người khác và nâng cao chất lượng sống. Gia đình cần tạo cho trẻ những khoảng thời gian đủ yên tĩnh để đọc và trò chuyện. Một đứa trẻ sẽ khó yêu sách nếu trong ngôi nhà của mình không ai đọc, không ai kể chuyện hay chia sẻ cảm xúc về một cuốn sách. Tôi nghĩ văn hóa đọc của trẻ em luôn bắt đầu từ văn hóa đọc của người lớn. Nhà trường cũng cần biến việc đọc thành một trải nghiệm sống thay vì chỉ là nhiệm vụ học tập. Có thể là những giờ đọc tự do, những cuộc trò chuyện về nhân vật, những hoạt động sáng tạo từ sách... để trẻ cảm thấy đọc là một việc tự nhiên và gần gũi. Còn với ngành Xuất bản, theo tôi, cần đầu tư nghiêm túc hơn cho sách thiếu nhi Việt Nam, từ tác giả, biên tập, minh họa cho tới chiến lược phát hành. Trẻ em Việt Nam cần những cuốn sách vừa hiện đại, hấp dẫn, vừa có chiều sâu văn hóa và cảm xúc nhân văn. Một thế hệ độc giả không thể được tạo nên chỉ bằng nhiều sách hơn, mà bằng những cuốn sách thực sự chạm tới trái tim trẻ nhỏ.

- Cảm ơn bà về cuộc trò chuyện!

Mai Thư thực hiện

Nhiều hoạt động đọc sách, trải nghiệm văn hóa dành cho thiếu nhi dịp hè

Chào đón mùa hè 2026, NXB Kim Đồng tổ chức nhiều hoạt động giao lưu, đọc sách, gặp gỡ tác giả và trải nghiệm văn hóa dành cho thiếu nhi trên cả nước. Chuỗi chương trình không chỉ tạo sân chơi bổ ích trong kỳ nghỉ hè mà còn góp phần lan tỏa văn hóa đọc, khơi gợi trí tưởng tượng và nuôi dưỡng tình yêu sách ở trẻ em.

Review ngành Tâm lý học của Đại học Công nghệ TP.HCM (HUTECH): Thu nhập nghìn đô vẫn “ế” việc

Bạn đang quan tâm đến ngành Tâm lý học? Bạn là người thích tìm hiểu về tâm lý mọi người? Bạn rất thích thú lý giải những hành vi, cảm xúc của con người? Vậy thì ngành Tâm lý học chính là sự lựa chọn tốt nhất dành cho bạn. Để hiểu hơn về ngành học này mời các bạn cùng tham khảo bài viết dưới đây nhé.

1. Giới thiệu ngành Tâm lý học

Tâm lý học là ngành khoa học nghiên cứu việc xử lý thông tin và biểu hiện hành vi ở con người, nhằm làm rõ bản chất của con người bằng cách đi sâu vào mọi khía cạnh của đời sống, từ kinh tế, chính trị, xã hội cho đến văn hóa, giáo dục, y học, triết học,… Hiện nay, tâm lý học ngày càng được phát triển và ứng dụng rộng rãi trong tất cả các mối quan hệ của đời sống, trong mọi lĩnh vực của xã hội.

Sinh viên theo học ngành này sẽ được đào tạo kiến thức cơ bản về các lĩnh vực như tâm lý tư vấn, tâm lý học đường, tâm lý xã hội, tâm lý học quản lý, tâm lý học quản trị kinh doanh, tâm lý học lao động,… Để sinh viên có khả năng nghiên cứu tư duy và hành vi của con người về sức khỏe, nhận thức, cảm xúc, các khía cạnh xã hội khác.

Tâm lý học là ngành học rất thực tế khi cung cấp cho người học cả những kiến thức khoa học và kỹ năng thực tiễn chuyên ngành tâm lý học, cách áp dụng chuyên môn trong nghiên cứu và thực hành nghề nghiệp. Bên cạnh đó, các bạn sẽ được rèn luyện các kỹ năng giao tiếp, kỹ năng lắng nghe, thấu hiểu, phản hồi; kỹ năng làm việc nhóm, kỹ năng thuyết phục,…

2. Chương trình đào tạo

Thời gian đào tạo hệ đại học chính quy ngành Tâm lý học của Đại học Công nghệ TP.HCM là 3,5 năm, tương đương với 143 tín chỉ chưa tính 5 tín chỉ của học phần giáo dục quốc phòng - an ninh. Mỗi năm học sẽ có 3 học kỳ, sinh viên sẽ học theo thời khóa biểu của trường và có quyền học vượt để hoàn thành sớm chương trình đào tạo so với thời gian quy định.

Trong suốt quá trình học tập các bạn sẽ được trang bị đầy đủ kiến thức cơ bản và chuyên môn của ngành tâm lý học để có đủ kiến thức và kỹ năng áp dụng vào thực tiễn công việc. Các môn học tiêu biểu trong chương trình gồm: Sinh lý hoạt động thần kinh cao cấp, Phương pháp luận và phương pháp nghiên cứu tâm lý, Các biện pháp trị liệu tâm lý, Tâm bệnh học, Tâm lý học xã hội, Tâm lý học nhân cách, Tâm lý học gia đình, Tâm lý học giáo dục, Tâm lý học quản lý, Tâm lý học kinh tế, Tâm lý học tâm lý, Chuyên đề về tệ nạn xã hội, Chuyên đề về xử lý tình huống trong đời sống.

Sinh viên ngành Tâm lý học của HUTECH sẽ được học tập trong môi trường năng động, sáng tạo với hệ thống cơ sở vật chất được trang bị khang trang hiện đại. Đội ngũ giảng viên đều là những thầy cô có trình độ chuyên môn cao, tận tâm với nghề và thân thiện với sinh viên.

Đặc biệt, HUTECH rất nổi tiếng với những mô hình “giảng đường mở” với những hình thức học tập hiện đại vô cùng thú vị. Điển hình, sinh viên ngành tâm lý học sẽ được học tập theo hình thức thực hành - nhập vai cũng giúp các bạn hình thành kỹ năng làm việc của một chuyên gia tâm lý thực thụ, bằng cách rèn luyện những kỹ năng như giao tiếp, lắng nghe, thuyết phục. Và nhằm tạo điều kiện thực hành tốt nhất cho sinh viên, HUTECH đã đầu tư xây dựng hẳn Trung tâm Thực hành Tâm lý học “xịn sò” để sinh viên môi trường thực hành chuyên nghiệp của một chuyên gia.

Thêm nữa, sinh viên ngành học này sẽ được trải nghiệm công việc thông qua những chuyến đi thực tế. Bởi đặc thù ngành học đòi hỏi tiếp xúc và trải nghiệm với con người trong từng môi trường khác nhau. Vì thế, các bạn sẽ học qua những chuyến tham quan, thực tế tại các trường học, nhà mở, phòng nhân sự của doanh nghiệp, bệnh viện, trung tâm hỗ trợ người khuyết tật…

Hiện nay, HUTECH được đánh giá là một trong những trường đại học đào tạo ngành Tâm lý học tốt nhất trên cả nước. Các bạn sinh viên sau khi tốt nghiệp sẽ được cấp bằng cử nhân Tâm lý học và có thể tiếp tục học lên các trình độ cao hơn trở thành Thạc sĩ, Tiến sĩ trong ngành.

3. Điểm chuẩn của ngành Tâm lý học

4. Cơ hội việc làm cho sinh viên mới ra trường

Ngành Tâm lý học được dự báo sẽ phát triển mạnh mẽ trong tương lai gần và trở nên “khát” nhân lực chất lượng cao khi nền kinh tế - xã hội ngày càng có sự chuyển dịch mạnh mẽ coi con người là trung tâm. Cơ hội nghề nghiệp dành cho các Cử nhân Tâm lý học HUTECH rất rộng mở.

Các bạn có thể làm từ những công việc của một chuyên gia tư vấn tâm lý, tham vấn - trị liệu tâm lý, giảng dạy kỹ năng sống,… đến công việc liên quan đến quản trị nguồn nhân lực, tổ chức - nhân sự.

Hay trở thành chuyên viên trong ngành truyền thông - marketing, chăm sóc khách hàng,… tại các công ty, doanh nghiệp.

Huấn luyện viên kỹ năng độc lập, truyền cảm hứng cho công đồng làm việc tự do hoặc làm tại các trung tâm, công ty.

Giảng viên giảng dạy tâm lý học tại các trường đại học, cao đẳng.

Nghiên cứu viên tại các viện, trung tâm nghiên cứu về tâm lý học

Tâm lý học ngày càng được đánh giá cao về khả năng phát triển và cơ hội nghề nghiệp có mức lương hấp dẫn. Chính vì vậy, đây là một lựa chọn nghề nghiệp rất đáng để các bạn trẻ theo đuổi đó nhé.

Xây dựng 'điểm tựa' giáo dục nơi biên giới

Bài, ảnh: Nhựt An/TTXVN - 01/06/2026 13:58

Ngay sau lễ khởi công, các dự án trường phổ thông nội trú liên cấp tại khu vực biên giới tỉnh Đồng Tháp đã được triển khai đồng loạt. Nhiều hạng mục đang được đẩy nhanh tiến độ thi công, hướng tới mục tiêu hoàn thành và đưa vào sử dụng, bảo đảm tiến độ và đáp ứng nhu cầu học tập của học sinh vào năm học 2027 - 2028.

Khẩn trương thi công các công trình đầu tiên

Tại công trình Trường phổ thông nội trú Tiểu học - Trung học cơ sở Thường Phước (xã biên giới Thường Phước), nhà thầu đã huy động máy ép cọc, máy đào cùng nhiều thiết bị thi công khác để triển khai san lấp mặt bằng, đắp đê bao và ép cọc thử tải.

Ông Nguyễn Huy Thông, Chỉ huy trưởng dự án cho biết, quá trình thi công hiện diễn ra thuận lợi, bám sát tiến độ bàn giao mặt bằng. Thời gian tới, đơn vị sẽ tiếp tục tăng cường nhân lực, máy móc, thiết bị, đồng thời xem xét tổ chức tăng ca để đẩy nhanh tiến độ thi công các hạng mục. Với tinh thần trách nhiệm đối với công trình giáo dục tại khu vực biên giới, thời gian tới, nhà thầu huy động thêm nhân lực, máy móc, thiết bị để thi công đồng bộ các hạng mục; phấn đấu hoàn thành dự án đúng tiến độ vào cuối tháng 7/2027, bảo đảm chất lượng theo yêu cầu.

Trường phổ thông nội trú liên cấp Thường Phước được hình thành trên cơ sở sáp nhập Trường Tiểu học Thường Phước 1B và Trường Trung học cơ sở Thường Phước 1. Dự án có tổng mức đầu tư dự kiến hơn 299 tỷ đồng, được xây dựng trên diện tích 5 ha. Quy mô công trình gồm 50 phòng học, 41 phòng chức năng (xây mới 24 phòng và cải tạo 17 phòng hiện hữu) cùng các khu phục vụ sinh hoạt, thể thao, hạ tầng kỹ thuật và trang thiết bị đồng bộ. Sau khi hoàn thành, trường dự kiến đáp ứng nhu cầu học tập của hơn 2.000 học sinh khu vực biên giới.

Tại Dự án Trường phổ thông nội trú Tiểu học - Trung học cơ sở Tân Hộ Cơ (xã Tân Hộ Cơ), các đơn vị thi công đang khẩn trương triển khai bơm cát san lấp mặt bằng, khoan khảo sát địa chất và thực hiện ép cọc thử tĩnh để chuẩn bị cho các hạng mục tiếp theo.

Ông Nguyễn Văn Sáng, Chỉ huy phó dự án cho biết, địa phương và các cơ quan chức năng đã hoàn thành công tác giải phóng mặt bằng, bàn giao mặt bằng "sạch" cho đơn vị thi công. Ngay sau khi tiếp nhận mặt bằng, nhà thầu đã triển khai ép cọc, đắp đê bao và huy động nhân lực, thiết bị để đẩy nhanh tiến độ dự án.

Tạo nền tảng giáo dục bền vững cho học sinh vùng biên

Tỉnh Đồng Tháp tiếp giáp tỉnh Prey Veng (Vương quốc Campuchia) với đường biên giới dài hơn 50km, thuộc các xã: Thường Phước, Tân Hồng, Tân Hộ Cơ, Tân Thành và phường Thường Lạc, phường Hồng Ngự. Thực hiện theo chỉ đạo của Bộ Chính trị tại Thông báo số 81-TB/TW và Nghị quyết số 298/NQ-CP của Chính phủ, tỉnh Đồng Tháp tập trung nguồn lực đầu tư xây dựng 6 trường phổ thông nội trú liên cấp tại các xã, phường biên giới, với tổng mức đầu tư khoảng 1.876 tỷ đồng, Ban Quản lý dự án đầu tư xây dựng khu vực 1 được giao làm chủ đầu tư.

Ông Trần Văn Nơi, Phó Giám đốc Ban Quản lý dự án đầu tư xây dựng khu vực 1 (tỉnh Đồng Tháp) cho biết, Đồng Tháp có 6 xã, phường biên giới sẽ triển khai xây dựng 6 trường phổ thông nội trú liên cấp. Tuy nhiên hiện nay, tỉnh triển khai xây dựng trước 4 trường, với tổng mức đầu tư khoảng 1.208 tỷ đồng; diện tích mỗi trường phải đạt 5 ha theo Thông tư số 12/2026/TT-BGDĐT của Bộ Giáo dục và Đào tạo.

Về công tác giải phóng mặt bằng, đến nay, hai dự án Trường phổ thông nội trú Tiểu học - Trung học cơ sở Thường Phước và Tân Hộ Cơ đã được bàn giao mặt bằng sạch cho đơn vị thi công. Đối với hai dự án tại 2 Trường phổ thông nội trú Tiểu học - Trung học cơ sở Tân Hồng và Tân Thành, địa phương đã bàn giao khoảng 60% diện tích, dự kiến hoàn thành 100% công tác giải phóng mặt bằng vào giữa tháng 6/2026. Hiện các công trình đang triển khai ép cọc thử tĩnh, đắp đê bao và bơm cát san lấp mặt bằng để chuẩn bị thi công các hạng mục tiếp theo.

Ông Trần Văn Nơi, Phó Giám đốc Ban Quản lý dự án đầu tư xây dựng khu vực 1 cho biết, Ban đã yêu cầu các đơn vị thi công, tư vấn thiết kế và giám sát tập trung tối đa nhân lực, thiết bị, vật tư để đẩy nhanh tiến độ thực hiện dự án. Các nhà thầu đã tập kết máy móc, vật tư tại công trường và sẵn sàng triển khai thi công đồng loạt. Đồng thời, Ban yêu cầu báo cáo tiến độ hằng tuần để kịp thời tháo gỡ khó khăn, vướng mắc, phấn đấu hoàn thành các công trình và đưa vào sử dụng từ năm học 2027 - 2028.

Theo UBND tỉnh Đồng Tháp, 4 trường phổ thông nội trú liên cấp tại các xã Thường Phước, Tân Hồng, Tân Thành, Tân Hộ Cơ đang triển khai thi công. Còn 2 trường tại phường Thường Lạc và Hồng Ngự, UBND tỉnh đã có văn bản gửi Bộ Giáo dục và Đào tạo về việc đề xuất bổ sung danh mục đầu tư Trường Phổ thông nội trú Tiểu học - Trung học cơ sở Thường Thới Hậu và Trường Phổ thông nội trú Tiểu học - Trung học cơ sở Hồng Ngự. Nhằm đáp ứng tiến độ việc triển khai đầu tư xây dựng các trường để đưa vào sử dụng trước ngày 30/8/2027 theo chỉ đạo của Thường trực Chính phủ, tỉnh đã khẩn trương thực hiện các công tác liên quan xác định vị trí xây dựng, điều chỉnh quy hoạch và hoàn thiện các thủ tục cần thiết để sẵn sàng triển khai dự án khi được Bộ Giáo dục và Đào tạo chấp thuận theo kiến nghị của UBND tỉnh.

Việc đầu tư xây dựng các trường phổ thông nội trú liên cấp mang ý nghĩa hết sức quan trọng và lâu dài. Đây là môi trường giáo dục toàn diện, nơi các em học sinh được nuôi dưỡng, rèn luyện và phát triển trong điều kiện tốt hơn; là cơ hội để học sinh vùng biên giới được tiếp cận tri thức một cách bền vững, công bằng. Đồng thời, mô hình trường nội trú liên cấp còn góp phần ổn định dân cư, tạo "điểm tựa an sinh" vững chắc, giúp bà con an tâm lao động sản xuất, gắn bó với quê hương, qua đó góp phần giữ vững quốc phòng - an ninh khu vực biên giới./.

Năng lực quan trọng nhất mà một con người cần để sống tốt không được dạy trong bất kỳ môn học chính thức nào – đó là khả năng hiểu mình, điều tiết cảm xúc và duy trì những mối quan hệ lành mạnh trước áp lực của cuộc đời.

Tâm lý học phát triển đã chỉ ra rằng những năng lực này không tự nhiên hình thành theo tuổi tác – chúng cần được nuôi dưỡng có hệ thống, trong môi trường an toàn và với sự đồng hành của những người có chuyên môn thực sự. Khi thiếu điều đó, học sinh không chỉ gặp khó khăn trong việc ứng phó với những thử thách của học đường – mà còn bước vào cuộc sống trưởng thành với những khoảng trống nội tâm khó lấp đầy hơn theo thời gian.

METTASOUL hiểu điều đó – đây cũng là một hành trang quan trọng cho các em học sinh trong giai đoạn trưởng thành: trong môi trường học đường, trong từng tiết học kỹ năng sống và trong từng khoảnh khắc đồng hành cùng học sinh trên hành trình trưởng thành.

Kỹ năng sống – Nền tảng khoa học của sự trưởng thành

Giáo dục kỹ năng sống không được xây dựng từ trực giác hay kinh nghiệm đơn thuần – mà đặt trên nền tảng vững chắc của tâm lý học phát triển, khoa học thần kinh hành vi và giáo dục cảm xúc – xã hội. Những ngành khoa học này xác nhận một nguyên lý quan trọng: những gì học sinh trải nghiệm và phản tư sẽ được não bộ mã hóa sâu hơn và lưu giữ lâu bền hơn so với những gì các em chỉ nghe và ghi nhớ. Kỹ năng sống vì thế không thể được dạy như một bài giảng lý thuyết một chiều – mà phải được kiến tạo qua hành trình trải nghiệm có chủ đích, trong môi trường an toàn về mặt tâm lý và được dẫn dắt bởi những người có chuyên môn thực sự.

Đây chính là triết lý mà METTASOUL đặt làm nền tảng cho toàn bộ chương trình giáo dục kỹ năng sống – và là kim chỉ nam dẫn dắt từng tiết học, từng hoạt động, từng khoảnh khắc đồng hành cùng học sinh tại các trường đối tác.

Hành trình trưởng thành về nhận thức

Tại Trường THPT Dương Văn Thì – Chuyên đề kỹ năng sống “Phòng tránh bạo lực học đường – Kỹ năng tìm kiếm sự hỗ trợ”

Bạo lực học đường không phải lúc nào cũng để lại những vết thương có thể nhìn thấy bằng mắt. Đôi khi, nó hiện diện trong những lời nói bị loại trừ, những tin nhắn ẩn danh trên mạng xã hội, hay cảm giác bất an kéo dài mà học sinh không biết gọi tên là gì – và càng không biết phải chia sẻ cùng ai.

Trong tiết học Phòng tránh bạo lực học đường – Kỹ năng tìm kiếm sự hỗ trợ tại Trường THPT Dương Văn Thì, METTASOUL không bắt đầu bằng định nghĩa hay quy tắc – mà bắt đầu bằng một câu hỏi mở: “Nếu hôm nay em đang gặp điều gì đó khiến em không dám nói với ai, em sẽ làm gì?” Lớp học lặng đi – và chính khoảng lặng ấy đã nói lên rất nhiều điều.

Từ điểm xuất phát đó, học sinh được dẫn dắt nhận diện các hình thức bạo lực học đường – không chỉ bạo lực thể chất, mà còn bạo lực ngôn ngữ, bạo lực quan hệ và bạo lực trên không gian mạng. Quan trọng hơn, các em được trang bị một kỹ năng mà tâm lý học coi là yếu tố bảo vệ thiết yếu: khả năng tìm kiếm sự hỗ trợ đúng người, đúng cách và đúng thời điểm. Không phải vì các em yếu – mà vì biết tìm kiếm sự hỗ trợ chính là biểu hiện của sức mạnh và sự tự chủ.

Khi học sinh hiểu rằng mình không phải đối diện một mình với những tình huống vượt quá khả năng xử lý của các em, một điều quan trọng xảy ra: sự im lặng bắt đầu tan ra – và niềm tin vào việc được bảo vệ bắt đầu hình thành.

Trưởng thành từ bên trong “Cảm xúc” – Học cách làm chủ cảm xúc của chính mình

Tại Trường THPT Nguyễn Thị Minh Khai – Chuyên đề kỹ năng sống “Kiểm soát cơn giận”  

Cơn giận là một trong những cảm xúc bị hiểu sai nhiều nhất trong môi trường học đường. Học sinh thường được dạy – trực tiếp hoặc gián tiếp – rằng giận là xấu, giận cần được kiềm chế, và bộc lộ sự tức giận đồng nghĩa với việc mất kiểm soát. Hệ quả là nhiều em hoặc bùng phát mà không hiểu vì sao, hoặc kìm nén đến mức cảm xúc tích tụ thành những tổn thương âm ỉ bên trong.

Trong tiết học Kiểm soát cơn giận tại Trường THPT Nguyễn Thị Minh Khai, METTASOUL học sinh được tiếp cận từ một góc nhìn hoàn toàn khác – một góc nhìn được khoa học thần kinh cảm xúc ủng hộ: cơn giận không phải là kẻ thù cần tiêu diệt, mà là một tín hiệu có ý nghĩa cần được lắng nghe. Đằng sau mỗi cơn giận thường là một nhu cầu chưa được đáp ứng, một giới hạn cá nhân đang bị vượt qua, hoặc một nỗi đau chưa được nhìn nhận.

Học sinh được hướng dẫn nhận diện những dấu hiệu sinh lý đầu tiên khi cơn giận bắt đầu hình thành – nhịp tim tăng, cơ thể căng lên, hơi thở trở nên nông hơn – và từ đó thực hành những kỹ thuật điều tiết có cơ sở khoa học: dừng lại có ý thức, tạo khoảng cách nhận thức và lựa chọn cách phản hồi thay vì phản ứng tự động. Quan trọng hơn, các em học cách đặt câu hỏi: “Mình đang thực sự cần gì lúc này?” – thay vì chỉ hỏi “Ai đã làm mình tức?”

Đây là sự khác biệt giữa một học sinh bị cảm xúc điều khiển và một học sinh biết điều hướng cảm xúc của mình – và đó chính xác là năng lực mà METTASOUL hướng đến trong từng tiết học tại Nguyễn Thị Minh Khai.

Trưởng thành là “Hành động” – Khi hành vi trở thành bản sắc

Tại Trường THPT Phong Phú – Chuyên đề kỹ năng sống “Hiểu mình để trường thành – Khám phá giá trị cá nhân”

Trong tất cả những câu hỏi mà một em học sinh đang trong quá trình trưởng thành có thể đặt ra, “Mình là ai?” có lẽ là câu hỏi quan trọng nhất – và cũng là câu hỏi ít được không gian giáo dục truyền thống tạo điều kiện để trả lời nhất.

Tiết học Hiểu mình để trưởng thành – Khám phá giá trị cá nhân tại Trường THPT Phong Phú, đội ngũ giáo viên METTASOUL đã mang đến cho học sinh một hành trình phản tư sâu: không phải về thành tích hay kết quả học tập, mà về những điều các em thực sự trân trọng, những khoảnh khắc khiến các em cảm thấy sống động nhất và những giá trị đang – dù có ý thức hay không – dẫn dắt các em đưa ra quyết định mỗi ngày.

Từ góc độ tâm lý học nhân cách, hệ thống giá trị cá nhân là la bàn nội tâm của mỗi con người – nền tảng để đưa ra những lựa chọn có ý thức, duy trì sự nhất quán trong hành vi và xây dựng bản sắc cá nhân ổn định trước những áp lực xã hội. Khi học sinh chưa hình thành được nhận thức rõ ràng về hệ thống giá trị của mình, các em dễ bị cuốn theo kỳ vọng từ bên ngoài, dễ mất phương hướng khi đối diện với những lựa chọn khó khăn và dễ hình thành cảm giác sống mà không hiểu vì sao.

Khoảnh khắc đáng nhớ nhất không đến từ một bài tập hay một hoạt động cụ thể – mà đến từ những chia sẻ tự phát của học sinh sau khi được tạo không gian để thực sự nhìn vào bên trong. Nhiều em lần đầu tiên nói ra những điều mình thực sự coi trọng – không phải những gì được kỳ vọng phải coi trọng. Và chính khoảnh khắc ấy, nhỏ bé nhưng sâu sắc, là khởi đầu của một hành trình tự hiểu mình – hành trình không có điểm đến cố định nhưng có giá trị định hướng trọn đời.

Đồng hành – Yếu tố cốt lõi không thể thay thế

Điều tạo nên sự khác biệt trong các tiết học kỹ năng sống không chỉ nằm ở nội dung hay phương pháp – mà nằm ở chất lượng của sự đồng hành diễn ra trong từng khoảnh khắc. Giáo viên tại METTASOUL không đứng ở vị trí người truyền đạt – mà hiện diện như người đồng hành chuyên nghiệp: đủ chuyên môn tâm lý để dẫn dắt có định hướng, đủ tinh tế để nhận ra những tín hiệu phi ngôn ngữ và đủ kiên nhẫn để tạo khoảng lặng cần thiết cho sự phản tư của từng em diễn ra một cách tự nhiên.

Học sinh chỉ thực sự thay đổi từ bên trong khi cảm thấy được tôn trọng, được lắng nghe và được dẫn dắt – thay vì bị chỉ dạy hay áp đặt. Một môi trường học tập an toàn về mặt cảm xúc không làm học sinh trở nên yếu đuối – ngược lại, nó tạo nền để các em đủ vững vàng để đối diện với chính mình và bước vào quá trình thay đổi thực sự.

Những chuyển biến lặng thầm – Nhưng định hướng cả một cuộc đời

Những thay đổi mà học sinh mang về từ các tiết học của METTASOUL thường không ồn ào – nhưng sâu sắc và bền vững. Một học sinh tại Dương Văn Thì bắt đầu biết rằng tìm kiếm sự giúp đỡ không phải là yếu đuối – mà là dũng cảm. Một học sinh tại Nguyễn Thị Minh Khai học được cách dừng lại trước khi phản ứng – và trong khoảng dừng nhỏ bé ấy, tìm lại được khả năng lựa chọn. Một học sinh tại Phong Phú lần đầu tiên hiểu mình trân trọng điều gì – và từ đó bắt đầu sống có hướng hơn, có ý thức hơn.

Những chuyển biến ấy không đo được bằng điểm số – nhưng hiện diện rõ nét trong cách các em đứng trước thử thách, trong chất lượng các mối quan hệ các em xây dựng và trong sự vững vàng mà các em mang theo khi bước vào một cuộc sống rộng lớn hơn, phức tạp hơn và cũng đầy ý nghĩa hơn.

METTASOUL tin rằng mỗi học sinh không chỉ cần được dạy để biết – mà cần được đồng hành để trưởng thành một cách trọn vẹn, vững vàng và thực sự là chính mình.

Nhiều trại hè kỹ năng với nhiều hoạt động phong phú, đa dạng

Từ các trại hè kỹ năng, lớp nghệ thuật, thể thao, học kỳ quân đội đến chương trình trải nghiệm nông nghiệp, kỹ năng sinh tồn… phụ huynh có thêm nhiều lựa chọn phù hợp theo độ tuổi và nhu cầu của con em mình.

Một trong những địa chỉ được nhiều phụ huynh quan tâm là Nhà Thiếu nhi TP.HCM cơ sở 2 (591 đại lộ Bình Dương, P.Thủ Dầu Một, TP.HCM; trước là P.Hiệp Thành, TP.Thủ Dầu Một, Bình Dương).

Đơn vị này tổ chức nhiều lớp học thuộc các nhóm hoạt động như học tập, nghệ thuật, thể thao, kỹ năng cùng các khóa: "Học kỳ trong quân đội", "Ươm mầm tài năng", "Kids Summer Camp"… dành cho thiếu nhi nhiều độ tuổi.

ẢNH: THANH NAM

Ở nhóm trẻ mầm non, nhiều phụ huynh lựa chọn mô hình trải nghiệm thiên nhiên và giáo dục cảm xúc.

Hệ thống mầm non Viet Kids triển khai các dự án hè với chủ đề đại dương, nông trại mùa hè, dinh dưỡng và văn hóa Tây Nguyên. Theo đại diện đơn vị này, trẻ được tham gia hoạt động thí nghiệm, nấu ăn, làm thủ công, khám phá thiên nhiên và rèn kỹ năng tự lập.

Trong khi đó, Trại hè Xanh Tuệ Đức do Hệ thống Trường Xanh Tuệ Đức (khu phố Vạn Hạnh, P.Phú Mỹ, TP.HCM) tập trung vào việc xây dựng tính tự lập, nề nếp sinh hoạt và kỹ năng sống cho trẻ. Đại diện hệ thống trường cho hay chương trình diễn ra từ ngày 3.6 đến 10.7.2026 với nhiều khóa 5, 7 và 10 ngày. Theo đơn vị tổ chức, trẻ sẽ được rèn luyện kỹ năng tự chăm sóc bản thân, sinh hoạt tập thể, hạn chế phụ thuộc điện thoại, xây dựng thói quen đọc sách và vận động.

ẢNH: HOÀNG QUÂN

Trải nghiệm thiên nhiên, hoạt động nông nghiệp và kỹ năng thực tế

Một mô hình khác được nhiều phụ huynh chú ý là HITA Summer Camp do Công ty cổ phần đào tạo Tâm Trí Lực (P.Bình Trưng Tây, TP.HCM) tổ chức với chương trình trải nghiệm 5 ngày 4 đêm. Tại đây, trẻ được đặt trong môi trường không có cha mẹ bên cạnh, tự xoay xở các hoạt động sinh hoạt, quản lý chi tiêu và tham gia các thử thách thực tế nhằm nâng cao trách nhiệm cá nhân. Thông tin chương trình có tại website: tamtriluc.vn.

Nếu phụ huynh muốn con có thêm trải nghiệm thiên nhiên, hoạt động nông nghiệp và kỹ năng thực tế, Titifarm (400 Trần Thị Hơn, xã Đông Thạnh, TP.HCM) là địa điểm được nhiều trường học và đơn vị lựa chọn để tổ chức hoạt động hè theo nhóm. Titifarm là nông trại giáo dục trải nghiệm, học qua tương tác thực tế với thiên nhiên.

Theo chuyên gia kỹ năng sống Huỳnh Trọng Vĩ, Trung tâm kỹ năng Hành Trang Mới (P.Thạnh Mỹ Tây, TP.HCM), điều quan trọng khi phụ huynh chọn trại hè hay khóa kỹ năng cho con không nằm ở việc chương trình "hot" đến đâu, mà là sự phù hợp với tính cách, độ tuổi và nhu cầu phát triển của trẻ.

"Một mùa hè ý nghĩa không chỉ giúp trẻ giải trí mà còn là cơ hội để rèn sự tự lập, kết nối xã hội và khám phá bản thân ngoài môi trường học tập quen thuộc", ông Vĩ nói.