Ngày 6/6, Công an TP Hà Nội phát cảnh báo về nguy cơ lộ lọt dữ liệu cá nhân, tài khoản ngân hàng khi người dân giao dịch trên môi trường mạng.

Theo Công an Hà Nội, thời gian gần đây, Phòng An ninh mạng và phòng, chống tội phạm sử dụng công nghệ cao tiếp nhận thông tin về việc khách hàng của một số tổ chức tín dụng trên địa bàn bị mất quyền sử dụng dịch vụ viễn thông không rõ lý do, dẫn đến bị chiếm đoạt tiền trong tài khoản ngân hàng.

Vào cuộc xác minh, Phòng An ninh mạng và phòng, chống tội phạm sử dụng công nghệ cao phối hợp Phòng Cảnh sát hình sự, Công an TP Hà Nội triệt phá, bắt giữ, khởi tố 5 người có hành vi sản xuất, mua bán, trao đổi phần mềm độc hại có khả năng vượt qua hệ thống sinh trắc học của một số tổ chức tín dụng.

Công an Hà Nội nhận định hoạt động mua bán dữ liệu cá nhân trên không gian mạng đang diễn biến phức tạp, trong đó đáng chú ý là dữ liệu tài khoản ngân hàng và dữ liệu thuê bao di động.

Cơ quan công an khuyến cáo người dân nâng cao ý thức bảo vệ dữ liệu cá nhân khi sử dụng Internet, đặc biệt không cung cấp thông tin tài khoản, mã xác thực, dữ liệu thuê bao cho người lạ hoặc các đường link không rõ nguồn gốc.

Trường hợp phát hiện bị mất quyền sử dụng dịch vụ viễn thông, có dấu hiệu bị chiếm đoạt tiền trong tài khoản ngân hàng, người dân cần trình báo ngay cơ quan công an gần nhất, đồng thời liên hệ tổ chức tín dụng liên quan để được hỗ trợ, kịp thời ngăn chặn thiệt hại.

[Tông du Tây Ban Nha] Đức Thánh Cha gặp chính quyền, xã hội dân sự và ngoại giao đoàn

Tại Phòng Cột của Hoàng cung, Đức Thánh Cha Lêô XIV đã gặp gỡ các giới chức chính quyền, đại diện xã hội dân sự và Ngoại giao đoàn. Cuộc gặp này mở ra chiều kích ngoại giao và xã hội của chuyến tông du, trong đó Đức Thánh Cha không chỉ đến với Giáo hội tại Tây Ban Nha, nhưng còn đối thoại với quốc gia, với lịch sử, văn hóa và những thực tại đang định hình đời sống chung của dân tộc này.

Vatican News

Trong diễn văn tại Hoàng cung Madrid, Đức Thánh Cha đã đặt chuyến tông du Tây Ban Nha trong chiều sâu lịch sử đức tin, văn hóa và sứ mạng hòa giải. Ngài mở đầu bằng lời tạ ơn Thiên Chúa và bày tỏ lòng biết ơn vì lời mời viếng thăm Tây Ban Nha, một đất nước đã đón nhận Lời Tin Mừng gần hai thiên niên kỷ qua. Theo truyền thống, việc loan báo Tin Mừng đầu tiên tại bán đảo Iberia gắn liền với lời rao giảng của Tông đồ Giacôbê Tiền, mối liên hệ cho thấy Giáo hội địa phương ý thức mình liên tục với sứ mạng tông đồ phát sinh từ lễ Hiện Xuống.

Đức Thánh Cha nhấn mạnh rằng mối liên hệ cổ xưa giữa đức tin Kitô giáo và Tây Ban Nha không làm cạn kiệt căn tính phong phú của dân tộc này, nhưng đã định hình sâu xa nền văn hóa và trở thành “một nguồn dự trữ của niềm hy vọng và định hướng” trước những thách đố chung của gia đình nhân loại. Ngài đặc biệt nhắc đến lòng đạo đức bình dân, các truyền thống trong thành phố và làng mạc, di sản nghệ thuật và âm nhạc, các hội huynh đệ và các hiệp hội bác ái. Tất cả làm chứng cho cuộc gặp gỡ phong nhiêu giữa Chúa Giêsu Kitô và dân tộc Tây Ban Nha, “một dân tộc đầy nhiệt huyết, yêu mến sự sống và biểu lộ điều ấy!”

Từ nền tảng đó, Đức Thánh Cha nói rõ mục đích chuyến viếng thăm: củng cố, khuyến khích và gợi hứng cho một lòng trung thành được canh tân của các tín hữu đối với Tin Mừng, đồng thời thúc đẩy hòa giải và cộng tác sâu xa hơn giữa các tâm hồn khác nhau của quốc gia. Ngài khẳng định bài học lịch sử của Tây Ban Nha là: “không phải văn hóa đối đầu, nhưng là văn hóa gặp gỡ mới tạo nên sự ổn định và thịnh vượng.” Trong một thời đại mà sứ điệp hòa bình đôi khi bị coi là ngây thơ hoặc khiêu khích, Đức Thánh Cha cho rằng hòa bình chỉ có thể được đón nhận bởi những ai không khép mình trong các ý thức hệ chuẩn bị sẵn, nhưng mở ra với chân lý.

Đức Thánh Cha gợi lại hai tiếng nói lớn của linh đạo Tây Ban Nha là Thánh Gioan Thánh Giá và Thánh Têrêsa Avila. Hai vị thánh này, theo ngài, đã nuôi dưỡng đời sống Giáo hội và cuộc tìm kiếm thiêng liêng của nhiều người suốt năm thế kỷ qua. Thần nghiệm của các ngài không phải là một thứ trốn chạy khỏi lịch sử, nhưng là “một thần nghiệm với đôi mắt mở”, đưa con người đến tận căn của các vấn đề và trung tâm của thực tại. Đặc biệt, trước những biến đổi và căng thẳng khiến thời đại hiện nay trở nên đen tối, Đức Thánh Cha nhắc đến chủ đề “đêm tối” nơi Thánh Gioan Thánh Giá. Trong cơn khát ánh sáng, vị thánh đã học cách trân trọng bóng tối như thời gian linh hồn được giải thoát khỏi những gì mình tưởng là biết và sở hữu.

Đức Thánh Cha nói rằng ngay trong đời sống công cộng, cần có những người nam và người nữ biết nhận ra ánh sáng trong bóng tối, nhận ra một khởi đầu có thể nảy sinh trong sự kết thúc. Ngài nói rằng thời đại này, dù bị xáo trộn bởi những mất cân bằng và xung đột khủng khiếp, ở chiều sâu vẫn kêu gọi hòa bình, một sự hiểu biết mới về con người, phẩm giá bất khả xâm phạm của con người và “nền văn minh tình thương.”

Với Thánh Têrêsa Avila, Đức Thánh Cha dùng hình ảnh “lâu đài nội tâm” để diễn tả hành trình trở về với trái tim, nơi được gọi là “đền thánh của chân lý.” Khi con người tiến sâu hơn vào nội tâm, không gian được mở rộng, trí tuệ được mở ra, các mâu thuẫn được hòa hợp, những căng thẳng được tháo gỡ và người khác tìm được chỗ đứng. Ngài nhấn mạnh rằng đây không phải là một cuộc trốn chạy vào nội tâm, nhưng là một sự mở ra tận căn với “Đấng hoàn toàn Khác và luôn luôn Mới.” Chính chiều kích sâu xa này của con người là lý do khiến tự do tôn giáo và tự do lương tâm cần được bảo vệ.

Từ suy tư thiêng liêng, Đức Thánh Cha chuyển sang thực tại xã hội hôm nay. Ngài cảnh báo rằng cám dỗ tìm kiếm sự nổi tiếng bằng cách thổi bùng ngọn lửa phân cực dường như ngày càng gia tăng, trong khi phẩm giá con người vẫn tiếp tục bị vi phạm. Vì thế, xã hội cần văn hóa, đời sống nội tâm, một nền giáo dục tự do và có chất lượng, cũng như sự siêu việt. Ngài nói rằng từ những “đêm tối” của lịch sử, những người trung thành với chân lý đã tiến bước cho đến nơi “công lý và hòa bình ôm lấy nhau.” Chính từ tự do của họ mà con người hôm nay học biết sống tự do.

Trong viễn tượng ấy, Đức Thánh Cha khẳng định sứ mạng của Giáo hội Công giáo: phục vụ cơn khát của trái tim con người. Giáo hội không thực hiện điều đó bằng áp đặt, nhưng bằng chứng tá Tin Mừng, được nâng đỡ bởi vô số vị tử đạo và các thánh. Ngài nói Giáo hội hôm nay sẵn sàng đặt mình phục vụ tương lai của một dân tộc đang tìm kiếm hòa giải và hòa bình.

Một điểm nhấn quan trọng trong diễn văn là lời mời gọi từ bỏ những lối tường thuật gây chia rẽ và phân cực về thực tại xã hội và lịch sử. Đức Thánh Cha kêu gọi đi từ các giản lược vô ích đến việc trân trọng tính phức tạp. Ngài nhìn thấy nơi đây một ơn gọi đặc thù của châu Âu. Theo ngài, món quà mà Lục địa Già có thể trao cho thế giới là khả năng trân trọng, nghiên cứu và đón lấy sự phức tạp như một phúc lành. Ngài cảnh báo chống lại những lối tiếp cận dựa trên bản sắc, tưởng như làm cho mọi sự rõ ràng, nhưng thực ra lại làm cho thế giới đầy “bóng ma và kẻ thù.”

Đức Thánh Cha cũng đề cập đến thách đố của các công nghệ mới. Ngài nhận định rằng công nghệ đã trở thành một môi trường nhân tạo, nơi các lựa chọn nền tảng của con người bị thử thách. Trong môi trường ấy, các thành kiến có thể bị phóng đại, tư duy phản biện bị suy yếu và những lợi ích áp chế có thể gieo rắc các xung lực chết chóc.

Trước bối cảnh ấy, Đức Thánh Cha kêu gọi những người có trách nhiệm kinh tế, chính trị và thể chế thực hiện “một bước nhảy vọt về chất”, đảo chiều các ưu tiên đầu tư cho trường học, đại học, nghiên cứu, cộng đồng địa phương và xã hội dân sự. Ngài nhấn mạnh rằng an ninh không đến từ vũ khí và các bức tường, như nhiều người vẫn ảo tưởng, nhưng trưởng thành khi con người học cách cùng hành trình với người khác, lớn lên cùng nhau, kề vai sát cánh.

Sau đó, ngài nhắc đến Thánh Inhaxiô Loyola như một người con cao quý khác của Tây Ban Nha. Trong thử thách và thất bại, Thánh Inhaxiô đã dám suy nghĩ lại mọi sự, biết lắng nghe những nỗi buồn và niềm an ủi trong trái tim, và qua thao luyện phân định, ngài “đã chọn hòa bình thay vì vũ khí, chọn các thánh thay vì những người quyền thế.” Từ kinh nghiệm đó, Đức Thánh Cha khẳng định rằng những khủng hoảng hôm nay cũng có thể biến thành ân sủng, nếu con người biết phân định.

Ngài trích lại Thông điệp Magnifica humanitas như một tiêu chuẩn cho thời đại mới: “Chúng ta hãy tránh những lời lẽ hạ nhục hoặc đối lập. Chúng ta hãy chọn sự rõ ràng soi sáng và sự thẳng thắn mở ra những con đường.” Đức Thánh Cha kêu gọi không nuôi dưỡng những nhiệt tình ngây thơ hay những sợ hãi vô ích, nhưng đặt ra các tiêu chuẩn phân định: phẩm giá con người, mục đích phổ quát của của cải, lựa chọn ưu tiên dành cho người nghèo, chăm sóc Ngôi nhà chung và hòa bình. Những tiêu chuẩn này phải được chuyển thành thực hành cụ thể.

Kết thúc diễn văn, Đức Thánh Cha bày tỏ sự trân trọng đối với Tây Ban Nha vì lòng trung thành với luật pháp quốc tế và chủ nghĩa đa phương, được thể hiện qua dấn thân tích cực cho hòa bình và tình liên đới giữa các dân tộc. Đồng thời, ngài khuyến khích đất nước này vun trồng đối thoại và tình bằng hữu xã hội ngay trong nội bộ, biết lưu tâm đến quan điểm của người nghèo và người trẻ khi hình dung tương lai, biết hướng các đòi hỏi về tự trị và hiệp nhất vào một sự hòa hợp tích cực. Ngài cũng mời gọi Tây Ban Nha cổ vũ tiến trình hiệp nhất châu Âu, không phải như sự đối lập với các cường quốc khác, nhưng như “một hồng ân cho toàn thể gia đình nhân loại.” Đức Thánh Cha kết thúc bằng lời chúc lành: “Xin Thiên Chúa chúc lành cho Tây Ban Nha!”

06 tháng 6 2026, 13:55

Xung đột Trung Đông: Xuất hiện động thái khiến căng thẳng Mỹ - Iran tiếp tục leo thang

Trong khi quân đội Mỹ bắn hạ 2 UAV Iran trên eo biển Hormuz, Tehran đã cảnh báo rằng Washington phải chịu trách nhiệm về mọi hậu quả phát sinh từ các hành động bị nước này coi là bất hợp pháp.

Khói bốc lên sau vụ tấn công bằng tên lửa của Iran nhằm vào căn cứ của hạm đội hải quân Mỹ ở Manama, Bahrain ngày 28/2/2026. Ảnh: AA/TTXVN

Bộ Tư lệnh Trung tâm Mỹ (CENTCOM) cho biết họ đã đánh chặn và phá hủy các thiết bị bay không người lái (UAV) tấn công một chiều của Iran bị cho là gây ra mối đe dọa đối với hoạt động hàng hải quốc tế, trong bối cảnh căng thẳng tiếp tục gia tăng.

Bộ Tư lệnh Trung tâm Mỹ (CENTCOM) thông báo vào hôm 6/6 rằng các lực lượng Mỹ đã bắn hạ hai thiết bị bay không người lái (UAV) tấn công một chiều của Iran trên eo biển Hormuz.

Hãng thông tấn Anadolu của Thổ Nhĩ Kỳ ngày 7/6 dẫn thông báo của CENTCOM cho hay các phương tiện không người lái này đã gây ra mối đe dọa đối với hoạt động hàng hải quốc tế tại tuyến đường thủy có ý nghĩa chiến lược đặc biệt quan trọng này.

Viết trên nền tảng mạng xã hội X, CENTCOM cho biết: “Đầu ngày hôm nay, các lực lượng Mỹ tại Trung Đông đã bắn hạ hai thiết bị bay không người lái tấn công một chiều của Iran đe dọa hoạt động hàng hải quốc tế trên eo biển Hormuz”.

Cơ quan này cho biết thêm rằng các lực lượng Mỹ “vẫn duy trì trạng thái sẵn sàng và được bố trí đầy đủ để tiếp tục bảo vệ trước các hành động gây hấn của Iran”.

Vụ việc là diễn biến mới nhất trong chuỗi căng thẳng giữa Washington và Tehran tại khu vực.

Tên lửa được phóng trong cuộc tập trận Eqtedar ở Iran. Ảnh: IRNA/TTXVN

Trước đó vào ngày 6/6, hãng tin Tasnim của Iran cho biết Bộ Ngoại giao nước này đã lên án cuộc tấn công quân sự của Mỹ nhằm vào các cơ sở radar và giám sát ven biển tại Sirik và đảo Qeshm, cho rằng đây là hành vi vi phạm trắng trợn thỏa thuận ngừng bắn ngày 8/4 và là một hành động xâm phạm chủ quyền cũng như toàn vẹn lãnh thổ của Iran.

Trong một tuyên bố được công bố hôm 6/6, Bộ Ngoại giao Iran cho biết quân đội Mỹ đã tiến hành các cuộc không kích vào rạng sáng cùng ngày nhằm vào các cơ sở radar và giám sát ven biển tại khu vực Sirik và trên đảo Qeshm.

Bộ Ngoại giao Iran nhấn mạnh rằng các cơ sở trên có nhiệm vụ bảo vệ biên giới của Iran và bảo đảm an ninh hàng hải trên các tuyến đường thủy quốc tế.

Tuyên bố mô tả cuộc tấn công là sự tiếp nối của các hành động thù địch và khiêu khích của Mỹ chống lại nước Cộng hòa Hồi giáo Iran, đồng thời cho rằng điều đó cho thấy Washington hoàn toàn coi thường các nguyên tắc cơ bản của luật pháp quốc tế cũng như Hiến chương Liên hợp quốc.

Theo Bộ Ngoại giao Iran, các lực lượng vũ trang hùng mạnh của nước Cộng hòa Hồi giáo Iran đã thực thi quyền tự vệ chính đáng vốn có của mình và đáp trả cuộc tấn công với sự cảnh giác, quyết tâm và đầy đủ thẩm quyền.

Tuyên bố cho biết các lực lượng Iran đã đưa ra phản ứng tương xứng và hiệu quả, đồng thời ngăn chặn những kẻ thực hiện cuộc tấn công đạt được mục tiêu đề ra.

Bộ Ngoại giao Iran cho rằng các hành vi vi phạm ngừng bắn lặp đi lặp lại của Mỹ một lần nữa chứng minh Washington không có ý định giảm leo thang căng thẳng hoặc quay trở lại con đường ổn định. Thay vào đó, theo tuyên bố, Mỹ đang đe dọa an ninh khu vực thông qua những hành động phiêu lưu và mạo hiểm.

Iran cũng cảnh báo rằng chính phủ Mỹ phải chịu trách nhiệm về mọi hậu quả phát sinh từ các hành động bị nước này coi là bất hợp pháp, cũng như bất kỳ sự leo thang căng thẳng nào có thể xảy ra từ những hành động đó.

Tái khẳng định quyền tự vệ vốn có và hợp pháp của Iran theo Điều 51 của Hiến chương Liên hợp quốc, Bộ Ngoại giao Iran nhấn mạnh rằng Tehran sẽ sử dụng mọi năng lực sẵn có để bảo vệ chủ quyền, an ninh và các lợi ích quốc gia của mình.

Bộ Ngoại giao Iran cũng kêu gọi các quốc gia trong khu vực tuân thủ nguyên tắc láng giềng hữu nghị và chấp hành quy tắc cơ bản của luật pháp quốc tế, theo đó các quốc gia không được cho phép bên gây hấn sử dụng lãnh thổ hoặc cơ sở hạ tầng của mình để lên kế hoạch và thực hiện các hành động thù địch chống lại một quốc gia khác.

Ngoài ra, Bộ Ngoại giao Iran kêu gọi Tổng Thư ký Liên hợp quốc, Hội đồng Bảo an Liên hợp quốc và các cơ quan quốc tế liên quan có phản ứng ngay lập tức và hiệu quả trước điều mà Tehran mô tả là việc Mỹ tiếp tục vi phạm trắng trợn thỏa thuận ngừng bắn và thực hiện các hành động bất hợp pháp.

Tuyên bố cũng kêu gọi cộng đồng quốc tế ngăn chặn xu hướng ngày càng phổ biến của việc bình thường hóa các hành vi vi phạm Hiến chương Liên hợp quốc và những hành động đe dọa hòa bình, an ninh khu vực cũng như quốc tế.

Tàu thuyền ở eo biển Hormuz, gần thành phố cảng Bandar Abbas, Iran. Ảnh: The Guardian/TTXVN

Căng thẳng khu vực đã leo thang kể từ khi Mỹ và Israel tiến hành các cuộc tấn công nhằm vào Iran ngày 28/2.

Tehran đã đáp trả bằng các cuộc tấn công nhắm vào Israel cũng như các đồng minh của Mỹ tại vùng Vịnh, đồng thời phong tỏa eo biển Hormuz, tuyến vận tải chiến lược đối với hoạt động xuất khẩu dầu mỏ toàn cầu.

Một lệnh ngừng bắn có hiệu lực từ ngày 8/4 thông qua vai trò trung gian của Pakistan, nhưng các cuộc đàm phán tại Islamabad từ ngày 11 - 12/4 đã không thể tạo ra một thỏa thuận lâu dài.

Sau đó, Tổng thống Mỹ Donald Trump đã gia hạn lệnh đình chiến vô thời hạn trong khi vẫn duy trì phong tỏa đối với các tàu đi đến hoặc rời khỏi các cảng của Iran qua eo biển Hormuz.

Kể từ đó, Iran và Mỹ tiếp tục trao đổi các đề xuất và phản đề xuất nhằm nối lại các cuộc đàm phán trực tiếp và chấm dứt chiến tranh, nhưng chưa đạt được bước đột phá mang tính quyết định.

Thành Nam/Báo Tin tức và Dân tộc

Quyền lực mềm: Mặt trận mới giữa các cường quốc

Trong cạnh tranh quốc tế hiện nay, sức mạnh quốc gia không chỉ nằm ở quân sự hay kinh tế mà còn ở khả năng tạo sức hấp dẫn và ảnh hưởng đến nhận thức toàn cầu. Vì vậy, quyền lực mềm đang nổi lên như một trong những mặt trận cạnh tranh chiến lược quan trọng nhất của thế kỷ XXI.

Khái niệm “quyền lực mềm” được nhà khoa học chính trị người Mỹ, hiện là Giáo sư Đại học Harvard Joseph Nye đưa ra lần đầu trong cuốn Dẫn dắt thế giới: Bản chất thay đổi của sức mạnh Mỹ (1990) và tiếp tục được phát triển trong tác phẩm Quyền lực mềm: Phương thức thành công trong chính trị thế giới (xuất bản năm 2004).

Theo ông Nye, quyền lực mềm là khả năng khiến các quốc gia khác tự nguyện hành động theo mong muốn của mình nhờ sức hấp dẫn và khả năng thuyết phục, thay vì dựa vào ép buộc, trừng phạt hay lợi ích vật chất như quyền lực cứng.

Quyền lực mềm của một quốc gia thường được hình thành từ ba yếu tố chính: văn hóa, giá trị chính trị và chính sách đối ngoại. Trong kỷ nguyên số, Internet và mạng xã hội đã biến nhận thức và câu chuyện truyền thông thành một “mặt trận” cạnh tranh mới. Các nền tảng như TikTok, Netflix hay YouTube không chỉ phục vụ giải trí mà còn trở thành công cụ lan tỏa giá trị, mô hình phát triển và hình ảnh quốc gia. Vì vậy, các cường quốc ngày càng coi quyền lực mềm là một thành tố quan trọng trong cạnh tranh chiến lược.

Xu hướng này gắn liền với những thay đổi sâu sắc trong môi trường quốc tế. Trong bối cảnh toàn cầu hóa và sự phụ thuộc lẫn nhau ngày càng lớn, việc sử dụng sức mạnh quân sự hay các biện pháp cưỡng ép thường kéo theo những chi phí kinh tế, chính trị và ngoại giao rất cao. Ngược lại, sự phát triển của Internet, mạng xã hội, trí tuệ nhân tạo (AI) và các nền tảng số đã biến thông tin, hình ảnh và khả năng định hình nhận thức thành một nguồn lực chiến lược mới. Cạnh tranh giữa các quốc gia vì thế không chỉ diễn ra trên phương diện quân sự hay kinh tế, mà còn mở rộng sang cuộc đua giành ảnh hưởng đối với dư luận và công chúng trên toàn cầu.

Theo Chỉ số Quyền lực mềm toàn cầu 2026 do Công ty tư vấn định giá thương hiệu Brand Finance công bố, Mỹ tiếp tục đứng đầu thế giới với 74,9/100 điểm, song cũng là quốc gia suy giảm điểm số mạnh nhất so với năm trước. Trong khi đó, Trung Quốc củng cố vị trí thứ hai với 73,5 điểm và trở thành quốc gia duy nhất trong nhóm 10 nước dẫn đầu tăng điểm số trong năm 2026.

Từ văn hóa đại chúng đến chuẩn mực quốc tế

Các quốc gia hiện đang theo đuổi những mô hình quyền lực mềm rất khác nhau. Dù điểm số suy giảm, Mỹ vẫn giữ vị trí dẫn đầu nhờ khả năng kết hợp sức mạnh văn hóa đại chúng, công nghệ, giáo dục và vai trò trong các thể chế quốc tế. Hollywood, Netflix, âm nhạc, thời trang cùng hệ thống đại học hàng đầu tạo nên một hệ sinh thái ảnh hưởng toàn cầu, trong khi tiếng Anh tiếp tục giữ vai trò là ngôn ngữ quốc tế.

Điểm đặc biệt trong mô hình của Mỹ là quyền lực mềm không chủ yếu đến từ nhà nước, mà được dẫn dắt bởi khu vực tư nhân và xã hội. Các tập đoàn công nghệ, nền tảng số, trường đại học và ngành công nghiệp giải trí đã hình thành một mạng lưới có khả năng lan tỏa ảnh hưởng trên phạm vi toàn cầu.

Trong khi đó, Trung Quốc xây dựng ảnh hưởng bằng sự kết hợp giữa văn hóa, công nghệ và các sáng kiến phát triển. Viện Khổng Tử, Sáng kiến Vành đai và Con đường (BRI), cùng sự hiện diện ngày càng lớn của các nền tảng số và doanh nghiệp công nghệ nội địa đã giúp Bắc Kinh mở rộng khả năng tiếp cận công chúng toàn cầu.

Quyền lực mềm của Trung Quốc vì thế không chỉ gắn với văn hóa truyền thống mà còn ngày càng gắn với hình ảnh của một cường quốc công nghệ và phát triển. Các nền tảng kỹ thuật số như TikTok, Tiểu Hồng Thư (Xiaohongshu)… tạo ra không gian giao lưu văn hóa rộng lớn, giúp hình ảnh và phong cách sống Trung Quốc tiếp cận trực tiếp với người dùng toàn cầu.

Hàn Quốc và Ấn Độ lại cho thấy những con đường khác nhau để gia tăng sức hấp dẫn của quốc gia. Nếu Hàn Quốc thành công trong việc biến Hallyu (Làn sóng Hàn Quốc) thành hiện tượng toàn cầu thông qua K-pop, điện ảnh, truyền hình, mỹ phẩm và ẩm thực, Ấn Độ có thể phát huy lợi thế từ chiều sâu văn minh, yoga, Bollywood và cộng đồng kiều dân đông đảo trên khắp thế giới. Cả hai trường hợp đều cho thấy quyền lực mềm không phụ thuộc hoàn toàn vào quy mô kinh tế hay sức mạnh quân sự, mà còn đến từ khả năng tạo dựng ảnh hưởng trong đời sống văn hóa và xã hội trên toàn cầu.

Khác với các mô hình trên, Liên minh châu Âu (EU) nổi bật với khái niệm “quyền lực chuẩn mực”. Thông qua việc thúc đẩy các tiêu chuẩn về dân chủ, nhân quyền, môi trường và phát triển bền vững, EU có khả năng tác động đến cách thức xây dựng luật chơi và các chuẩn mực quốc tế.

Đây là hình thức ảnh hưởng dựa nhiều hơn vào giá trị và thể chế thay vì văn hóa đại chúng hay sức mạnh kinh tế đơn thuần. Tuy nhiên, quyền lực chuẩn mực của EU cũng phụ thuộc rất lớn vào mức độ nhất quán giữa những giá trị được khẳng định và thực tiễn nội khối, đặc biệt trong các vấn đề như di cư, bất bình đẳng và sự chia rẽ chính trị.

Khi sức hấp dẫn cũng có giới hạn

Tuy nhiên, sự gia tăng vai trò của quyền lực mềm không đồng nghĩa với việc quyền lực cứng mất đi ý nghĩa. Giáo sư Joseph Nye gọi đó là “quyền lực thông minh” (smart power), tức là sự kết hợp giữa quyền lực cứng và quyền lực mềm để đạt được mục tiêu chiến lược.

Dù ngày càng quan trọng, quyền lực mềm vẫn có những giới hạn nhất định và dễ bị chi phối bởi bối cảnh địa chính trị. Trường hợp của Nga cho thấy một quốc gia dù sở hữu nền văn hóa đồ sộ với di sản văn học, âm nhạc, điện ảnh và nghệ thuật có tầm ảnh hưởng toàn cầu, vẫn có thể gặp khó khăn trong việc duy trì sức hấp dẫn quốc tế khi môi trường chính trị - an ninh thay đổi.

Kể từ năm 2022, many hoạt động giao lưu văn hóa, học thuật và ngoại giao công chúng của Nga tại một số khu vực bị thu hẹp hoặc gián đoạn, cho thấy sức hấp dẫn văn hóa không phải lúc nào cũng có thể tách rời khỏi bối cảnh chính trị và an ninh quốc tế.

Bên cạnh đó, kỷ nguyên số vừa mở rộng không gian quyền lực mềm, vừa làm gia tăng nguy cơ phản tác dụng. Các chiến dịch ảnh hưởng dễ bị xem là tuyên truyền, trong khi các nền tảng số cũng có thể trở thành tâm điểm tranh cãi về dữ liệu, an ninh và khả năng tác động đến dư luận.

Quan trọng hơn, quyền lực mềm đòi hỏi sự nhất quán giữa lời nói và hành động. Một quốc gia có thể quảng bá các giá trị hấp dẫn, nhưng nếu thực tiễn trong nước hoặc chính sách đối ngoại đi ngược lại những giá trị ấy, sức hấp dẫn sẽ suy giảm nhanh chóng.

Việt Nam trong cuộc cạnh tranh sức hấp dẫn

Đối với Việt Nam, quyền lực mềm cũng đang ngày càng trở thành một nguồn lực quan trọng trong quá trình hội nhập quốc tế. Hình ảnh một quốc gia ổn định, năng động, có tốc độ tăng trưởng cao, cùng đường lối đối ngoại độc lập, tự chủ, đa phương hóa, đa dạng hóa quan hệ quốc tế đã góp phần nâng cao vị thế của Việt Nam trên trường quốc tế.

Bên cạnh đó, ẩm thực, du lịch, văn hóa, các di sản được UNESCO công nhận và cộng đồng người Việt Nam ở nước ngoài cũng là những kênh lan tỏa hình ảnh đất nước ngày càng hiệu quả. Trong bối cảnh cạnh tranh chiến lược giữa các cường quốc ngày càng mở rộng sang không gian nhận thức và hình ảnh quốc gia, đây là những nguồn lực quan trọng giúp Việt Nam gia tăng sức hấp dẫn và củng cố vị thế quốc tế.

Có thể nói, cạnh tranh giữa các cường quốc hiện nay đang dần mở rộng từ không gian quân sự, lãnh thổ và kinh tế sang không gian hình ảnh, chuẩn mực và công nghệ truyền thông. Quyền lực mềm, vì vậy, không còn là “phần phụ” của sức mạnh quốc gia mà đã trở thành một mặt trận cạnh tranh chiến lược.

Ảnh hưởng quốc tế ngày nay không chỉ phụ thuộc vào sức mạnh quân sự hay kinh tế mà còn ngày càng gắn với mức độ hấp dẫn, uy tín và khả năng tạo dựng niềm tin trong cộng đồng quốc tế. Quốc gia nào kể được câu chuyện thuyết phục hơn, đồng thời chứng minh được câu chuyện đó bằng năng lực phát triển và uy tín chính trị, sẽ có lợi thế lớn hơn trong “cuộc cạnh tranh không tiếng súng“ của thế kỷ XXI.

ThS. Hoàng Thanh Tâm

Xung đột Trung Đông: Xuất hiện động thái khiến căng thẳng Mỹ - Iran tiếp tục leo thang

Trong khi quân đội Mỹ bắn hạ 2 UAV Iran trên eo biển Hormuz, Tehran đã cảnh báo rằng Washington phải chịu trách nhiệm về mọi hậu quả phát sinh từ các hành động bị nước này coi là bất hợp pháp.

Khói bốc lên sau vụ tấn công bằng tên lửa của Iran nhằm vào căn cứ của hạm đội hải quân Mỹ ở Manama, Bahrain ngày 28/2/2026. Ảnh: AA/TTXVN

Bộ Tư lệnh Trung tâm Mỹ (CENTCOM) cho biết họ đã đánh chặn và phá hủy các thiết bị bay không người lái (UAV) tấn công một chiều của Iran bị cho là gây ra mối đe dọa đối với hoạt động hàng hải quốc tế, trong bối cảnh căng thẳng tiếp tục gia tăng.

Bộ Tư lệnh Trung tâm Mỹ (CENTCOM) thông báo vào hôm 6/6 rằng các lực lượng Mỹ đã bắn hạ hai thiết bị bay không người lái (UAV) tấn công một chiều của Iran trên eo biển Hormuz.

Hãng thông tấn Anadolu của Thổ Nhĩ Kỳ ngày 7/6 dẫn thông báo của CENTCOM cho hay các phương tiện không người lái này đã gây ra mối đe dọa đối với hoạt động hàng hải quốc tế tại tuyến đường thủy có ý nghĩa chiến lược đặc biệt quan trọng này.

Viết trên nền tảng mạng xã hội X, CENTCOM cho biết: “Đầu ngày hôm nay, các lực lượng Mỹ tại Trung Đông đã bắn hạ hai thiết bị bay không người lái tấn công một chiều của Iran đe dọa hoạt động hàng hải quốc tế trên eo biển Hormuz”.

Cơ quan này cho biết thêm rằng các lực lượng Mỹ “vẫn duy trì trạng thái sẵn sàng và được bố trí đầy đủ để tiếp tục bảo vệ trước các hành động gây hấn của Iran”.

Vụ việc là diễn biến mới nhất trong chuỗi căng thẳng giữa Washington và Tehran tại khu vực.

Tên lửa được phóng trong cuộc tập trận Eqtedar ở Iran. Ảnh: IRNA/TTXVN

Trước đó vào ngày 6/6, hãng tin Tasnim của Iran cho biết Bộ Ngoại giao nước này đã lên án cuộc tấn công quân sự của Mỹ nhằm vào các cơ sở radar và giám sát ven biển tại Sirik và đảo Qeshm, cho rằng đây là hành vi vi phạm trắng trợn thỏa thuận ngừng bắn ngày 8/4 và là một hành động xâm phạm chủ quyền cũng như toàn vẹn lãnh thổ của Iran.

Trong một tuyên bố được công bố hôm 6/6, Bộ Ngoại giao Iran cho biết quân đội Mỹ đã tiến hành các cuộc không kích vào rạng sáng cùng ngày nhằm vào các cơ sở radar và giám sát ven biển tại khu vực Sirik và trên đảo Qeshm.

Bộ Ngoại giao Iran nhấn mạnh rằng các cơ sở trên có nhiệm vụ bảo vệ biên giới của Iran và bảo đảm an ninh hàng hải trên các tuyến đường thủy quốc tế.

Tuyên bố mô tả cuộc tấn công là sự tiếp nối của các hành động thù địch và khiêu khích của Mỹ chống lại nước Cộng hòa Hồi giáo Iran, đồng thời cho rằng điều đó cho thấy Washington hoàn toàn coi thường các nguyên tắc cơ bản của luật pháp quốc tế cũng như Hiến chương Liên hợp quốc.

Theo Bộ Ngoại giao Iran, các lực lượng vũ trang hùng mạnh của nước Cộng hòa Hồi giáo Iran đã thực thi quyền tự vệ chính đáng vốn có của mình và đáp trả cuộc tấn công với sự cảnh giác, quyết tâm và đầy đủ thẩm quyền.

Tuyên bố cho biết các lực lượng Iran đã đưa ra phản ứng tương xứng và hiệu quả, đồng thời ngăn chặn những kẻ thực hiện cuộc tấn công đạt được mục tiêu đề ra.

Bộ Ngoại giao Iran cho rằng các hành vi vi phạm ngừng bắn lặp đi lặp lại của Mỹ một lần nữa chứng minh Washington không có ý định giảm leo thang căng thẳng hoặc quay trở lại con đường ổn định. Thay vào đó, theo tuyên bố, Mỹ đang đe dọa an ninh khu vực thông qua những hành động phiêu lưu và mạo hiểm.

Iran cũng cảnh báo rằng chính phủ Mỹ phải chịu trách nhiệm về mọi hậu quả phát sinh từ các hành động bị nước này coi là bất hợp pháp, cũng như bất kỳ sự leo thang căng thẳng nào có thể xảy ra từ những hành động đó.

Tái khẳng định quyền tự vệ vốn có và hợp pháp của Iran theo Điều 51 của Hiến chương Liên hợp quốc, Bộ Ngoại giao Iran nhấn mạnh rằng Tehran sẽ sử dụng mọi năng lực sẵn có để bảo vệ chủ quyền, an ninh và các lợi ích quốc gia của mình.

Bộ Ngoại giao Iran cũng kêu gọi các quốc gia trong khu vực tuân thủ nguyên tắc láng giềng hữu nghị và chấp hành quy tắc cơ bản của luật pháp quốc tế, theo đó các quốc gia không được cho phép bên gây hấn sử dụng lãnh thổ hoặc cơ sở hạ tầng của mình để lên kế hoạch và thực hiện các hành động thù địch chống lại một quốc gia khác.

Ngoài ra, Bộ Ngoại giao Iran kêu gọi Tổng Thư ký Liên hợp quốc, Hội đồng Bảo an Liên hợp quốc và các cơ quan quốc tế liên quan có phản ứng ngay lập tức và hiệu quả trước điều mà Tehran mô tả là việc Mỹ tiếp tục vi phạm trắng trợn thỏa thuận ngừng bắn và thực hiện các hành động bất hợp pháp.

Tuyên bố cũng kêu gọi cộng đồng quốc tế ngăn chặn xu hướng ngày càng phổ biến của việc bình thường hóa các hành vi vi phạm Hiến chương Liên hợp quốc và những hành động đe dọa hòa bình, an ninh khu vực cũng như quốc tế.

Tàu thuyền ở eo biển Hormuz, gần thành phố cảng Bandar Abbas, Iran. Ảnh: The Guardian/TTXVN

Căng thẳng khu vực đã leo thang kể từ khi Mỹ và Israel tiến hành các cuộc tấn công nhằm vào Iran ngày 28/2.

Tehran đã đáp trả bằng các cuộc tấn công nhắm vào Israel cũng như các đồng minh của Mỹ tại vùng Vịnh, đồng thời phong tỏa eo biển Hormuz, tuyến vận tải chiến lược đối với hoạt động xuất khẩu dầu mỏ toàn cầu.

Một lệnh ngừng bắn có hiệu lực từ ngày 8/4 thông qua vai trò trung gian của Pakistan, nhưng các cuộc đàm phán tại Islamabad từ ngày 11 - 12/4 đã không thể tạo ra một thỏa thuận lâu dài.

Sau đó, Tổng thống Mỹ Donald Trump đã gia hạn lệnh đình chiến vô thời hạn trong khi vẫn duy trì phong tỏa đối với các tàu đi đến hoặc rời khỏi các cảng của Iran qua eo biển Hormuz.

Kể từ đó, Iran và Mỹ tiếp tục trao đổi các đề xuất và phản đề xuất nhằm nối lại các cuộc đàm phán trực tiếp và chấm dứt chiến tranh, nhưng chưa đạt được bước đột phá mang tính quyết định.

Thành Nam/Báo Tin tức và Dân tộc

Gemini for Science: Các thử nghiệm và công cụ AI cho kỷ nguyên khám phá mới

Khám phá tương lai của nghiên cứu khoa học với các "Kỹ năng Khoa học" (Science Skills) mới trên Google Antigravity và ba công cụ thử nghiệm trên Google Labs. Các công cụ này được thiết kế nhằm giúp đẩy nhanh các bước cốt lõi của phương pháp khoa học, được xây dựng dựa trên Co-Scientist, AlphaEvolve, Empirical Research Assistance (ERA) và NotebookLM.

Trong nhiều thế kỷ, phương pháp khoa học là động lực vĩ đại nhất của sự tiến bộ nhân loại. Tại Google, sứ mệnh của chúng tôi gắn liền với việc xây dựng các công cụ để thúc đẩy quá trình này. Chúng tôi tin rằng kỷ nguyên khám phá mới sẽ không đến từ các mô hình chuyên biệt, hẹp hòi mà từ các tác nhân (agent) tổng quát giúp trao quyền cho các nhà nghiên cứu trên mọi lĩnh vực khoa học.

Đó là lý do chúng tôi giới thiệu Gemini for Science, một bộ sưu tập các công cụ và thử nghiệm khoa học được thiết kế để mở rộng quy mô và độ chính xác của quá trình khám phá khoa học.

Nhân tố khuếch đại cho trí tuệ con người

Ngày nay, khoa học đang đối mặt với một nghịch lý: kiến thức tập thể của chúng ta đang phát triển quá nhanh khiến các nhà khoa học riêng lẻ khó có thể nắm bắt được bức tranh toàn cảnh. Các đột phá khoa học thường dựa vào việc kết nối sáng tạo giữa các dữ liệu, nhưng thời gian để thực hiện thủ công có thể mất vài tuần hoặc thậm chí vài tháng. AI có thể giúp loại bỏ nút thắt này và đóng vai trò là nhân tố khuếch đại cho công việc khoa học bằng cách xử lý các tác vụ phức tạp. Điều này cho phép các nhà nghiên cứu tập trung vào việc xác định và giải quyết các vấn đề khoa học quan trọng nhất.

Các công cụ thử nghiệm Gemini for Science trên Google Labs bao gồm ba nguyên mẫu chính:

1. Tạo giả thuyết (Hypothesis Generation), xây dựng cùng Co-Scientist: Việc hình thành ý tưởng là nhịp đập của khoa học, nhưng không con người nào có thể tổng hợp hàng triệu bài báo được xuất bản hàng năm. Tính năng này mô phỏng phương pháp khoa học: cộng tác với các nhà nghiên cứu để xác định thách thức nghiên cứu, sau đó sử dụng "giải đấu ý tưởng" đa tác nhân để tạo, tranh luận và đánh giá các giả thuyết. Để đảm bảo tính chính xác, các khẳng định đều được kiểm chứng và hỗ trợ bằng các trích dẫn có thể nhấp chuột.
2. Khám phá tính toán (Computational Discovery), xây dựng cùng AlphaEvolve và ERA (Hỗ trợ Nghiên cứu Thực nghiệm): Tiến bộ khoa học thường bị giới hạn bởi số lượng giả thuyết mà chúng ta có thể kiểm tra thực tế bằng các thí nghiệm tính toán. Đây là một công cụ nghiên cứu tác nhân giúp tạo và chấm điểm hàng nghìn biến thể mã song song. Điều này cho phép các nhà khoa học kiểm tra các phương pháp mô hình hóa mới — cho các lĩnh vực phức tạp như dự báo năng lượng mặt trời hoặc dịch tễ học — những việc trước đây mất hàng tháng để thực hiện thủ công.
3. Thông tin chi tiết từ tài liệu (Literature Insights), xây dựng cùng Google NotebookLM: Hiểu các tài liệu khoa học là cốt lõi của mọi hành trình nghiên cứu. Công cụ này tìm kiếm tài liệu khoa học và cấu trúc kết quả thành các bảng với các thuộc tính tùy chỉnh, có thể tìm kiếm để phân tích song song. Các nhà nghiên cứu có thể sử dụng trò chuyện để khám phá các sắc thái và tạo ra các tài liệu có độ tin cậy cao như báo cáo, bản trình bày, infographic.

Bắt đầu từ hôm nay, chúng tôi sẽ dần mở quyền truy cập vào các thử nghiệm này. Vui lòng truy cập labs.google/science để đăng ký.

Ngoài các thử nghiệm cá nhân, chúng tôi cũng mang các khả năng AI tiên tiến này đến các doanh nghiệp thông qua Google Cloud. Các công ty như BASF đang sử dụng AlphaEvolve để tối ưu hóa chuỗi cung ứng, trong khi Klarna đang tận dụng nó để cải thiện các mô hình học máy. Đồng thời, các tổ chức như Daiichi Sankyo, Bayer Crop Science và các Phòng thí nghiệm Quốc gia Hoa Kỳ đang sử dụng Co-Scientist để tăng tốc nghiên cứu và giải quyết các thách thức khoa học cơ bản.

Bàn làm việc khoa học trên máy tính của bạn

Là một phần của Gemini for Science, chúng tôi cũng ra mắt Science Skills, một gói chuyên biệt tích hợp thông tin từ hơn 30 cơ sở dữ liệu khoa học đời sống lớn như UniProt, AlphaFold Database, AlphaGenome API và InterPro. Việc sử dụng các kỹ năng này trên các nền tảng tác nhân như Google Antigravity cho phép các nhà nghiên cứu thực hiện các quy trình làm việc phức tạp như tin sinh học cấu trúc và phân tích bộ gen trong vài phút thay vì hàng giờ.

Chọn cách kể khác về Nguyễn Tất Thành, sách “Chuyện với Thanh” bị đấu tố là “xúc phạm” lãnh tụ

Sách “Chuyện với Thanh” đang đối mặt với làn sóng phản đối lớn trong những ngày vừa qua với cáo buộc “lật sử” vì đã kể câu chuyện về Nguyễn Tất Thành không giống các nguồn chính thống.

Theo dòng thời sự: Kể về Nguyễn Tất Thành với những cách dùng từ như “từ bé ‘chống xuồng đi nghe hát’, cũng ‘điếu đóm’ các bậc đại ca”, “thanh niên 30 tuổi lang thang không nghề nghiệp”, v.v. cuốn sách “Chuyện với Thanh” của Nguyễn Thành Nam những ngày qua đã phải vấp phải chỉ trích, lên án mạnh mẽ trên Facebook.

Facebooker Phan Trung Can, người nổi bật trong những vụ đấu tố tiểu thuyết Nỗi buồn chiến tranh hay buổi tọa đàm về Trương Vĩnh Ký gần đây, một lần nữa nằm trong nhóm tiên phong khởi xướng làn sóng đấu tố này. Trong bài viết vào ngày 3/6, ông gọi “Chuyện với Thanh” là “một cuốn sách dơ bẩn cần thu hồi, tiêu hủy” vì cho rằng tác giả đã “lợi dụng tự do học thuật để xuyên tạc lịch sử”, “xúc phạm Hồ Chủ tịch”, “xúc phạm dân tộc Việt Nam”.

Ở một bài viết khác vào ngày 4/6, ông còn yêu cầu Ban Tuyên giáo và Dân vận Trung ương chỉ đạo tổng biên tập báo Nhân Dân gỡ hai bài của nhà báo Ngọc Đinh ca ngợi cuốn “Chuyện với Thanh” của Nguyễn Thành Nam đăng ngày 17/5/2026.

Động thái này sau đó đã kéo theo một làn sóng phản ứng khác từ dư luận. Trung tướng Nguyễn Thanh Tuấn, một gương mặt nổi bật khác trong các vụ đấu tố “lật sử” gần đây, yêu cầu nhà xuất bản Hội Nhà Văn phải giải trình về việc cấp phép xuất bản cho cuốn sách “Chuyện với Thanh” của Nguyễn Thành Nam, và đề nghị Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch cùng Ban Tuyên giáo và Dân vận Trung ương vào cuộc.

Tối ngày 4/6, báo Nhân Dân đã gỡ hai bài viết giới thiệu cuốn sách này vì lý do “Tòa soạn đánh giá nội dung chưa phù hợp nên quyết định gỡ bài”. Ngoài ra, nhiều trang báo khác như An ninh Thủ Đô, Znews, Pháp Luật Plus, v.v. cũng đồng loạt gỡ các bài viết giới thiệu cuốn sách này. Một số nhà sách lớn khác trong nước cũng đã xóa thông tin đăng bán hoặc ngừng bán ấn phẩm này.

Chiều ngày 5/6, Nhà xuất bản Hội Nhà Văn ra thông báo tạm dừng phát hành sách “Chuyện với Thanh” để “tiến hành rà soát, chỉnh lý một số từ ngữ, chi tiết theo phản ánh của bạn đọc”. Tuy nhiên chỉ vài giờ sau đó, bài đăng trên fanpage của nhà xuất bản đã bị gỡ.

Dư luận chia rẽ: Ở chiều ngược lại, nhiều người cũng đã lên tiếng bênh vực cuốn sách, hoặc phản đối làn sóng đấu tố.

• Tiến sĩ Vũ Hoàng Linh dù khẳng định “hoàn toàn không chia sẻ cách nhìn” của tác giả cuốn sách, nhưng cho rằng phải tôn trọng tự do của người sáng tạo và không thể triệt tiêu ý tưởng, tinh thần của họ.
• Phản đối làn sóng đấu tố quyển sách, Tiến sĩ Nguyễn Kiều Dung cho rằng lối tiếp cận và cách diễn đạt dân dã trong sách phù hợp với người trẻ ngày nay, khi họ “đã chán việc thần thánh hóa các vĩ nhân”.

Bên lề: Tác giả Nguyễn Thành Nam đến nay vẫn chưa lên tiếng về vụ việc. Cùng với đó, Bộ Thông tin và Truyền thông lẫn Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch đều chưa có phát ngôn, văn bản nào về việc xử lý ấn phẩm này.

Về tác phẩm: “Chuyện với Thanh” được nhà xuất bản Hội Nhà Văn phát hành năm 2026. Nội dung của tác phẩm này được xây dựng theo cấu trúc một cuộc đối thoại giữa nhân vật Thanh, một sinh viên thế hệ gen Z đang thờ ơ với lịch sử, và người thầy giáo tên Thành, qua đó tái dựng hành trình của ông Hồ Chí Minh, lãnh tụ của Đảng Cộng sản Việt Nam, lúc bấy giờ có tên là Nguyễn Tất Thành, khi còn bôn ba ở ngoại quốc. Tác giả của quyển sách, ông Nguyễn Thành Nam hiện đang làm giảng viên dạy môn Tư tưởng Hồ Chí Minh tại VinUniversity thuộc Vingroup.

Dưới là cờ Đảng: Các ấn phẩm văn hóa, không riêng gì sách, tại Việt Nam thường phải luôn trải qua một quy trình kiểm duyệt vô cùng nghiêm ngặt, ngay cả các ấn phẩm sau khi được xuất bản và lưu hành cũng có thể bị thu hồi, tiêu hủy bất kỳ lúc nào. Ông Hồ Chí Minh từ lâu luôn được các cơ quan của chính quyền Việt Nam và chương trình giáo dục trong nước tuyên truyền là “biểu tượng của tinh thần yêu nước, khí phách anh hùng và khát vọng độc lập, tự do, hạnh phúc của dân tộc”.

Năm 2026, Trường Đại học Y Dược Cần Thơ chính thức mở ngành đào tạo Cử nhân Tâm lý học, thuộc Khoa Y tế Công cộng. Mã ngành 7310401, tổ hợp xét tuyển: B00, C00, D01; với chỉ tiêu tuyển sinh là 50 sinh viên. Sinh viên tốt nghiệp đạt trình độ Cử nhân Đại học.

Chương trình đào tạo ngành Tâm lý học bao gồm 131 tín chỉ trong 4 năm, với 4 khối kiến thức chính: đại cương, cơ sở ngành, chuyên ngành, thực tập và chuyên đề tốt nghiệp tại cơ sở, đồng thời thực hiện một chuyên đề nghiên cứu.

Đặc biệt, vào năm cuối, sinh viên sẽ được chọn 1 trong 3 hướng chuyên sâu: Tâm lý học lâm sàng, Tâm lý học học đường và Tâm lý học cộng đồng - văn hóa.

Cử nhân Tâm lý học có cơ hội làm việc trong nhiều môi trường đa dạng: bệnh viện đa khoa, bệnh viện chuyên khoa tâm thần, trung tâm trị liệu tâm lý; tham vấn học đường tại các trường học hoặc làm việc ở các trung tâm can thiệp sớm cho trẻ tự kỷ, trẻ chậm phát triển; các doanh nghiệp (với vai trò chuyên viên nhân sự, đào tạo, chăm sóc sức khỏe tinh thần nhân viên). Ngoài ra, cử nhân ngành này còn có thể tham gia các dự án về sức khỏe tâm thần, bảo vệ trẻ em, phụ nữ, người yếu thế; tự khởi nghiệp với các dịch vụ tư vấn, tham vấn tâm lý, đào tạo kỹ năng sống, giáo dục sớm. Đặc biệt, người học có thể giảng dạy tại các cơ sở giáo dục hoặc tiếp tục học cao học, nghiên cứu sinh trong và ngoài nước.

H.T (tổng hợp)

(CTO) - Chiều 3-6, tin từ Đại học Cần Thơ cho biết Bộ Giáo dục và Đào tạo vừa ban hành các quyết định bổ nhiệm TS Lê Văn Lâm giữ chức Phó Giám đốc Đại học Cần Thơ và bổ nhiệm lại GS.TS Trần Ngọc Hải giữ chức vụ Phó Giám đốc Đại học Cần Thơ, thời hạn của mỗi quyết định là 5 năm.

GS.TS Trần Ngọc Hải phát biểu trong cuộc họp. Ảnh: B.NG

Theo đó, GS.TS Trần Ngọc Hải (sinh năm 1969, quê xã Tầm Vu, tỉnh Tây Ninh) là chuyên gia trong lĩnh vực thủy sản, có trình độ Giáo sư, Tiến sĩ ngành Thủy sản, Cao cấp lý luận chính trị.

GS.TS Trần Ngọc Hải công tác tại Đại học Cần Thơ từ năm 1992, từng học tập, nghiên cứu tại Malaysia và Thái Lan, đạt học vị Tiến sĩ năm 2006, được phong hàm Phó Giáo sư năm 2009 và Giáo sư năm 2018.

Trải qua nhiều vị trí quản lý tại Khoa Thủy sản (nay là Trường Thủy sản), từ năm 2021, GS.TS Trần Ngọc Hải giữ chức Phó Hiệu trưởng Đại học Cần Thơ, hiện là Ủy viên Ban Thường vụ Đảng ủy, Phó Hiệu trưởng Đại học Cần Thơ.

Tháng 6-2026, GS.TS Trần Ngọc Hải được Bộ Giáo dục và Đào tạo bổ nhiệm lại giữ chức Phó Giám đốc Đại học Cần Thơ.

TS Lê Văn Lâm (thứ 2, từ phải qua) trong một sự kiện. Ảnh: B.NG

TS Lê Văn Lâm (sinh năm 1977, quê xã Kế Sách, TP Cần Thơ) là nhà khoa học trong lĩnh vực Khoa học máy tính, có trình độ Tiến sĩ Khoa học máy tính, Cao cấp lý luận chính trị. TS Lê Văn Lâm công tác tại Đại học Cần Thơ từ năm 1999, từng học thạc sĩ tại Úc và tiến sĩ tại New Zealand.

Sau nhiều năm giảng dạy và đảm nhiệm các vị trí quản lý tại Khoa Công nghệ Thông tin và Truyền thông (nay là Trường Công nghệ Thông tin và Truyền thông), Phòng Hợp tác quốc tế, từ năm 2024, TS Lê Văn Lâm giữ chức Phó Hiệu trưởng Đại học Cần Thơ. Hiện là Ủy viên Ban Thường vụ Đảng ủy, Phó Hiệu trưởng Đại học Cần Thơ.

Tháng 6-2026, TS Lê Văn Lâm được Bộ Giáo dục và Đào tạo bổ nhiệm giữ chức Phó Giám đốc Đại học Cần Thơ.

Trước đó, Bộ Giáo dục và Đào tạo đã có quyết định bổ nhiệm PGS.TS Trần Trung Tính giữ chức vụ Giám đốc Đại học Cần Thơ. Đại học Cần Thơ trực thuộc Bộ Giáo dục và Ðào tạo, là cơ sở giáo dục đa ngành, đa lĩnh vực lớn nhất vùng ÐBSCL.

B.NGỌC

Thí sinh cần giữ sức khỏe, ổn định tâm lý trước kỳ thi tốt nghiệp THPT, đồng thời xây dựng chiến lược chọn ngành, sắp xếp nguyện vọng phù hợp để gia tăng cơ hội trúng tuyển.

Ngày 4-6, Báo Người Lao Động tổ chức talkshow trực tuyến chủ đề "Lưu ý trước kỳ thi tốt nghiệp THPT và chọn nguyện vọng", thuộc chuỗi chương trình "Đưa trường học đến thí sinh" lần thứ 25 - năm 2026.

Tránh "ngợp" trong giai đoạn nước rút

Càng gần ngày thi, áp lực tâm lý của thí sinh càng lớn. Tuy nhiên, theo các chuyên gia, điều quan trọng nhất lúc này không phải học thêm thật nhiều mà là giữ sức khỏe, tâm lý ổn định và ôn tập có chiến lược.

ThS Chung Quốc Phong, Trưởng Phòng Tuyển sinh, Trường ĐH Ngoại ngữ - Tin học TP HCM, lưu ý thí sinh nên ưu tiên ôn từ nguồn tài liệu do giáo viên cung cấp, tránh sa đà vào các diễn đàn ôn tập không chính thống gây "ngợp" thông tin.

ThS Ngô Thị Xuân, Phó trưởng Phòng Tuyển sinh - Truyền thông, Trường ĐH Ngân hàng TP HCM, nhấn mạnh sách giáo khoa vẫn là nguồn tài liệu quan trọng nhất. Việc tổng hợp kiến thức theo chuyên đề, kết hợp luyện đề thi và rút kinh nghiệm từ những câu sai sẽ hiệu quả hơn so với việc giải quá nhiều đề mới.

Bên cạnh việc học, sức khỏe thể chất cũng đóng vai trò quan trọng. ThS Nguyễn Thị Kim Phụng, Phó trưởng Phòng phụ trách Phòng Tuyển sinh - Truyền thông và Quan hệ doanh nghiệp, Trường ĐH Tài chính - Marketing, khuyến cáo thí sinh không nên thức quá khuya. "Thực tế thí sinh thức quá khuya, nhiều em nhắn tin hỏi thông tin tuyển sinh của trường từ 23 giờ hôm trước đến sáng hôm sau" - bà dẫn chứng.

Trong khi đó, ThS Chung Quốc Phong lưu ý phụ huynh không nên thay đổi đột ngột chế độ ăn uống hoặc để con em lạm dụng nước tăng lực, cà phê để thức khuya học bài. Cô Nguyễn Thị Hoàng Nga, đại diện Trường ĐH Nguyễn Tất Thành, khuyên phụ huynh không nên tạo áp lực bằng việc so sánh con mình với bạn bè hoặc đặt kỳ vọng quá lớn, bởi điều đó dễ khiến các em thêm căng thẳng. Thay vào đó, gia đình cần động viên, tạo môi trường thoải mái để các em hệ thống lại kiến thức và chuẩn bị tâm thế tự tin bước vào kỳ thi.

Cần phải "hiểu mình"

Sau kỳ thi, áp lực tiếp theo của nhiều thí sinh là chọn ngành, chọn trường và sắp xếp nguyện vọng. Theo TS Mai Mỹ Hạnh, trước khi chọn ngành, thí sinh cần trả lời được nhóm câu hỏi "hiểu mình": Mình thích gì, có khả năng gì, phù hợp với môi trường học tập nào và nhu cầu nhân lực của thị trường ra sao?

Đại diện các trường ĐH nhận định năm 2026, nhóm ngành kỹ thuật - công nghệ, AI, dữ liệu số và chuyển đổi số tiếp tục thu hút mạnh thí sinh. Tuy nhiên, các ngành sức khỏe, sư phạm và chăm sóc tinh thần vẫn giữ sức hút nhờ nhu cầu nhân lực ổn định và cơ hội việc làm lớn.

ThS Nguyễn Thị Kim Phụng cho biết Trường ĐH Tài chính - Marketing đã tích hợp AI vào đào tạo khối ngành kinh tế và mở thêm ngành AI, khoa học dữ liệu nhằm đáp ứng xu hướng mới. Trong khi đó, ThS Ngô Thị Xuân nhận định lĩnh vực tài chính - ngân hàng đang chuyển dịch mạnh sang phân tích dữ liệu lớn, AI và chuyển đổi số nên sinh viên cần trang bị kỹ năng số và khả năng thích ứng.

Các chuyên gia cũng lưu ý sau khi hoàn thành kỳ thi tốt nghiệp THPT, thí sinh cần nhanh chóng tìm hiểu thông tin tuyển sinh chính thống và xây dựng chiến lược đăng ký nguyện vọng hợp lý. Năm nay, thí sinh có tối đa 15 nguyện vọng, có thể không cần sử dụng hết nhưng nên phân bổ thành 3 nhóm: Nhóm mơ ước, nhóm có khả năng trúng tuyển cao và nhóm an toàn để tăng cơ hội vào đại học.

Đọc nhãn thực phẩm đúng cách để bảo vệ sức khỏe trẻ nhỏ

SKĐS - Nhiều loại bánh kẹo, sữa uống, mì ăn liền hay đồ ăn vặt quen thuộc với trẻ em có thể chứa lượng lớn đường, muối và chất béo mà phụ huynh khó nhận biết bằng mắt thường. Các chuyên gia dinh dưỡng khuyến cáo cha mẹ cần tập thói quen đọc nhãn thực phẩm để lựa chọn sản phẩm phù hợp.

Đọc nhãn thực phẩm: Kỹ năng giúp người tiêu dùng bảo vệ sức khỏe gia đình

Trong bối cảnh thực phẩm chế biến sẵn ngày càng phổ biến, việc đọc và hiểu thông tin trên nhãn thực phẩm đang trở thành kỹ năng quan trọng để mỗi người chủ động bảo vệ sức khỏe. Nhãn thực phẩm không chỉ cung cấp thông tin về nguồn gốc sản phẩm mà còn giúp người tiêu dùng nhận biết hàm lượng đường, muối, chất béo hay năng lượng trước khi lựa chọn.

Trên nhãn thực phẩm có 8 nội dung bắt buộc gồm: tên sản phẩm, thành phần cấu tạo, định lượng, ngày sản xuất và hạn sử dụng, hướng dẫn bảo quản, xuất xứ hàng hóa, thông tin đơn vị chịu trách nhiệm và các cảnh báo an toàn.

Trong đó, phần thành phần cấu tạo đặc biệt quan trọng vì các nguyên liệu sẽ được liệt kê theo thứ tự giảm dần về khối lượng. Điều này giúp người tiêu dùng nhận biết sản phẩm chứa nhiều đường, muối hay dầu mỡ hay không. Các cảnh báo dị ứng cũng cần được chú ý để tránh những nguyên liệu có nguy cơ gây phản ứng cho cơ thể.

Thông tin về phụ gia thực phẩm cũng cần được xem xét kỹ. Trẻ nhỏ nên hạn chế các sản phẩm chứa nhiều màu tổng hợp; người tăng huyết áp cần chú ý thực phẩm có nhiều natri và chất điều vị; trong khi người đái tháo đường nên đọc kỹ các loại chất tạo ngọt nhân tạo.

Ngoài thành phần, định lượng sản phẩm theo hệ đo lường quốc tế giúp người mua dễ so sánh giá trị dinh dưỡng và tính toán khẩu phần ăn phù hợp. Bên cạnh đó, ngày sản xuất, hạn sử dụng và hướng dẫn bảo quản cũng là những thông tin không thể bỏ qua. Tài liệu nhấn mạnh thực phẩm hết hạn tuyệt đối không nên sử dụng để tránh nguy cơ ngộ độc.

Hiểu đúng bảng giá trị dinh dưỡng

Bảng thông số dinh dưỡng là phần quan trọng nhất trên nhãn thực phẩm vì giúp người tiêu dùng "nhìn thấu bản chất sản phẩm thay vì quảng cáo". Bảng này cung cấp số liệu về năng lượng và các dưỡng chất thiết yếu trong mỗi khẩu phần ăn.

Khi đọc nhãn, người tiêu dùng cần đặc biệt chú ý đến năng lượng (Calories/Kcal). Một số sản phẩm ghi lượng calo cho từng khẩu phần nhỏ, trong khi cả bao bì có thể chứa nhiều khẩu phần. Điều này dễ khiến người dùng nạp năng lượng vượt mức mà không nhận ra.

Thông tin về chất béo cũng cần được xem xét cẩn thận. Tài liệu khuyến cáo nên hạn chế chất béo bão hòa và tránh hoàn toàn chất béo chuyển hóa (Trans Fat) do nguy cơ gây tắc mạch máu.

Đường được xem là "kẻ thù giấu mặt" trong nhiều loại thực phẩm tưởng chừng lành mạnh. Người tiêu dùng nên tìm dòng chữ "Added Sugars" (đường bổ sung) để nhận biết và hạn chế nguy cơ tăng đường huyết, tích mỡ bụng.

Đối với natri, muối xuất hiện trong hầu hết thực phẩm đóng hộp nhằm mục đích bảo quản và tăng hương vị. Việc tiêu thụ quá nhiều natri có thể gây tích nước và tăng huyết áp. Các chuyên gia khuyến cáo nên ưu tiên những sản phẩm ghi nhãn "Low Sodium" (ít muối).

Những mẹo chọn thực phẩm thông minh

Để lựa chọn thực phẩm tốt cho sức khỏe, tài liệu khuyến nghị người tiêu dùng ưu tiên các sản phẩm ít đường. Thực phẩm chứa trên 22,5g đường/100g được xem là có hàm lượng đường cao, trong khi mức dưới 5g/100g được đánh giá là lành mạnh hơn.

Với natri, nếu hàm lượng vượt quá 600mg/100g sản phẩm, người tiêu dùng nên cân nhắc hạn chế sử dụng. Ngoài ra, các chuyên gia khuyến khích chọn thực phẩm giàu chất xơ với mức từ 3-6g/100g nhằm hỗ trợ tiêu hóa, giảm cholesterol và kiểm soát cân nặng.

Danh sách thành phần ngắn gọn cũng là dấu hiệu cho thấy sản phẩm ít qua chế biến công nghiệp hơn. Tài liệu cũng đưa ra "quy tắc đèn giao thông" khi mua sắm: màu xanh là nhóm nên ưu tiên, màu vàng cần cẩn trọng và màu đỏ là nhóm nên hạn chế vì chứa nhiều Trans Fat, đường bổ sung hoặc natri cao.

Cẩn trọng với mì ăn liền và thực phẩm nhiều đường

Một gói mì ăn liền có thể chứa khoảng 1.600mg natri, tương đương gần 50% lượng muối khuyến nghị trong ngày. Lời khuyên là hạn chế sử dụng toàn bộ gói gia vị và không nên uống nước dùng.

Một hộp sữa hoặc sữa chua có đường dung tích 110ml có thể chứa tới 15g đường, tương đương khoảng 4 thìa cà phê đường. Nếu sử dụng 3-4 hộp mỗi ngày, lượng đường nạp vào cơ thể có thể vượt ngưỡng khuyến nghị.

Các chuyên gia khuyến nghị người tiêu dùng nên ghi nhớ "quy tắc 5-20": mức 5% được xem là thấp và phù hợp với các chỉ số như đường, muối hay chất béo xấu; trong khi mức 20% được xem là cao, phù hợp với chất xơ, vitamin và khoáng chất.

ThS Trần Thế Anh - Khoa Dinh dưỡng tiết chế, Bệnh viện đa khoa Phú Thọ

Ngày 4-6, Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) cảnh báo các loại thực phẩm bị nhiễm khuẩn, virus, ký sinh trùng hoặc hóa chất độc hại đã khiến 1,5 triệu người trên toàn thế giới thiệt mạng mỗi năm, trong đó trẻ em là nhóm đối tượng chịu ảnh hưởng nặng nề nhất.

Sau khi phân tích dữ liệu của 194 quốc gia trong giai đoạn từ năm 2000-2021, WHO phát hiện 886 triệu người mắc các bệnh liên quan đến thực phẩm bẩn mỗi năm, trong đó trẻ em dưới 5 tuổi là nhóm đối tượng có nguy cơ cao gấp gần 3 lần.

Theo WHO, dù số ca mắc các bệnh do tiêu thụ thực phẩm không an toàn nói chung đã giảm kể từ năm 2000, nhưng tình trạng chênh lệch lớn giữa các khu vực vẫn còn tồn tại. Khu vực châu Phi và Đông Nam Á chiếm gần 75% tổng số các ca bệnh và 60% số ca tử vong trên toàn thế giới do liên quan đến "thực phẩm bẩn".

Riêng năm 2021, phần lớn trong số khoảng 860 triệu ca mắc các bệnh liên quan đến "thực phẩm bẩn" là do các tác nhân sinh học gây ra như vi khuẩn và virus. Tuy nhiên, việc tiêu thụ các thực phẩm chứa hóa chất độc hại là nguyên nhân gây ra phần lớn số ca tử vong, trong đó ngộ độc thạch tín (asen) và chì là những thủ phạm phi sinh học hàng đầu.

Tổng Giám đốc WHO Tedros Adhanom Ghebreyesus nhận định an toàn thực phẩm là vấn đề liên quan đến mọi bữa ăn của mọi gia đình mỗi ngày. Theo chuyên gia về an toàn thực phẩm của WHO Yuki Minato, dữ liệu cho thấy các bệnh lây truyền qua thực phẩm không chỉ dai dẳng mà còn trở nên trầm trọng hơn do biến đổi khí hậu - yếu tố làm tăng nguy cơ ô nhiễm, và tình trạng kháng thuốc kháng sinh - yếu tố khiến việc điều trị nhiễm trùng trở nên khó khăn hơn.

Bên cạnh những ảnh hưởng đến sức khỏe, nghiên cứu ước tính rằng các bệnh lây truyền qua thực phẩm còn gây thiệt hại cho nền kinh tế thế giới 647 tỉ USD do mất năng suất lao động trong năm 2021.

TRẦN QUYÊN

Nghiên cứu khoa học cơ bản chưa tương xứng vai trò nền tảng chiến lược

Tại buổi làm việc của Thường trực Ban Chỉ đạo Trung ương về phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm yêu cầu xác định rõ mục tiêu phát triển nghiên cứu khoa học cơ bản trong giai đoạn mới, bảo đảm vừa giải quyết những điểm nghẽn trước mắt, vừa kiến tạo nền tảng tri thức lâu dài cho sự phát triển nhanh và bền vững của đất nước.

Về nội dung này, PGS.TS Trịnh Văn Tùng, giảng viên cao cấp Viện Lãnh đạo học và Quản trị công, Học viện Chính trị quốc gia Hồ Chí Minh cho rằng, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước đã chỉ ra những tồn tại cơ bản của nghiên cứu khoa học cơ bản của Việt Nam, ông đánh giá khoa học cơ bản chưa thực sự tương xứng với vai trò là nền tảng chiến lược của quốc gia.

“Công tác quản trị khoa học vẫn còn nặng tính hành chính. Các nhà khoa học phải dành nhiều thời gian cho hồ sơ, thủ tục, chứng từ và quy trình thay vì tập trung cho chuyên môn. Tâm lý sợ sai, sợ trách nhiệm trong quản lý cũng đang trở thành rào cản đối với đổi mới sáng tạo”, ông Tùng phân tích.

Một hạn chế khác là mức đầu tư cho khoa học cơ bản còn thấp và thiếu tính dài hạn. Việt Nam hiện chưa có nhiều cơ chế tài trợ ổn định từ 5-10 năm cho các nhóm nghiên cứu mạnh, đồng thời thiếu các hạ tầng chiến lược như trung tâm nghiên cứu xuất sắc, phòng thí nghiệm hiện đại, cơ sở dữ liệu lớn và hệ thống tính toán dùng chung.

Đặc biệt, nguồn nhân lực được ông Tùng đánh giá là một trong những “điểm nghẽn”. Việt Nam chưa hình thành được hệ sinh thái hoàn chỉnh để phát hiện, đào tạo, bồi dưỡng và trọng dụng nhân tài khoa học. Đội ngũ chuyên gia đầu ngành còn mỏng, thiếu lực lượng kế cận, trong khi tình trạng chảy máu chất xám vẫn diễn ra.

Thách thức lớn nhất là cơ chế

Đề cập mục tiêu đến năm 2030, chi cho R&D (Nghiên cứu và Phát triển) đạt khoảng 2% GDP theo định hướng của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm, PGS.TS Trịnh Văn Tùng cho rằng đây là mục tiêu chiến lược nhưng cũng đầy thách thức. Theo ông, khó khăn lớn nhất không nằm ở việc huy động nguồn lực tài chính mà ở năng lực hấp thụ và cơ chế quản lý, phân bổ nguồn lực.

“Quản trị khoa học hiện vẫn nặng tư duy hành chính, quản lý bằng hồ sơ, chứng từ và dự toán theo từng năm. Điều này vừa làm lãng phí thời gian của nhà khoa học, vừa tạo ra tâm lý sợ sai, đi ngược với bản chất chấp nhận rủi ro của hoạt động nghiên cứu”, ông Tùng nhận định.

Bên cạnh đó, nguồn lực hiện còn phân tán, thiếu sự liên kết giữa các viện nghiên cứu, trường đại học và chưa tập trung đầu tư cho các hạ tầng chiến lược. Nếu không đổi mới mạnh mẽ thể chế và phương thức vận hành, nguồn vốn đầu tư sẽ khó chuyển hóa thành năng lực cạnh tranh quốc gia.

Trước thực trạng nhiều đề tài nghiên cứu còn rời rạc, ngắn hạn và thiếu tính tích lũy, PGS.TS Trịnh Văn Tùng cho rằng Việt Nam rất cần cơ chế tài trợ đa niên từ 5-10 năm, thậm chí dài hơn, đối với các nhóm nghiên cứu mạnh.

“Việc lựa chọn các nhóm nghiên cứu cần dựa trên nguyên tắc “8 đúng, 1 không”, gồm: đúng người, đúng hướng, đúng trọng tâm, đúng tầm chiến lược, đúng cơ chế, đúng chỗ, đúng nguồn lực, đúng cách làm và “không phán xét”, PGS Tùng đề xuất.

Theo đó, các nhóm nghiên cứu phải có năng lực giải quyết những bài toán lớn của đất nước, tạo ra không gian học thuật khai phóng, bảo vệ tự do nghiên cứu và khuyến khích các ý tưởng đột phá. Ngoài ra, các nhóm được tài trợ cần chứng minh khả năng làm chủ công nghệ lõi, tạo ra tri thức mới, xây dựng đội ngũ kế cận và hình thành các trường phái khoa học đặc sắc của Việt Nam.

Nguyên nhân vì sao Việt Nam chưa có nhiều chuyên gia đầu ngành có tầm ảnh hưởng quốc tế, PGS.TS Trịnh Văn Tùng cho rằng nguyên nhân cốt lõi là thiếu một hệ sinh thái trọng dụng nhân tài đồng bộ. Theo ông, nhiều cơ sở đào tạo và nghiên cứu hiện quá chú trọng công bố quốc tế nhằm phục vụ mục tiêu xếp hạng, dẫn tới nguy cơ xuất hiện “bệnh thành tích mới”, trong khi chưa đầu tư tương xứng cho những nghiên cứu mang tính tích lũy tri thức lâu dài.

Ông cũng cho rằng việc tiếp cận tri thức quốc tế còn chưa đa dạng. Sự tập trung quá lớn vào nguồn tài liệu tiếng Anh khiến việc học hỏi kinh nghiệm từ các nền khoa học mạnh như Nga, Trung Quốc, Pháp, Đức hay Nhật Bản chưa được khai thác đầy đủ.

“Những rào cản này, cùng với tư duy quản lý hành chính và thiếu cơ chế bảo vệ tự do học thuật, đang làm suy giảm khả năng hình thành các trường phái khoa học Việt Nam có vị thế quốc tế”, ông nói.

Khoa học xã hội và nhân văn là “la bàn” cho phát triển quốc gia

Dưới góc nhìn lãnh đạo học và quản trị công, PGS.TS Trịnh Văn Tùng nhấn mạnh cần định vị lại vai trò của khoa học xã hội và nhân văn trong nâng cao năng lực quản trị quốc gia hiện đại.

Theo ông, khoa học xã hội và nhân văn không chỉ ngang hàng mà còn đóng vai trò “la bàn” định hướng cho khoa học công nghệ. Đây là lĩnh vực cung cấp nền tảng cho xây dựng thể chế, năng lực lãnh đạo, hoạch định chính sách và dự báo chiến lược.

Trong bối cảnh chuyển đổi số, trí tuệ nhân tạo, già hóa dân số, biến động xã hội và cạnh tranh địa chính trị ngày càng gia tăng, khoa học xã hội và nhân văn có vai trò quan trọng trong quản trị xã hội số, xây dựng đạo đức công nghệ, hoạch định chính sách an sinh và củng cố sức mạnh mềm quốc gia.

“Chúng ta có thể nhập khẩu công nghệ nhưng không thể nhập khẩu một mô hình phát triển phù hợp với lịch sử, văn hóa và đặc thù dân tộc. Vì vậy, đầu tư cho khoa học xã hội và nhân văn cần được coi là đầu tư chiến lược cho năng lực quản trị quốc gia trong kỷ nguyên mới”, PGS.TS Trịnh Văn Tùng nhấn mạnh.

Nghiên cứu các kỹ thuật học máy trong việc ước lượng và dự báo lượng mưa

Dự báo chính xác lượng mưa rất quan trọng trong nông nghiệp, quản lý nguồn nước và ứng phó thiên tai, giúp giảm thiểu thiệt hại do hạn hán, bão lũ. Tuy nhiên, khí hậu phức tạp và biến động đột ngột gây nhiều thách thức. Phương pháp truyền thống dựa trên radar, vệ tinh và mô hình vật lý tốn thời gian, ít linh hoạt. Trong khi đó, kỹ thuật học máy và học sâu đã chứng minh khả năng xử lý dữ liệu lớn, khám phá mẫu ẩn và nâng cao độ chính xác dự báo. Đề tài cấp Học viện 2025: “Nghiên cứu các kỹ thuật học máy trong việc ước lượng và dự báo lượng mưa”, mã số T2025-10-41 do ThS. Nguyễn Hữu Hải – Khoa Công nghệ thông tin chủ trì đã phát triển và cải tiến các kỹ thuật này nhằm nâng cao độ tin cậy của dự báo khí hậu.

Nghiên cứu tập trung phân tích, đánh giá các kỹ thuật học máy như Rừng ngẫu nhiên (Random Forest), Support Vector Machine (SVM), Mạng neuron nhiều lớp (MLP), cùng các thuật toán Boosting như XGBoost, Gradient Boosting. Mục tiêu là dự báo lượng mưa hàng ngày tại thành phố Vinh, Nghệ An – vùng khí hậu nhiệt đới gió mùa, thường xuyên xuất hiện các hiện tượng thời tiết cực đoan như mưa lớn, bão. Đồng thời, đề xuất phương pháp cải tiến dữ liệu đầu vào theo hướng đa bước, giúp mô hình phản ánh tốt hơn các mối quan hệ phi tuyến và phụ thuộc thời gian của dữ liệu khí tượng.

Hình 1. Nhiệt độ lớn nhất, nhỏ nhất và nhiệt độ trung bình theo ngày giai đoạn 2014-2022

Hình 2. Lượng mưa theo tháng giai đoạn 2014-2022

Hình 3. Lượng mưa hằng năm giai đoạn 2014-2022

Kết quả nghiên cứu cho thấy, các mô hình học máy, đặc biệt như XGBoost và Gradient Boosting đạt hiệu quả vượt trội so với phương pháp truyền thống. Khi áp dụng kỹ thuật cải tiến dữ liệu, hiệu quả dự báo còn tăng lên rõ rệt.

– Mô hình XGBoost đạt độ chính xác khoảng 86%, nhận diện chính xác các trận mưa lớn, giúp giảm thiểu tác động của các hiện tượng thời tiết cực đoan.

– Các mô hình khác như MLP, Gradient Boosting cũng cho kết quả khả quan, phù hợp để dự báo khí hậu, cảnh báo thiên tai.

Hình 4. Tương quan giữa lượng mưa và các đặc trưng thời tiết quan trọng

Hình 5. Ma trận tương quan giữa các đặc trưng thời tiết

Kết quả của đề tài giúp nâng cao khả năng dự báo lượng mưa chính xác, hỗ trợ công tác khí tượng thủy văn, quản lý nguồn nước, phòng chống thiên tai. Các tài liệu và bài báo khoa học của đề tài còn là nguồn dữ liệu tham khảo quý giá cho các nhà nghiên cứu, sinh viên và tổ chức trong lĩnh vực khí tượng và dữ liệu lớn.

Hình 6. Sơ đồ tổng quan giải pháp cải tiến dữ liệu đa bước

Nghiên cứu chứng minh vai trò của các kỹ thuật học máy như RF và Boosting trong việc nâng cao độ chính xác dự báo lượng mưa, đặc biệt trong điều kiện khí hậu ngày càng biến đổi phức tạp. Các mô hình này xử lý tốt dữ liệu khí tượng phức tạp, nhiễu cao, giúp dự báo mưa lớn chính xác hơn, tăng độ tin cậy của dự báo khí tượng khu vực. Phương pháp cải tiến dữ liệu và mô hình kết hợp mở ra hướng đi mới cho công tác dự báo khí hậu tại Việt Nam và khu vực, góp phần ứng phó hiệu quả với biến đổi khí hậu.

Khoa Công nghệ thông tin

Trí tuệ nhân tạo và những vấn đề pháp lý đặt ra đối với lĩnh vực bảo hiểm du lịch trong thời đại kỷ nguyên số

ThS. Võ Thị Kim Thư
Trường Cao đẳng Lý Tự Trọng TP. Hồ Chí Minh

Tóm tắt

Trí tuệ nhân tạo (AI) đang được ứng dụng rộng rãi trong bảo hiểm du lịch nhằm hỗ trợ thẩm định rủi ro, định phí, phát hiện gian lận, xử lý bồi thường và chăm sóc khách hàng. Việc ứng dụng AI giúp nâng cao hiệu quả quản lý, giảm chi phí và cải thiện trải nghiệm người dùng. Tuy nhiên, AI cũng đặt ra nhiều vấn đề pháp lý như trách nhiệm khi xảy ra sai sót, bảo vệ dữ liệu cá nhân, minh bạch thuật toán và rủi ro trong giao kết hợp đồng điện tử. Bài viết phân tích các ứng dụng của AI trong bảo hiểm du lịch, đồng thời làm rõ những thách thức pháp lý và đề xuất định hướng hoàn thiện pháp luật Việt Nam trong bối cảnh chuyển đổi số.

Từ khóa: Trí tuệ nhân tạo, bảo hiểm du lịch, bảo hiểm số, pháp luật.

MỞ ĐẦU

Trong bối cảnh chuyển đổi số và sự phát triển mạnh mẽ của công nghệ, trí tuệ nhân tạo (AI) đang trở thành công cụ quan trọng trong nhiều lĩnh vực kinh tế – xã hội, trong đó có ngành bảo hiểm du lịch. Việc ứng dụng AI giúp doanh nghiệp bảo hiểm nâng cao hiệu quả thẩm định rủi ro, định phí, phát hiện gian lận, xử lý bồi thường và chăm sóc khách hàng. Đồng thời, AI còn hỗ trợ cá nhân hóa sản phẩm bảo hiểm, rút ngắn thời gian xử lý hồ sơ và cải thiện trải nghiệm người dùng trong môi trường số hóa.

Tuy nhiên, bên cạnh những lợi ích mang lại, việc ứng dụng AI trong bảo hiểm du lịch cũng đặt ra nhiều vấn đề pháp lý mới như trách nhiệm khi AI đưa ra quyết định sai, bảo vệ dữ liệu cá nhân, minh bạch thuật toán, quyền kháng nghị của khách hàng và rủi ro trong giao kết hợp đồng điện tử. Trong khi đó, pháp luật Việt Nam hiện chưa có quy định chuyên biệt điều chỉnh AI trong lĩnh vực bảo hiểm. Vì vậy, việc nghiên cứu các vấn đề pháp lý phát sinh từ ứng dụng AI trong bảo hiểm du lịch có ý nghĩa quan trọng nhằm góp phần hoàn thiện khung pháp luật, bảo vệ quyền lợi khách hàng và thúc đẩy phát triển bảo hiểm số.

ỨNG DỤNG CỦA TRÍ TUỆ NHÂN TẠO TRONG BẢO HIỂM DU LỊCH

AI trong thẩm định và định giá rủi ro
Trí tuệ nhân tạo giúp doanh nghiệp bảo hiểm phân tích dữ liệu lớn từ nhiều nguồn như lịch sử bồi thường, tình trạng sức khỏe, điểm đến du lịch và hành vi khách hàng để đánh giá mức độ rủi ro chính xác hơn. Thông qua công nghệ học máy (machine learning), hệ thống có thể nhận diện các mô hình rủi ro tiềm ẩn và xây dựng mức phí bảo hiểm phù hợp với từng nhóm khách hàng.

AI trong quản lý và xử lý bồi thường
AI được sử dụng rộng rãi trong hoạt động phát hiện gian lận bảo hiểm thông qua phân tích dữ liệu và nhận diện các dấu hiệu bất thường. Công nghệ xử lý hình ảnh và nhận dạng ký tự giúp kiểm tra tính xác thực của hóa đơn, giấy tờ y tế. Ngoài ra, chatbot và hệ thống xử lý bồi thường tự động giúp khách hàng khai báo hồ sơ, tra cứu thông tin và theo dõi tiến độ nhanh chóng.

AI trong chăm sóc khách hàng và phát triển sản phẩm
AI giúp doanh nghiệp cá nhân hóa sản phẩm dựa trên nhu cầu và hành vi của khách hàng, đồng thời hỗ trợ giải đáp thắc mắc 24/7 thông qua trợ lý ảo, giúp doanh nghiệp dự báo xu hướng thị trường để xây dựng các gói bảo hiểm linh hoạt.

CÁC VẤN ĐỀ PHÁP LÝ PHÁT SINH

Trách nhiệm pháp lý khi AI ra quyết định sai: Khi AI từ chối bồi thường hoặc đánh giá rủi ro không chính xác, việc xác định trách nhiệm giữa doanh nghiệp bảo hiểm, đơn vị phát triển phần mềm hay người giám sát hệ thống là rất phức tạp.
Bảo vệ dữ liệu cá nhân: Việc thu thập khối lượng lớn dữ liệu sức khỏe, lịch sử di chuyển và tài chính đòi hỏi các biện pháp bảo mật nghiêm ngặt để tránh rò rỉ và khai thác trái phép.
Minh bạch thuật toán: Sự phức tạp của thuật toán AI khiến khách hàng khó hiểu lý do bị từ chối hoặc bị thay đổi mức phí, đòi hỏi quyền được giải thích và kháng nghị của khách hàng.
Rủi ro trong giao kết hợp đồng điện tử: Các vấn đề về xác thực danh tính, giá trị pháp lý của chữ ký điện tử và lưu trữ dữ liệu giao dịch cần được kiểm soát chặt chẽ.

KIẾN NGHỊ HOÀN THIỆN PHÁP LUẬT VIỆT NAM

1. Xây dựng khung pháp lý chuyên biệt về AI trong tài chính – bảo hiểm, làm rõ trách nhiệm của các bên liên quan.
2. Tăng cường bảo vệ dữ liệu cá nhân thông qua các giải pháp kỹ thuật như mã hóa và phân quyền truy cập.
3. Bảo đảm tính minh bạch của thuật toán, cho phép khách hàng yêu cầu can thiệp từ con người đối với các quyết định tự động.
4. Áp dụng cơ chế thử nghiệm có kiểm soát (sandbox) cho các mô hình bảo hiểm ứng dụng AI để thúc đẩy đổi mới công nghệ song hành với an toàn pháp lý.

Đảng Cộng sản Việt Nam - Đại hội XIV

Với phương châm Đoàn kết - Dân chủ - Kỷ cương - Đột phá - Phát triển, Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV của Đảng xác định tư duy, tầm nhìn, những quyết sách chiến lược để chúng ta vững bước tiến mạnh trong kỷ nguyên mới, thực hiện thắng lợi các mục tiêu phát triển đất nước đến năm 2030 khi Đảng ta tròn 100 năm thành lập (1930 - 2030); hiện thực hoá tầm nhìn phát triển đến năm 2045, kỷ niệm 100 năm thành lập nước Cộng hoà xã hội chủ nghĩa Việt Nam (1945 - 2045).

Tổng kết công tác chuẩn bị và tổ chức Đại hội XIV: Khẳng định dấu ấn đổi mới, bài bản và trách nhiệm

Bầu cử đại biểu Quốc hội khóa XVI và đại biểu HĐND các cấp nhiệm kỳ 2026-2031

Tổng số đơn vị bầu cử đại biểu Quốc hội khóa XVI trong cả nước là 182. Số đơn vị bầu cử, danh sách các đơn vị bầu cử và số lượng đại biểu Quốc hội được bầu ở mỗi đơn vị bầu cử của các tỉnh, thành phố được ấn định...

Ủy ban Thường vụ Quốc hội cho ý kiến về việc chuẩn bị Kỳ họp thứ nhất, Quốc hội Khóa XVI

Giá vàng trong nước và thế giới

VnEconomy cập nhật giá vàng trong nước & thế giới hôm nay: SJC, 9999, giá vàng USD/oz, biến động giá vàng tăng, giảm - phân tích, dự báo & dữ liệu lịch sử.

Giá vàng hạ nhiệt nhưng khoảng cách giá mua, bán cao bất thường

VnEconomy Interactive

Interactive là một sản phẩm báo chí mới của VnEconomy vừa được ra mắt bạn đọc từ đầu tháng 3/2023 đã gây ấn tượng mạnh với độc giả bởi sự mới lạ, độc đáo. Đây cũng là sản phẩm độc quyền chỉ có trên VnEconomy.

[Interactive]: Toàn cảnh kinh tế Việt Nam tháng 5/2026

Trợ lý thông tin kinh tế Askonomy - Asko Platform

Trong kỷ nguyên trí tuệ nhân tạo, đặc biệt là generative AI, phát triển mạnh mẽ, Tạp chí Kinh tế Việt Nam/VnEconomy đã tiên phong ứng dụng công nghệ để mang đến trải nghiệm thông tin đột phá với chatbot AI Askonomy...

Ra mắt Giao diện mới dành cho bạn đọc VnEconomy và Nền tảng quản trị tòa soạn thông minh - AI CMS

Văn phòng Nghiên cứu Kinh tế Vĩ mô ASEAN+3 (AMRO) ngày 2/6 đã nâng dự báo lạm phát khu vực ASEAN+3 năm 2026 lên 1,8%, từ mức 1,4% đưa ra hồi tháng 4, do xung đột Trung Đông kéo dài hơn dự kiến tiếp tục đẩy chi phí năng lượng và vận tải đi lên. Trong khi đó, triển vọng tăng trưởng kinh tế được giữ nguyên ở mức 4,0%.

ASEAN+3 bao gồm 10 nước ASEAN cùng Trung Quốc, Nhật Bản và Hàn Quốc. Bản cập nhật giữa kỳ của báo cáo Triển vọng Kinh tế Khu vực ASEAN+3 (AREO) vừa được công bố tại Singapore.

AMRO cho biết xung đột Trung Đông đã bước sang tháng thứ tư, vượt xa giả định ban đầu rằng tình hình có thể hạ nhiệt trong vòng hai tháng. Giá năng lượng, hàng hóa và chi phí logistics tăng mạnh và duy trì ở mức cao, trong khi nguồn cung các sản phẩm dầu mỏ trở nên thắt chặt hơn.

Tổ chức này cho biết tác động đã bắt đầu xuất hiện ở một số đầu vào công nghiệp như heli, lưu huỳnh và phân bón, dù chưa dẫn tới tình trạng đứt gãy trên diện rộng. Theo AMRO, cú sốc năng lượng vẫn là kênh truyền dẫn chủ đạo, trong khi chi phí logistics chỉ phản ánh một phần của áp lực giá đang lan rộng trong nền kinh tế.

Áp lực giá bắt đầu lan rộng

"Tăng trưởng kinh tế khu vực ASEAN+3 vẫn vững, được hỗ trợ bởi nhu cầu nội địa ổn định và xuất khẩu công nghệ. Nhưng những dấu hiệu căng thẳng đang bắt đầu xuất hiện", Kinh tế trưởng AMRO Dong He nhận định. Ông cho biết thêm, chi phí năng lượng và vận tải cao hơn đang dần phản ánh vào lạm phát và gây áp lực lên các chuỗi cung ứng công nghiệp. Nếu xung đột kéo dài, những áp lực này có thể lan rộng hơn và ảnh hưởng đến tăng trưởng khu vực.

Dù tăng trưởng quý I vượt kỳ vọng, AMRO cho rằng phần lớn tác động từ cú sốc năng lượng vẫn chưa phản ánh đầy đủ trong các số liệu kinh tế. Chi phí năng lượng và đầu vào công nghiệp gia tăng, cùng với bất định kéo dài liên quan đến chính sách thuế quan toàn cầu, được dự báo sẽ ảnh hưởng không đồng đều giữa các nền kinh tế. Những nước nhập khẩu ròng năng lượng hoặc phụ thuộc nhiều vào các nguyên liệu đầu vào bị tác động sẽ chịu sức ép lớn hơn.

Theo AMRO, thời lượng và mức độ nghiêm trọng của xung đột hiện là rủi ro ngắn hạn lớn nhất đối với triển vọng kinh tế khu vực. Trong kịch bản bất lợi, nếu giá dầu trung bình năm 2026 tăng lên 125 USD/thùng, cao hơn đáng kể so với kịch bản cơ sở 95 USD/thùng, đồng thời các gián đoạn nguồn cung trở nên nghiêm trọng hơn, thì tăng trưởng kinh tế ASEAN+3 có thể giảm xuống còn 2,5%, trong khi lạm phát tăng lên 3,5%.

Nếu kịch bản này xảy ra, khu vực sẽ đối mặt với mức lạm phát cao nhất trong hơn một thập kỷ và tốc độ tăng trưởng yếu nhất kể từ cuộc khủng hoảng tài chính châu Á (không tính giai đoạn đại dịch COVID-19).

"Trong bối cảnh đó, các phản ứng chính sách cần duy trì sự linh hoạt khi cú sốc vẫn đang diễn biến", ông He nói và nhấn mạnh, các biện pháp hỗ trợ ngắn hạn nên có mục tiêu rõ ràng và mang tính tạm thời, trong khi về dài hạn, các nền kinh tế cần tập trung củng cố an ninh năng lượng, tăng khả năng chống chịu của chuỗi cung ứng và thúc đẩy liên kết khu vực.

Đối với năm 2027, AMRO giữ nguyên dự báo lạm phát ASEAN+3 ở mức 1,5%.

Lạm phát Việt Nam sẽ ra sao?

Theo báo cáo ngày 3/6/2026 từ Cục Thống kê (Bộ Tài chính), chỉ số giá tiêu dùng (CPI) tháng 5/2026 ghi nhận mức tăng 0,29% so với tháng trước. Tính chung 5 tháng đầu năm 2026, CPI đã tăng 4,31% so với cùng kỳ năm trước.

Ngân hàng Nhà nước tiếp tục duy trì mục tiêu lạm phát 4,5% cho năm 2026. Trước đó, Bộ Tài chính xây dựng ba kịch bản điều hành với mức tăng CPI tương ứng khoảng 3,6%, 4,1% và 4,6%.

Dù lạm phát của Việt Nam vẫn đang trong tầm kiểm soát, nhưng áp lực chi phí đầu vào, giá dịch vụ và năng lượng tăng cho thấy sức ép lên mặt bằng giá vẫn hiện hữu trong những tháng còn lại của năm 2026.

Một điểm cần lưu ý là việc AMRO dự báo lạm phát 1,8% của ASEAN+3 không phản ánh đầy đủ áp lực giá mà nhiều nền kinh tế Đông Nam Á đang đối mặt. Con số lạm phát trung bình của khu vực ASEAN+3 được kéo xuống bởi Trung Quốc và Nhật Bản, nơi lạm phát vẫn ở mức thấp. Vì vậy, các nền kinh tế khác có thể tiếp tục chứng kiến mức lạm phát cao hơn so với bình quân của toàn khối.

Những cuộc khủng hoảng bị “bỏ quên”

Hàng chục triệu người hiện đang phải vật lộn với chiến tranh, đói nghèo và tha hương nhưng đang bị cộng đồng quốc tế "bỏ quên". Đó là cảnh báo của Hội đồng Người tị nạn Na Uy (NRC) đưa ra trong báo cáo mới nhất về 10 cuộc khủng hoảng nhân đạo trải dài trên 3 châu lục: châu Mỹ, châu Á và châu Phi trong năm 2025.

Sudan là ví dụ điển hình. Kể từ khi xung đột giữa các phe phái quân sự tại quốc gia Đông Phi này bùng phát vào tháng 4-2023, hơn 9 triệu người phải chạy loạn trong nước; khoảng 4 triệu người chạy sang các nước láng giềng, gần 19,5 triệu người mất an ninh lương thực nghiêm trọng. Ông Jan Egeland, Tổng thư ký NRC, cho rằng, quy mô của cuộc khủng hoảng tại Sudan tương đương những giai đoạn khốc liệt nhất của xung đột tại Syria hay Ukraine, nhưng lại không nhận được sự chú ý tương xứng. Tình trạng tương tự diễn ra tại CHDC Congo, Colombia, Yemen, Afghanistan, Honduras, Ecuador…

Theo NRC, một cuộc khủng hoảng bị xem là lãng quên dựa trên 3 tiêu chí: thiếu kinh phí cứu trợ, ít được truyền thông quốc tế phản ánh và thiếu can thiệp chính trị. Việc nhiều nước châu Phi như Burkina Faso, Cameroon… nhiều lần có tên trong danh sách này cho thấy thế giới vẫn thờ ơ với những khủng hoảng không gắn với lợi ích chiến lược của các nước giàu. Nguyên nhân một phần do những năm gần đây, các chính phủ chú trọng bảo vệ lợi ích trong nước, kiểm soát nhập cư, thúc đẩy chủ nghĩa dân tộc và gia tăng chi tiêu quốc phòng. Trong bối cảnh đó, các chương trình viện trợ nhân đạo quốc tế thường là lĩnh vực bị cắt giảm đầu tiên.

Tuy nhiên, khủng hoảng nhân đạo không phải vấn đề riêng của một quốc gia hay khu vực. Xung đột, đói nghèo, dịch bệnh và làn sóng di cư quy mô lớn đều có khả năng tạo ra những tác động dây chuyền, ảnh hưởng đến ổn định kinh tế, xã hội và an ninh toàn cầu. Việc cộng đồng quốc tế thiếu quan tâm tới các điểm nóng nhân đạo hiện nay có thể giúp tiết kiệm nguồn lực trong ngắn hạn, nhưng về lâu dài sẽ khiến thế giới phải đối mặt với những thách thức lớn hơn và tốn kém hơn để xử lý.

MINH CHÂU

Cuốn sách quy tụ 12 cây bút trẻ nhưng thay vì tạo thành một “dàn đồng ca”, mỗi người giữ nguyên giọng nói của mình, đôi khi lệch pha, đôi khi giao thoa. Trong Xó, Thòong Dành Kể Chuyện, Thảo Nguyên, Mochi ở đây, Phan Quốc Dũng, Nguyễn Khánh Toàn, Vũ Ngọc Ngân Giang, Dương Hạnh, Nguyễn Việt Anh, Trinh Nguyễn, Phạm Thị Thuỷ Tiên, Nguyễn Tuấn Nam bước vào câu chuyện Việt Nam từ những lối rẽ rất khác nhau. Họ không cùng một nghề nghiệp, không chung một hành trình nhưng gặp nhau ở mong muốn hiểu rõ hơn mối liên hệ giữa bản thân và đất nước mình đang sống.

Vì vậy, cuốn sách này không cố gắng dựng lên một hình ảnh Việt Nam “đúng chuẩn”; không có định nghĩa đóng sẵn về lòng yêu nước hay bản sắc dân tộc. Thay vào đó là những lát cắt có khi rất mềm, có khi sắc cạnh phản ánh cách một thế hệ đang quan sát và đối thoại với thực tại.

Có bài viết nghiêng về ký ức và sự trưởng thành, nơi quá khứ hiện lên qua những chi tiết đời thường, không cần phô trương. Có bài chạm vào văn hóa dân gian, như một nỗ lực giữ lại những gì dễ bị lãng quên trong nhịp sống hiện đại. Nhưng cũng có những trang viết đi thẳng vào những vấn đề của hôm nay như trí tuệ nhân tạo, đời sống số, bình đẳng giới, môi trường hay những lựa chọn cá nhân giữa vô số khả năng của thời đại mở.

Tuy nhiên, những chủ đề tưởng như “toàn cầu” ấy không bị tách khỏi nền tảng văn hóa Việt Nam. Chúng được đặt vào một dòng chảy cụ thể, nơi mỗi vấn đề đều có lớp lang lịch sử, xã hội và trải nghiệm cá nhân đan xen. Nhờ vậy, người đọc không chỉ tiếp nhận thông tin, mà còn được gợi mở cách nhìn một vấn đề từ cá nhân, cộng đồng và rộng hơn là dân tộc.

Có thể thấy, cuốn sách đã làm mềm đi những khái niệm vốn dễ trở nên khô cứng. Lòng yêu nước không còn dừng lại ở những cảm xúc mang tính biểu tượng, mà hiện ra ở cách lựa chọn học tập nghiêm túc, làm việc có trách nhiệm, kể câu chuyện Việt Nam bằng ngôn ngữ mới, ứng xử tử tế trên không gian mạng, hay đơn giản là không đánh mất khả năng suy nghĩ độc lập giữa nhiều luồng thông tin trái chiều.

Với cấu trúc ba phần quá khứ, hiện tại, tương lai, cuốn sách tạo thành một trục suy nghĩ rõ ràng, nhưng không gò bó. Ở phần quá khứ, các tác giả đặt câu hỏi về cách ký ức được lưu giữ và truyền lại. Ở phần hiện tại, những giá trị truyền thống được đặt trong thử thách của công nghệ, hội nhập và biến đổi xã hội. Và ở phần tương lai, cuốn sách không đưa ra dự đoán, mà mở ra khả năng người trẻ sẽ tiếp tục viết câu chuyện Việt Nam theo cách nào?

Là ấn phẩm đầu tiên trong tủ sách “Lăng kính trẻ” của YMATE Books, Dáng hình Việt qua giao lộ thời gian khuyến khích khả năng đặt câu hỏi và tư duy phản biện. Những vấn đề xã hội không được trình bày theo một chiều, mà được soi chiếu từ nhiều góc nhìn và trải nghiệm cá nhân của chính người trẻ.

Theo ông Nguyễn Mạnh Tuân, CEO YMATE Books, giá trị của cuốn sách không nằm ở việc đưa ra một cách nhìn hay một đáp án duy nhất về bản sắc dân tộc, mà ở chỗ cuốn sách tạo không gian cho nhiều góc nhìn đa dạng cùng tồn tại. Dù có thể đồng điệu hay khác biệt, những góc nhìn ấy đều xuất phát từ sự quan tâm, trăn trở và tinh thần trách nhiệm đối với các giá trị văn hóa, lịch sử và bản sắc Việt Nam.

Với học sinh, sinh viên, cuốn sách này có thể trở thành một nguồn chất liệu hữu ích khi tiếp cận các vấn đề đương đại, đồng thời giúp người đọc nhận ra rằng việc hiểu về đất nước là quá trình liên tục đối thoại với quá khứ, hiện tại và tương lai.

Chủ tịch Hội ND Bắc Ninh: Đại hội Hội Nông dân IX cần thêm cơ chế để phát triển doanh nghiệp nông nghiệp từ nông dân

Trước thềm Đại hội Hội Nông dân Việt Nam lần thứ IX, nhiệm kỳ 2026-2031, Chủ tịch Hội Nông dân tỉnh Bắc Ninh kỳ vọng tổ chức Hội sẽ tiếp tục đổi mới mạnh mẽ phương thức hoạt động, trở thành điểm tựa vững chắc cho nông dân phát triển sản xuất.

Theo ông, bên cạnh việc hỗ trợ vốn, chuyển giao khoa học kỹ thuật và kết nối thị trường, cần có thêm những cơ chế, chính sách đủ mạnh để khuyến khích nông dân sản xuất giỏi phát triển thành các doanh nghiệp nông nghiệp, góp phần nâng cao giá trị nông sản, xây dựng chuỗi liên kết bền vững và thúc đẩy kinh tế nông thôn phát triển.