Bức ảnh đang khiến cả MXH choáng váng: Liệu xã hội "điên rồ" hay cha mẹ "mất trí"?

3 giờ sáng ở Bắc Kinh (Trung Quốc), trước cổng một trường nghề đã xuất hiện hàng dài phụ huynh đứng chờ. Có người còn mang theo lều, trải bạt "cắm trại" ngay trước cổng trường chỉ để giành cho con một suất phỏng vấn.

Khung cảnh ấy khiến không ít người ở nơi khác ngỡ ngàng: Chuyện gì đang xảy ra vậy? Vì sao phụ huynh ở nơi có nguồn lực giáo dục hàng đầu như Bắc Kinh lại phải thức trắng đêm để chen chân vào một trường nghề?

Trong suy nghĩ của nhiều người, trường nghề dù tốt đến đâu thì vẫn là trường nghề. Thế nên cảnh tượng phụ huynh xếp hàng xuyên đêm trước cổng một trường trung cấp nghề bị xem là "quá khó hiểu", thậm chí có người nói thẳng: "Xã hội điên rồi".

Nhưng thực tế lại hoàn toàn khác.

Ngôi trường khiến phụ huynh xếp hàng từ rạng sáng là Trường Kỹ thuật nghề Xương Bình (Bắc Kinh). Điều đáng nói là phụ huynh không phải đi giành suất nhập học, mà chỉ để lấy cơ hội tham gia phỏng vấn tuyển sinh tự chủ cho con.

Trong giới phụ huynh ở Bắc Kinh, đây được xem như trường nghề top đầu. Dù bản chất vẫn là trường nghề công lập, nhưng trường này thuộc nhóm mạnh nhất của Bắc Kinh, đồng thời là trường thí điểm cải cách giáo dục nghề nghiệp quốc gia. Từ chất lượng giảng dạy, cơ sở vật chất cho đến đội ngũ giáo viên đều vượt xa mặt bằng chung.

Điều khiến phụ huynh đổ xô xếp hàng không nằm ở cái mác "trường nghề" mà ở con đường tương lai mà trường này mở ra cho học sinh.

Trường có mô hình "3+4", tức học sinh học 3 năm nghề rồi liên thông lên đại học chính quy 4 năm. Chỉ cần đạt khoảng 380 điểm kỳ thi vào cấp 3 là đã có cơ hội giữ suất học liên thông lên đại học.

Trong bối cảnh cạnh tranh thi đại học ở Bắc Kinh cực kỳ khốc liệt, nhiều phụ huynh tính toán rất thực tế: với mức điểm đó, nếu cố vào trường phổ thông, sau này khả năng cao con cũng chỉ đỗ cao đẳng. Trong khi chọn trường nghề này lại có thể đi theo lộ trình ổn định hơn để lấy bằng đại học chính quy.

Nói cách khác, đây không còn là câu chuyện học nghề hay không, mà là lựa chọn một con đường phù hợp và có tỷ lệ thành công cao hơn.

Ngoài chương trình liên thông đại học, học sinh của trường còn có thể đi theo nhiều hướng khác như thi đại học dành cho khối nghề, xét tuyển riêng, hoặc học tiếp lên cao hơn sau tốt nghiệp. Điều này giúp phụ huynh cảm thấy con mình không bị đóng khung tương lai chỉ vì vào trường nghề.

Không chỉ vậy, tỷ lệ việc làm sau tốt nghiệp của trường cũng rất cao, hơn 95%. Khoảng 70% học sinh ra trường có thể vào các doanh nghiệp chất lượng tốt. Với nhiều gia đình, đây là lựa chọn vừa "an toàn", vừa có tính thực tế cao.

Quan niệm đã thay đổi?

Câu chuyện phụ huynh xếp hàng xuyên đêm trước cổng trường nghề ở Bắc Kinh cũng cho thấy một thực tế: quan niệm về trường tốt đang dần thay đổi.

Trước đây, nhiều gia đình mặc định chỉ có một con đường duy nhất là vào trường phổ thông, thi đại học, lấy bằng cử nhân. Trường nghề thường bị xem như lựa chọn bất đắc dĩ, dành cho những học sinh học kém hoặc không còn cơ hội khác.

Nhưng vài năm gần đây, ngày càng nhiều phụ huynh bắt đầu nhìn giáo dục theo hướng thực tế hơn. Họ không còn chỉ nhìn vào cái tên "phổ thông" hay "nghề", mà nhìn vào khả năng phát triển thật sự sau này của con.

Một trường học tốt chưa chắc là nơi có tỷ lệ đỗ đại học cao nhất, mà có thể là nơi giúp học sinh tìm được năng lực phù hợp với bản thân, có kỹ năng nghề nghiệp rõ ràng và có cơ hội sống ổn định sau khi ra trường.

Trong bối cảnh thị trường lao động thay đổi liên tục, không phải cứ có bằng đại học là chắc chắn dễ xin việc. Thực tế ở nhiều nơi cho thấy không ít sinh viên tốt nghiệp đại học vẫn thất nghiệp hoặc làm trái ngành, trong khi nhiều học sinh học nghề lại sớm có tay nghề, thu nhập ổn định và cơ hội phát triển rõ ràng hơn.

Điều này không có nghĩa trường nghề tốt hơn trường phổ thông, mà là mỗi con đường có giá trị riêng. Một đứa trẻ học lực trung bình nhưng khéo tay, thực tế, thích kỹ thuật có thể phù hợp với giáo dục nghề nghiệp hơn là bị ép vào cuộc đua học thuật quá sức.

Đáng tiếc là ở nhiều nơi, phụ huynh vẫn còn nặng tâm lý sợ mang tiếng. Có người chấp nhận cho con học trường phổ thông áp lực, chật vật nhiều năm chỉ vì không muốn nghe hai chữ "học nghề". Trong khi đôi khi, điều đứa trẻ cần không phải là một con đường "oách" trong mắt người khác, mà là một lối đi phù hợp để lớn lên tự tin và có tương lai rõ ràng hơn.

Giáo dục chưa bao giờ có một đáp án duy nhất đúng cho tất cả. Điều quan trọng không phải là phổ thông hay nghề, mà là con đường đó có phù hợp với năng lực, hoàn cảnh và mục tiêu của đứa trẻ hay không.

Và có lẽ, hàng dài phụ huynh đứng trước cổng trường nghề lúc 3 giờ sáng không phải dấu hiệu của sự "điên rồ", mà phản ánh rất rõ nỗi lo và sự tỉnh táo của những người làm cha mẹ trong một thời đại cạnh tranh ngày càng khốc liệt.

Theo Sohu

Cha mẹ EQ cao KHÔNG làm 4 điều này trước ngày con thi lớp 10

Giai đoạn nước rút trước kỳ thi vào lớp 10 là lúc con trẻ cần một bến đỗ bình yên để giải tỏa áp lực, chứ không phải là một "phòng thẩm vấn" thứ hai sau trường học.

Trong tâm lý học giáo dục, Hiệu ứng Pygmalion chỉ ra rằng kỳ vọng và thái độ của người lớn xung quanh có tác động trực tiếp đến hiệu suất hành vi của một cá nhân. Nhiều bậc phụ huynh vì quá lo lắng cho tương lai của con đã vô tình trút hết sự sốt ruột, căng thẳng của mình lên đứa trẻ thông qua những hành vi áp đặt hoặc kiểm soát quá đà.

Người có trí tuệ cảm xúc (EQ) cao hiểu rằng, ở thời điểm cận kề ngày thi, năng lực học thuật của con đã hằng định, thứ quyết định 50% sự thành bại chính là phong độ tâm lý. Chính vì vậy, họ tuyệt đối tránh phạm phải 4 sai lầm dưới đây để làm điểm tựa vững vàng nhất cho con bước vào phòng thi.

Liên tục nhắc nhở về mục tiêu, trường chuyên, lớp chọn hoặc tỷ lệ chọi

"Cố lên con, trường này năm nay chọi 1 ăn 3 đấy", "Cả nhà trông chờ vào con, cố mà đỗ cái trường chuyên cho nở mày nở mặt"... là những câu nói tưởng chừng như để khích lệ nhưng lại có sức tàn phá tâm lý khủng khiếp. Những người cha, người mẹ EQ thấp thường thích mang các con số, danh tiếng trường học hoặc sự sĩ diện của gia đình ra để làm động lực thúc ép con trong những ngày cuối.

Tâm lý học hành vi vạch trần rằng, việc liên tục nhai đi nhai lại về mục tiêu chỉ làm đầy thêm nỗi sợ hãi thất bại bên trong đứa trẻ. Nó khiến con bước vào phòng thi với tâm thế sợ hãi, lo lắng rằng nếu mình trượt thì sẽ trở thành kẻ tội đồ của gia đình, dẫn đến tình trạng căng thẳng tột độ, hay quên và mất phong độ khi làm bài.

Cha mẹ tinh tế sẽ chọn cách trò chuyện về những chủ đề nhẹ nhàng, chủ động giảm bớt tầm quan trọng của kết quả và nhấn mạnh rằng: "Con đã nỗ lực hết sức rồi, dù kết quả thế nào bố mẹ cũng tự hào về con".

Đột ngột thay đổi chế độ chăm sóc một cách quá mức hoặc tẩm bổ cực đoan

Nhiều gia đình bước vào mùa thi của con là lập tức bật chế độ "báo động đỏ": mẹ hủy hết lịch hẹn để ở nhà nấu nướng, ép con ăn đủ các loại món bổ não, nhân sâm, cá hồi; bố đi nhẹ nói khẽ, không cho ai trong nhà bật tivi; không khí gia đình ngột ngạt và căng thẳng như một bệnh viện thu nhỏ. Sự quan tâm một cách thái quá này vô tình tạo ra một bầu không khí áp lực vô hình bao trùm lên không gian sống của đứa trẻ.

Hành vi này kích hoạt hiện tượng căng thẳng lây truyền trong gia đình. Đứa trẻ nhìn vào sự hy sinh, vất vả và cung phụng quá mức của cha mẹ sẽ nảy sinh tâm lý tội lỗi và gánh nặng nợ nần cảm xúc. Con sẽ luôn cảm thấy mình đang mang một món nợ quá lớn và buộc phải trả bằng một tấm vé đỗ vào lớp 10.

Cha mẹ có EQ cao sẽ duy trì nhịp sống gia đình một cách bình thường, tự nhiên nhất có thể. Họ chăm sóc dinh dưỡng cho con bằng những bữa ăn thanh đạm, quen thuộc để bảo vệ hệ tiêu hóa của con trước ngày thi, thay vì tạo ra một sự khác biệt đầy kịch tính.

Kiểm soát chặt chẽ đến từng phút học tập và can thiệp thô bạo vào thời gian biểu của con

Nhiều phụ huynh vì sốt ruột nên có thói quen đứng giám sát con học, liên tục mở cửa phòng kiểm tra xem con có lướt điện thoại hay không, hoặc ép con phải thức đến 1-2 giờ sáng để cày nát các bộ đề cuối cùng. Họ tước bỏ hoàn toàn quyền tự chủ của con vì nghĩ rằng "trẻ con không có tính tự giác".

Sự kiểm soát ngột ngạt này thể hiện sự thiếu hụt niềm tin và kỹ năng quản trị cảm xúc của chính cha mẹ. Việc ép bộ não phải hoạt động quá tải trong trạng thái thiếu ngủ trước ngày thi là sai lầm chí mạng, làm suy giảm nghiêm trọng trí nhớ ngắn hạn và năng lực tư duy logic của trẻ khi đối diện với đề thi thực tế.

Một người sếp hay một người cha, người mẹ thông thái luôn hiểu rằng con cần một cơ chế tự điều tiết. Thay vì kiểm soát, họ sẽ hỗ trợ con thiết lập một thời gian biểu khoa học: ưu tiên ngủ đủ 7-8 tiếng, khuyến khích con đi dạo nhẹ nhàng hoặc nghe nhạc thư giãn để bộ não có thời gian tái tạo và sắp xếp lại kiến thức.

Mang con ra so sánh với "con nhà người ta" hoặc bàn tán về học lực của bạn bè cùng trang lứa

Biểu hiện vô duyên và độc hại nhất của phụ huynh EQ thấp trước ngày thi là việc đi dò xét tình hình học tập của con nhà hàng xóm, con của đồng nghiệp rồi mang về "thông báo" cho con mình: "Nghe nói đứa nhà cô A nó giải đề toán vèo vèo, được tận 9 điểm, con xem thế nào mà cố lên". Họ nghĩ rằng làm vậy sẽ kích thích tinh thần chiến đấu của con, nhưng thực tế nó chỉ mang lại sự uất ức và tự ti.

Hành vi này thể hiện sự tổn thương lòng tự trọng nghiêm trọng mà cha mẹ dành cho con cái. Mỗi đứa trẻ có một năng lực, một lộ trình phát triển và một thế mạnh riêng biệt. Việc dìm con xuống trước ngưỡng cửa một kỳ thi lớn chỉ khiến con cảm thấy mình hoàn toàn đơn độc, không được thấu hiểu và bị chính cha mẹ quay lưng.

Người có EQ cao sẽ tuyệt đối bảo mật không gian tâm lý cho con, họ không tham gia vào các cuộc bàn tán vô bổ trên các hội nhóm phụ huynh, không so đo điểm số thử nghiệm và luôn khẳng định niềm tin tuyệt đối vào sự tiến bộ tự thân của chính con mình.

Kỳ thi lớp 10 giống như một trận đánh đầu đời của con trẻ, và ngôi nhà chính là hậu phương duy nhất. Sự điềm tĩnh, bao dung và một cái ôm siết chặt của cha mẹ trong những ngày này chính là chiếc áo giáp kiên cố nhất, giúp các sĩ tử tự tin vững bước vào phòng thi và làm chủ bài làm của mình một cách bản lĩnh nhất.

Đừng đặt gia vị ở gần bếp nấu nữa! Đặc biệt, với 3 loại gia vị dưới đây, đã mở nắp là bắt buộc phải để trong ngăn mát tủ lạnh mới an toàn.

Căn bếp là nơi giữ lửa yêu thương bằng những món ăn gia đình, nhưng cũng là nơi dễ phát sinh các nguy cơ gây hại cho sức khỏe nếu chúng ta lơ là trong khâu bảo quản nguyên liệu. Nhiều người có thói quen "tiện đâu đặt đấy" với các loại gia vị, mà không biết rằng mỗi loại gia vị lại cần môi trường bảo quản khác nhau. Bảo quản gia vị sai cách không chỉ khiến món ăn hỏng vị, lãng phí mà còn sinh ra nhiều chất độc hại, vi khuẩn.

Dưới đây là 3 nhóm gia vị bắt buộc phải chuyển ngay vào ngăn mát tủ lạnh sau khi mở nắp, nếu không thứ bạn nạp vào cơ thể mỗi ngày sẽ không còn là dinh dưỡng mà là mầm bệnh:

1. Các loại nước sốt có hàm lượng nước và protein cao

Dầu hào, sốt xá xíu, sốt tương đen hay các loại nước sốt dùng cho món salad như sốt mayonnaise đều thuộc nhóm có độ ẩm rất cao và giàu protein. Ở trạng thái đóng chai nguyên bản, chúng vô trùng nhờ quy trình đóng gói công nghiệp. Nhưng ngay khi bạn vặn nắp, không khí và độ ẩm bên ngoài lọt vào sẽ lập tức kích hoạt các bào tử vi khuẩn.

Nếu bị bỏ quên ở nhiệt độ phòng, đặc biệt trong thời tiết nóng ẩm, các loại sốt này rất nhanh bị nhiễm khuẩn, ôi thiu và biến đổi mùi vị. Nguy hiểm hơn, môi trường protein cao khi bị mốc sẽ sản sinh ra Aflatoxin. Đây là một loại độc tố cực mạnh có khả năng phá hủy tế bào gan và làm tăng nguy cơ ung thư nếu tích tụ lâu ngày trong cơ thể. Do đó, việc đậy kín nắp và cất ngay dầu hào cùng các loại sốt vào tủ lạnh sau mỗi lần sử dụng là nguyên tắc tối thượng để ngăn chặn sự tấn công của vi sinh vật.

2. Gia vị được sản xuất bằng phương pháp lên men

Nước tương, tương đậu nành, tương miso, mắm tôm, ớt ngâm... là sản phẩm của quá trình lên men vi sinh có lợi. Tuy nhiên, các vi sinh vật và enzyme trong các sản phẩm này không hề biến mất mà chỉ tạm thời "ngủ đông". Khi bạn mở nắp và để hũ gia vị ở nhiệt độ phòng, gặp điều kiện ẩm áp thích hợp, các vi khuẩn và nấm men này sẽ tiếp tục hoạt động mạnh mẽ trở lại.

Quá trình lên men thứ cấp ngoài kiểm soát này làm thay đổi cấu trúc, biến đổi màu sắc và biến chất mùi vị đặc trưng của gia vị. Tiêu thụ các loại mắm, tương bị biến chất do bảo quản sai cách rất dễ gây kích ứng đường ruột và ngộ độc thực phẩm. Môi trường lạnh sâu của tủ lạnh là cứu cánh duy nhất giúp kìm hãm, làm chậm lại quá trình lên men này, bảo toàn nguyên vẹn chất lượng sản phẩm.

3. Gia vị chứa nhiều chất béo và gốc dầu 

Nhiều người nghĩ rằng dầu mỡ không thể ôi thiu nên vô tư để sa tế, dầu ớt hay bơ đậu phộng ở bếp. Đây là một sai lầm nghiêm trọng. Hàm lượng chất béo cao trong các loại gia vị này cực kỳ nhạy cảm với ánh sáng và nhiệt độ cao.

Khi bị tác động bởi hơi nóng từ bếp gas, quá trình oxy hóa chất béo diễn ra với tốc độ chóng mặt, tạo ra các gốc tự do và hợp chất độc hại có mùi hôi hăng khó chịu. Thường xuyên dung nạp chất béo đã bị oxy hóa sẽ gây áp lực nặng nề lên hệ tiêu hóa và tổn thương chức năng gan. Việc cất giữ chúng trong tủ lạnh giúp làm chậm phản ứng hóa học này, giữ cho lớp dầu béo luôn ổn định và an toàn.

Những sai lầm nguy hiểm cần loại bỏ ngay khi dùng gia vị

Bên cạnh việc phân loại nơi bảo quản, thói quen sử dụng hàng ngày cũng quyết định mức độ an toàn vệ sinh của món ăn. Để bảo vệ sức khỏe cho cả gia đình, bạn cần tuyệt đối tuân thủ các lưu ý sau:

- Để gia vị sát bếp nấu và nguồn nhiệt: Đây là lỗi phổ biến nhất ở hầu hết các gia đình. Hơi nóng từ bếp gas, lò nướng kết hợp với hơi nước bốc lên khi nấu nướng sẽ làm gia vị bị ẩm, thúc đẩy vi khuẩn và nấm mốc phát triển siêu tốc. Hãy dời ngay kệ gia vị ra xa khu vực bếp nấu, đặt ở nơi khô ráo, thoáng mát và tránh ánh nắng chiếu vào trực tiếp.

- Dùng muỗng bẩn, muỗng ướt hoặc dùng chung muỗng: Việc lười thay muỗng mà dùng chung một dụng cụ để múc gia vị sẽ vô tình đưa tạp chất vào hũ. Nguồn ẩm này chính là mối ngon kích thích các loại vi sinh vật độc hại sinh sôi nảy nở.

- Tiếc của, gạt bỏ mốc bề mặt rồi dùng tiếp: Khi thấy hũ sa tế hay dầu hào xuất hiện đốm mốc, nhiều người thường gạt bỏ phần trên rồi ăn tiếp phần dưới. Thực tế, mầm thường chỉ thấy phần ngọn, còn sợi nấm độc ăn sâu đã âm thầm lan rộng toàn bộ hũ thực phẩm. Việc cố tình ăn vào có thể gây khó chịu đường tiêu hóa, tích tụ độc tố phá hủy gan và tăng nguy cơ ung thư.

- Mua chai quá lớn khi tần suất dùng ít: Nếu gia đình không có nhu cầu nấu nướng thường xuyên, bạn nên ưu tiên chọn các chai gia vị có dung tích nhỏ. Điều này giúp bạn nhanh chóng dùng hết sản phẩm trong thời gian ngắn sau khi mở nắp, giảm thiểu tối đa nguy cơ biến chất gây hại cho sức khỏe.

Nguồn và ảnh: The News Lens, Family Esdlife

Bác sĩ cảnh báo: 4 thực phẩm tưởng lành mạnh nhưng ăn sai cách hóa "thuốc độc"

Nhiều người có thói quen ưu tiên các loại thực phẩm "tự nhiên", cho rằng càng nguyên bản càng tốt cho sức khỏe. Tuy nhiên, sự thật là không phải thực phẩm tự nhiên nào cũng an toàn tuyệt đối.

Theo bác sĩ chuyên khoa thận nổi tiếng tại Đài Loan (Trung Quốc), Hồng Vĩnh Tường, nếu chế biến hoặc sử dụng không đúng cách, những thực phẩm này có thể gây ngộ độc cấp tính, tổn thương hệ thần kinh, rối loạn tiêu hóa nghiêm trọng, thậm chí ảnh hưởng đến chức năng thận.

Dưới đây là 4 loại thực phẩm phổ biến mà nhiều người vẫn vô tình ăn sai cách.

1. Khoai tây mọc mầm: Cắt bỏ phần mầm vẫn chưa chắc an toàn

Không ít người cho rằng chỉ cần cắt bỏ phần mầm trên củ khoai tây là có thể tiếp tục sử dụng. Tuy nhiên, đây là một quan niệm sai lầm khá phổ biến.

Khi khoai tây mọc mầm hoặc xuất hiện các mảng xanh trên vỏ, chúng sẽ sản sinh solanine - một loại độc tố thần kinh tự nhiên. Chất này có khả năng gây buồn nôn, đau bụng, tiêu chảy, đau đầu, chóng mặt và trong trường hợp nghiêm trọng có thể ảnh hưởng đến hệ thần kinh trung ương.

Điều đáng chú ý là solanine rất bền nhiệt. Việc chiên, luộc hay nướng ở nhiệt độ cao cũng không thể loại bỏ hoàn toàn độc tố này.

Bác sĩ Hồng Vĩnh Tường cho biết từng tiếp nhận trường hợp bệnh nhân đã cắt sạch phần mầm rồi đem khoai đi chiên ngập dầu nhưng sau khi ăn vẫn xuất hiện tình trạng nôn ói dữ dội, rối loạn ý thức và phải nhập viện cấp cứu.

Lời khuyên của các chuyên gia là nếu khoai tây đã mọc mầm, chuyển xanh hoặc có vị đắng bất thường, hãy bỏ cả củ thay vì cố tận dụng.

2. Đậu que chưa chín kỹ: Món ăn quen thuộc nhưng có thể gây ngộ độc nặng

Đậu que, đậu cô ve hay một số loại đậu khác chứa hàm lượng cao lectin - một loại protein thực vật có khả năng gây độc nếu không được phá hủy bằng nhiệt độ đủ cao.

Để giữ màu xanh đẹp mắt và độ giòn, nhiều người thường xào nhanh hoặc luộc chưa chín kỹ. Tuy nhiên, đây lại là nguyên nhân khiến cơ thể hấp thụ lượng lectin còn tồn dư.

Ngộ độc lectin thường xuất hiện sau vài giờ với các triệu chứng như đau bụng dữ dội, buồn nôn, nôn mửa liên tục, tiêu chảy và mất nước. Đối với người có bệnh nền hoặc chức năng thận suy giảm, tình trạng mất nước kéo dài còn có thể làm tăng nguy cơ tổn thương thận cấp.

Các chuyên gia dinh dưỡng khuyến cáo các món ăn từ đậu nên được nấu chín hoàn toàn trước khi sử dụng, không nên ăn sống hoặc ăn tái.

3. Sắn và măng tươi: Chứa chất có thể chuyển hóa thành xyanua

Sắn và măng là những thực phẩm rất quen thuộc trong ẩm thực châu Á. Tuy nhiên, cả hai đều chứa cyanogenic glycoside - hợp chất có khả năng giải phóng xyanua khi đi vào cơ thể.

Xyanua là chất độc nổi tiếng có thể cản trở quá trình sử dụng oxy của tế bào. Nếu hấp thụ với lượng lớn, người bệnh có thể xuất hiện các triệu chứng như đau đầu, chóng mặt, khó thở, tụt huyết áp và nguy hiểm đến tính mạng.

Để giảm thiểu nguy cơ ngộ độc, sắn cần được bóc vỏ kỹ, ngâm nước trước khi chế biến. Đối với măng tươi, nên thái lát, luộc nhiều lần và mở nắp nồi trong quá trình nấu để các chất độc dễ dàng bay hơi theo hơi nước.

4. Hạt táo, hạt đào, hạt mận: Tuyệt đối không nên nhai nuốt

Nhiều người có thói quen vô tình nuốt hạt trái cây mà không biết rằng bên trong chúng tồn tại những hợp chất tiềm ẩn nguy cơ cho sức khỏe.

Các loại hạt như hạnh nhân đắng, hạt đào, hạt mận, hạt mơ và cả hạt táo đều chứa amygdalin. Khi vào cơ thể, chất này có thể bị phân hủy và giải phóng xyanua.

Thông thường, việc vô tình nuốt một vài hạt táo nguyên vẹn không gây nguy hiểm vì lớp vỏ cứng bảo vệ phần nhân bên trong. Tuy nhiên, nếu hạt bị nghiền nát, nhai kỹ hoặc tiêu thụ với số lượng lớn, nguy cơ ngộ độc sẽ tăng lên đáng kể.

Các chuyên gia đặc biệt lưu ý phụ huynh cần theo dõi trẻ nhỏ, tránh để trẻ nhai hoặc nuốt hạt trái cây trong lúc ăn.

Thấy rau củ có vị đắng lạ, đừng cố ăn tiếp

Ngoài các loại thực phẩm trên, bác sĩ Hồng Vĩnh Tường còn đưa ra một cảnh báo quan trọng khác. Nếu những loại rau vốn có vị thanh mát như mướp hay dưa leo bỗng xuất hiện vị đắng bất thường, rất có thể chúng chứa hàm lượng cao cucurbitacin - hợp chất có khả năng gây viêm dạ dày, viêm ruột cấp tính và ngộ độc thực phẩm.

Bên cạnh đó, các loại lạc (đậu phộng), hạt điều hoặc hạt khô có mùi hôi, mốc, vị đắng lạ cũng không nên tiếp tục sử dụng vì có thể đã bị nhiễm aflatoxin - độc tố nấm mốc được Tổ chức Y tế Thế giới xếp vào nhóm chất gây ung thư mạnh, đặc biệt làm tăng nguy cơ ung thư gan.

Các chuyên gia dinh dưỡng cho rằng xu hướng ăn thực phẩm nguyên bản, thực phẩm hữu cơ hay chế độ ăn sống đang ngày càng phổ biến. Tuy nhiên, việc quá tin tưởng vào hai chữ "tự nhiên" có thể khiến nhiều người chủ quan trước những nguy cơ tiềm ẩn. Thực tế, rất nhiều loại thực vật trong tự nhiên chứa sẵn các cơ chế tự vệ bằng độc tố. Chỉ khi được bảo quản đúng cách và nấu chín phù hợp, chúng mới trở thành nguồn dinh dưỡng an toàn cho cơ thể.

Vì vậy, thay vì chạy theo quan niệm "càng tự nhiên càng tốt", điều quan trọng nhất vẫn là hiểu rõ đặc tính của thực phẩm, lựa chọn nguồn nguyên liệu đảm bảo và chế biến đúng phương pháp để bảo vệ sức khỏe cho bản thân và gia đình.

Bộ Công Thương mới đây đã có văn bản yêu cầu các hãng ô tô, xe máy rà soát, công bố mức độ tương thích với xăng E10 và chuẩn bị phương án hỗ trợ kỹ thuật cho người tiêu dùng.

Theo đại diện Hiệp hội Các nhà sản xuất xe máy Việt Nam (VAMM), với các dòng xe máy được sản xuất và phân phối chính hãng trong nhiều năm gần đây, các hãng đã có quá trình nghiên cứu, thử nghiệm và tính toán khả năng tương thích với nhiên liệu có pha ethanol ở tỷ lệ phù hợp như E5 hoặc E10.

VAMM cho hay, để việc sử dụng xăng sinh học E10 đạt hiệu quả cao nhất, người tiêu dùng cần lưu ý các khuyến cáo chuyên biệt cho từng dòng xe đang lưu hành trên thị trường.

Cụ thể, đối với nhóm xe sử dụng công nghệ phun xăng điện tử (FI), các nhà sản xuất khẳng định thiết kế kỹ thuật của xe hoàn toàn tương thích với xăng E10. Tuy nhiên, do đặc tính tẩy rửa mạnh của loại nhiên liệu này, các mảng cặn bám lâu ngày trong hệ thống nhiên liệu có thể bị bong tróc, dễ dẫn đến nguy cơ làm tắc lọc xăng hoặc kim phun. Do đó, VAMM khuyến cáo nếu xuất hiện hiện tượng xe khó khởi động hoặc giảm công suất, chủ xe nên đưa phương tiện đến các cơ sở bảo dưỡng ủy quyền để được kỹ thuật viên hỗ trợ xử lý kịp thời.

Trong khi đó, với dòng xe sử dụng bộ chế hòa khí (bình xăng con), đặc biệt là các đời xe cũ, khuyến cáo sẽ có sự khác biệt lớn tùy thuộc vào thiết kế riêng của từng hãng. Người dùng được khuyên nên chủ động liên hệ trực tiếp với các đại lý hoặc kênh chăm sóc khách hàng chính thức để nhận tư vấn cụ thể.

Riêng đối với các dòng xe phân khối lớn hoặc xe nhập khẩu đặc thù, người điều khiển cần tuân thủ nghiêm ngặt chỉ dẫn về nhiên liệu trong sách hướng dẫn đi kèm từ nhà sản xuất để đảm bảo xe luôn vận hành trong điều kiện tối ưu.

Về mặt kỹ thuật, ethanol có đặc tính khác với xăng khoáng truyền thống nên có thể tạo ra một số khác biệt nhỏ trong cảm nhận vận hành. Tuy nhiên, với tỷ lệ phối trộn ở mức E10, các thay đổi này nhìn chung không lớn trong điều kiện sử dụng thông thường.

Trong năm 2024, VAMM đã phối hợp với Trường Đại học Bách khoa Hà Nội thực hiện nghiên cứu đánh giá ảnh hưởng của xăng E10 trên một số mẫu xe máy đang lưu hành. Kết quả cho thấy việc sử dụng xăng E10 không ảnh hưởng đến khả năng khởi động và gia tốc của xe trong điều kiện sử dụng thông thường.

Đồng thời, nhiên liệu E10 cũng cho thấy hiệu quả giảm đáng kể hàm lượng các thành phần độc hại trong khí thải như CO và HC.

Thông tin từ các hãng xe ô tô

Trên website chính thức, Mitsubishi Việt Nam (MMV) cho biết, các dòng xe trang bị động cơ phun xăng điện tử (MPI/EFI) phân phối tại Việt Nam, được sản xuất từ năm 1997 đến nay đều tương thích xăng E10. MMV khuyến cáo trường hợp xe ít sử dụng trong thời gian dài, cần bảo quản nhiên liệu trong bình để tránh hiện tượng tách nước.

Tương tự, Suzuki khẳng định toàn bộ sản phẩm ô tô và xe máy đang bán tại Việt Nam tương thích với xăng sinh học E10 và không phải thay đổi kỹ thuật. Với xe máy, hiện còn 2 mẫu côn tay là Satria F150 và V-Strom 250SX, trong khi ở nhóm ô tô du lịch có Jimny cùng loạt xe hybrid gồm Fronx, Swift và XL7 Hybrid.

Với các mẫu xe đã dừng bán, Suzuki khuyến nghị khách hàng xem thêm hướng dẫn sử dụng kèm theo xe để kiểm tra khả năng tương thích với xăng E10.

Yamaha Việt Nam cũng cho biết, toàn bộ dòng xe máy trang bị hệ thống phun xăng điện tử (FI) đều tương thích với xăng sinh học E10 và không phải thay đổi về kỹ thuật. Để xác định liệu mẫu xe Yamaha đang dùng có phải là loại sử dụng hệ thống FI hay không, khách hàng có thể kiểm tra ký hiệu FI trên tem xe hoặc cụm đồng hồ.

Hyundai Thành Công Việt Nam, Honda, Toyota Việt Nam cũng khẳng định, các đời xe tương thích và không phải thay đổi về kỹ thuật.

Theo ông Đào Duy Anh, Phó Cục trưởng Cục Đổi mới sáng tạo, Chuyển đổi xanh và Khuyến công (Bộ Công Thương), định hướng sử dụng xăng sinh học đã được Chính phủ xác lập từ sớm. Quyết định số 53/2012/QĐ-TTg của Thủ tướng Chính phủ về việc ban hành lộ trình áp dụng tỷ lệ phối trộn nhiên liệu sinh học với nhiên liệu truyền thống đã quy định lộ trình chuyển đổi, trong đó mục tiêu đến cuối năm 2015 là sử dụng xăng E5 trên toàn quốc và tiến tới thay thế bằng xăng E10 từ cuối năm 2017.

Tuy nhiên, đến nay Việt Nam mới triển khai rãi xăng E5, còn xăng E10 vẫn chưa được đưa vào sử dụng đại trà. Nhằm hiện thực hóa các mục tiêu về bảo vệ môi trường, tăng trưởng xanh và phát triển bền vững theo chỉ đạo của Bộ Công Thương, cơ quan chức năng đang tiếp tục nghiên cứu lộ trình áp dụng xăng E10.

Theo đó, từ cuối năm 2024, Bộ đã tiến hành khảo sát, thu thập thông tin, dữ liệu và kinh nghiệm quốc tế về sử dụng nhiên liệu sinh học để phục vụ xây dựng Thông tư 50/2025. Quá trình này được triển khai trong thời gian dài với nhiều hoạt động tư vấn, làm việc cùng các đối tác trong và ngoài nước, cũng như tổ chức các hội thảo chuyên đề để đảm bảo cơ sở khoa học và thực tiễn trước khi đề xuất chính sách.

Kinh nghiệm quốc tế cho thấy xăng E10 đã được sử dụng rộng rãi tại nhiều quốc gia. Hoa Kỳ và Brazil triển khai loại nhiên liệu này từ những năm 1980. Tại châu Âu, E10 cũng đã được áp dụng trong khoảng hai thập kỷ qua. Trong khi đó, Trung Quốc mới thúc đẩy sử dụng E10 trong những năm gần đây. Một số quốc gia có điều kiện khí hậu tương đồng với Việt Nam như Thái Lan và Philippines không chỉ sử dụng E10 mà còn triển khai E15, thậm chí E20 tại một số địa phương.

Với phương châm Đoàn kết - Dân chủ - Kỷ cương - Đột phá - Phát triển, Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV của Đảng xác định tư duy, tầm nhìn, những quyết sách chiến lược để chúng ta vững bước tiến mạnh trong kỷ nguyên mới, thực hiện thắng lợi các mục tiêu phát triển đất nước đến năm 2030 khi Đảng ta tròn 100 năm thành lập (1930 - 2030); hiện thực hóa tầm nhìn phát triển đến năm 2045, kỷ niệm 100 năm thành lập nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam (1945 - 2045).

Tổng kết công tác chuẩn bị và tổ chức Đại hội XIV: Khẳng định dấu ấn đổi mới, bài bản và trách nhiệm

Bầu cử đại biểu Quốc hội khóa XVI và đại biểu HĐND các cấp nhiệm kỳ 2026-2031

Tổng số đơn vị bầu cử đại biểu Quốc hội khóa XVI trong cả nước là 182. Số đơn vị bầu cử, danh sách các đơn vị bầu cử và số lượng đại biểu Quốc hội được bầu ở mỗi đơn vị bầu cử của các tỉnh, thành phố được ấn định...

Ủy ban Thường vụ Quốc hội cho ý kiến về việc chuẩn bị Kỳ họp thứ nhất, Quốc hội Khóa XVI

Giá vàng trong nước và thế giới

VnEconomy cập nhật giá vàng trong nước & thế giới hôm nay: SJC, 9999, giá vàng USD/oz, biến động giá vàng tăng, giảm - phân tích, dự báo & dữ liệu lịch sử.

Giá vàng giữ đà phục hồi, SPDR Gold Trust bán ròng mạnh

VnEconomy Interactive

Interactive là một sản phẩm báo chí mới của VnEconomy vừa được ra mắt bạn đọc từ đầu tháng 3/2023 đã gây ấn tượng mạnh với độc giả bởi sự mới lạ, độc đáo. Đây cũng là sản phẩm độc quyền chỉ có trên VnEconomy.

Đón đọc Tạp chí Kinh tế Việt Nam số 15-2026

Trợ lý thông tin kinh tế Askonomy - Asko Platform

Trong kỷ nguyên trí tuệ nhân tạo, đặc biệt là generative AI, phát triển mạnh mẽ, Tạp chí Kinh tế Việt Nam/VnEconomy đã tiên phong ứng dụng công nghệ để mang đến trải nghiệm thông tin đột phá với chatbot AI Askonomy...

Ra mắt Giao diện mới dành cho bạn đọc VnEconomy và Nền tảng quản trị tòa soạn thông minh - AI CMS

Châu Âu tìm vị thế trong tiến trình hòa đàm Nga - Ukraine

Sky Nguyen

29/05/2026 02:16pm

Ngày 28/5/2026, các Bộ trưởng Ngoại giao Liên minh châu Âu (EU) tham dự cuộc họp không chính thức tại Síp nhằm thảo luận một chủ đề mang tính định hình tương lai: Chiến lược tiếp cận Nga trong trường hợp tiến trình đàm phán hòa bình liên quan đến xung đột tại Ukraine được nối lại.

Các ngoại trưởng Liên minh châu Âu EU tham dự cuộc họp không chính thức tại Cyprus ngày 28/5. Ảnh: EU - Newsroom.

Trong bối cảnh bàn cờ địa chính trị toàn cầu đang trải qua những biến động sâu sắc, sự kiện này không chỉ đơn thuần là một cuộc tham vấn nội bộ. Đây là chỉ dấu rõ ràng cho thấy Brussels đang chủ động “dò đường”, xây dựng những kịch bản ngoại giao đa tầng để thích ứng với một thực tế chiến lược mới, nơi lục địa này phải tự định đoạt không gian an ninh của chính mình mà không thể hoàn toàn dựa dẫm vào các cấu trúc xuyên Đại Tây Dương truyền thống.

Sức ép tự chủ chiến lược

Cuộc họp không chính thức của các ngoại trưởng EU tại Síp diễn ra vào thời điểm cấu trúc an ninh phương Tây đang trải qua những rạn nứt mang tính hệ thống. Những tuyên bố đơn phương mang tính thực dụng từ Nhà Trắng dưới sự điều hành của Tổng thống Mỹ Donald Trump, đặc biệt là các yêu cầu khắt khe về việc đồng minh phải tăng chi tiêu quốc phòng lên mức 5% GDP và việc xem xét lại nghĩa vụ bảo vệ mặc định, đã đẩy châu Âu vào một tình thế không thể trì hoãn.

Các nhà hoạch định chính sách tại Brussels nhận ra rằng, nếu các cuộc đàm phán chiến lược giữa Mỹ và Nga diễn ra mà không có sự tham gia của EU, châu Âu sẽ đối mặt với nguy cơ bị gạt ra ngoài lề một trật tự an ninh mới được định hình ngay trên lục địa của mình. Do đó, việc chủ động phác thảo một chiến lược tiếp cận Moscow trước thềm các diễn biến ngoại giao lớn là một hành động mang tính phòng vệ chiến lược.

Tín hiệu khó đoán từ Washington đang thúc đẩy châu Âu đẩy nhanh chiến lược tự chủ an ninh. Ảnh: NATO.

Sự dịch chuyển này phản ánh một thực tế rằng EU đang phải tự điều chỉnh để không trở thành “con cờ” trên bàn cờ của các siêu cường. Các kênh liên lạc và hợp tác an ninh vốn dựa vào chiếc ô hậu cần của Mỹ giờ đây buộc phải bổ sung bằng những tính toán thực tế của chính châu Âu. Việc dò đường đối thoại với Nga lúc này không xuất phát từ mong muốn chủ quan, mà là một bước đi bắt buộc khi các nguồn lực tài trợ cũ bắt đầu suy giảm và tính dự báo từ phía Washington ngày càng trở nên thấp hơn.

Tiến sĩ Stefan Meister, Trưởng Chương trình Nga và Đông Âu thuộc Hội đồng quan hệ Đối ngoại Đức (DGAP) nhận định: “Liên minh châu Âu đang phải đối mặt với một thực tế nghiệt ngã khi chiếc ô an ninh truyền thống từ phía Mỹ không còn là một cam kết bất biến. Cuộc họp tại Síp chứng minh Brussels đã bắt đầu từ bỏ lối tiếp cận thuần cảm tính để chuyển sang một tư duy địa chính trị thực dụng hơn. Việc chuẩn bị một chiến lược tiếp cận Nga vào thời điểm này là bước đi tất yếu nhằm đảm bảo châu Âu giữ được một vị trí chính thức trên bàn đàm phán tương lai, thay vì phải chấp nhận một cấu trúc an ninh do các cường quốc bên ngoài định đoạt.”

Thử thách đồng thuận nội khối

Bất chấp tính cấp bách của tình hình, việc tìm kiếm một lập trường thống nhất đối với vấn đề Nga luôn là bài toán hóc búa nhất đối với khối 27 quốc gia thành viên. Sự chia rẽ sâu sắc về mặt lợi ích và an ninh giữa các khu vực địa lý trong EU đang bộc lộ rõ nét hơn bao giờ hết.

Một mặt, trục Đông Âu và vùng Baltic, dẫn đầu bởi các quốc gia như Ba Lan, Litva và Estonia, vẫn duy trì một lập trường kiên quyết, từ chối mọi hình thức thỏa hiệp hay bình thường hóa quan hệ với Moscow khi các điều kiện về chủ quyền toàn vẹn chưa được bảo đảm tuyệt đối. Đối với nhóm này, bất kỳ sự nhượng bộ nào dù là nhỏ nhất cũng có thể tạo ra một tiền lệ nguy hiểm cho an ninh biên giới của họ.

Bản đồ khu vực Kaliningrad giữa Ba Lan và Litva, điểm nóng chiến lược ở sườn Đông châu Âu. Ảnh minh họa.

Mặt khác, các quốc gia thuộc khu vực Nam Âu và Tây Âu lại thể hiện một cái nhìn thực tế và linh hoạt hơn. Sức ép kinh tế dai dẳng, tình trạng lạm phát và những hệ lụy từ cuộc khủng hoảng năng lượng kéo dài đã làm suy giảm đáng kể sức bền xã hội của nhóm nước này. Họ mong muốn thiết lập một lộ trình từng bước, liên kết giữa tiến trình hạ nhiệt xung đột trên chiến trường với việc tháo gỡ có điều kiện các biện pháp trừng phạt kinh tế. Sự thiếu đồng nhất về mặt tư duy chiến lược này chính là rào cản lớn nhất ngăn cản EU xây dựng được một mặt trận ngoại giao đồng nhất và vững chắc trước một đối thủ có tính tập trung quyền lực cao như Nga.

Theo Giáo sư Francois Heisbourg, Cố vấn cao cấp về Địa chiến lược tại viện Nghiên cứu Chiến lược Quốc tế (IISS) có trụ sở tại Paris: “Điểm cốt lõi của hội nghị tại Síp không nằm ở việc EU sẽ đưa ra những điều khoản gì với Moscow, mà là liệu nội bộ khối có thể tự dàn xếp được những mâu thuẫn nội tại hay không. Sự chia rẽ giữa một bên là các quốc gia sát biên giới Nga vốn có tâm lý phòng thủ nghiêm ngặt, và một bên là các nền kinh tế lớn ở Tây Âu muốn tìm kiếm sự ổn định dài hạn, đang đặt EU vào một thử thách sinh tồn về mặt ngoại giao. Nếu không thể tạo ra một tiếng nói chung, mọi chiến lược dò đường của Brussels sẽ dễ dàng bị bẻ gãy và vô hiệu hóa.”

EU đối mặt khoảng trống năng lực quốc phòng

Một trong những yếu tố nền tảng chi phối trực tiếp đến vị thế ngoại giao của EU chính là thực trạng của nền công nghiệp quốc phòng. Mặc dù các nhà lãnh đạo NATO và EU liên tục đưa ra các tuyên bố mạnh mẽ và tạo áp lực lớn lên khối doanh nghiệp tư nhân nhằm mở rộng quy mô các nhà máy sản xuất vũ khí, tiến độ trên thực tế vẫn diễn ra rất chậm chạp.

Năng lực sản xuất quốc phòng chưa theo kịp nhu cầu chiến lược đang tạo áp lực lớn lên khả năng duy trì chính sách răn đe dài hạn của châu Âu. Ảnh: Army Recognition.

Các tập đoàn quốc phòng lớn tại châu Âu như Rheinmetall hay Saab từ chối giải ngân các khoản đầu tư khổng lồ nếu không nhận được các cam kết mua sắm dài hạn mang tính ràng buộc pháp lý từ chính phủ trong hàng thập kỷ. Sự lệch pha này dẫn đến tình trạng thiếu hụt nghiêm trọng các nguồn cung khí tài thiết yếu, đặc biệt là đạn pháo và hệ thống phòng thủ tên lửa tầm xa.

Khi tiềm lực quân sự tự lực chưa kịp định hình để bù đắp cho khoảng trống mà Mỹ có thể để lại, EU không có đủ đòn bẩy để duy trì một chính sách đối ngoại thuần túy răn đe. Ngoại giao, trong bối cảnh đó, không còn là một lựa chọn ưu tiên mà trở thành một công cụ bắt buộc để quản trị rủi ro. Các nhà hoạch định chính sách châu Âu buộc phải thừa nhận rằng, không thể duy trì một trạng thái đối đầu tiêu hao vô thời hạn khi nền tảng sản xuất công nghiệp nội địa vẫn đang vận hành theo cơ chế thời bình.

Theo Bà Lucie Béraud-Sudreau, Giám đốc Chương trình Chi tiêu Quân sự và Sản xuất vũ khí tại viện SIPRI: “Hội nghị Síp phản ánh giới hạn nguồn lực của châu Âu khi các biện pháp áp lực kinh tế đã chạm ngưỡng bão hòa, còn năng lực sản xuất quốc phòng cần nhiều năm nữa mới có thể tự chủ. Trong bối cảnh năng lực quốc phòng nội khối còn hạn chế, việc linh hoạt tìm kiếm giải pháp ngoại giao là bước đi thực tế để bảo vệ lợi ích cốt lõi của lục địa này.”

Vai trò trung gian của Síp

Việc lựa chọn Síp làm nơi diễn ra hội nghị không chính thức lần này mang một hàm ý địa chính trị và biểu tượng sâu sắc. Nằm tại vị trí ngã tư chiến lược giữa châu Âu, Bắc Phi và Trung Đông, Síp từ lâu đã duy trì một mối quan hệ kinh tế, văn hóa và ngoại giao có chiều sâu lịch sử với Nga. Mặc dù tuân thủ nghiêm túc các quyết định chung của liên minh, Nicosia luôn giữ một góc nhìn ôn hòa và ít mang tính đối đầu trực diện hơn so với các thành viên ở Bắc Âu hay Đông Âu.

Síp được xem là không gian ngoại giao trung gian phù hợp để EU thảo luận các vấn đề liên quan Nga và cấu trúc an ninh mới của châu Âu. Ảnh: The Europe.

Sự kiện này phản ánh một xu hướng mới trong nội bộ liên minh: Sự trỗi dậy của nhóm các quốc gia tầm trung và nhỏ trong việc dẫn dắt các chương trình nghị sự nhạ‌y cả‌m. Khi các trục quyền lực truyền thống như Paris hay Berlin đang gặp những khó khăn nội bộ hoặc có lập trường quá lộ diện, một không gian trung gian như Síp tạo ra môi trường lý tưởng để các bên rà soát lại các lằn ranh đỏ của mình một cách kín đáo và linh hoạt. Đây là bước chuẩn bị cần thiết để xây dựng một bộ khung chính sách mềm dẻo hơn, giảm bớt tính định kiến để mở đường cho các bước can dự ngoại giao thực chất trong tương lai.

Tiến sĩ Ian Lesser, Phó Chủ tịch kiêm Giám đốc Văn phòng Brussels của Quỹ German Marshall (GMF) nhấn mạnh: “Vị trí địa lý và đặc điểm ngoại giao của Síp mang lại cho Hội nghị này một không gian tương đối kín đáo và ít áp lực hơn so với các cuộc họp chính thức tại Brussels. Điều này cho thấy EU đang tận dụng sự đa dạng của các quốc gia thành viên để tiếp cận một vấn đề phức tạp như quan hệ với Nga. Síp không chỉ là nơi tổ chức, mà vai trò cầu nối của các quốc gia Nam Âu sẽ là nhân tố quan trọng giúp làm giảm bớt những cái đầu nóng, tạo điều kiện cho một chiến lược tiếp cận mang tính thực tế và khả thi.”

Định hình cấu trúc an ninh mới

Nhìn về tương lai dài hạn, việc EU xây dựng chiến lược tiếp cận Nga buộc khối này phải đối diện với một sự thật rằng cấu trúc an ninh cũ của châu Âu đã hoàn toàn đổ vỡ và không thể khôi phục về trạng thái nguyên bản. Mọi kịch bản về việc nối lại đối thoại, thiết lập các biện pháp xây dựng lòng tin hay dỡ bỏ từng phần các lệnh trừng phạt sẽ không thể diễn ra một chiều. Moscow chắc chắn sẽ đưa ra những yêu cầu rất cao về mặt pháp lý an ninh, bao gồm việc định vị lại tầm ảnh hưởng địa chiến lược và yêu cầu các bảo đảm vững chắc về việc không mở rộng cấu trúc quân sự của phương Tây sát biên giới Nga.

Rào cản lớn nhất đối với EU là làm sao vừa có thể đối thoại với Nga để ổn định tình hình, vừa không đi ngược lại các cam kết dài hạn đối với các quốc gia đối tác và giữ vững các giá trị nền tảng của liên minh. Tiến trình này đòi hỏi một tư duy ngoại giao đa tầng, nơi các biện pháp răn đe quân sự và các kênh đối thoại chính trị phải được vận hành song song một cách nhịp nhàng. Châu Âu cần hiểu rằng, trong một trật tự thế giới đa cực, việc thiếu linh hoạt trong chiến lược sẽ tự tước đi cơ hội định hình luật chơi của chính mình.

Ông Andrey Kortunov, Giám đốc học thuật Hội đồng quan hệ Quốc tế Nga (RIAC) cho biết: “Nga sẽ tiếp cận mọi tiến trình đối thoại tương lai với một tư duy hoàn toàn khác, dựa trên thực tế địa chính trị mới và những thay đổi sâu sắc về mặt an ninh trên thực địa. Moscow sẽ không chấp nhận những khuôn khỏi mang tính áp đặt từ phía Brussels. Nếu các nhà ngoại giao EU nhóm họp tại Síp thực sự muốn chuẩn bị cho một tiến trình nghiêm túc, họ phải sẵn sàng thảo luận về một cấu trúc an ninh toàn diện và bình đẳng, nơi các lợi ích cốt lõi của Nga được tôn trọng một cách thực chất bằng văn bản mang tính ràng buộc pháp lý quốc tế.”

Có thể nói, Hội nghị tại Síp không đơn thuần là một cuộc tham vấn thường kỳ, mà là tuyên bố chấm dứt kỷ nguyên ảo tưởng về một cấu trúc an ninh bất biến tại EU. Việc chủ động định hình thế ứng xử với Moscow chứng minh Brussels đang buộc phải từ bỏ tư duy thụ động để bước vào một cuộc chơi địa chính trị thực dụng và góc cạnh hơn.

Dù rạn nứt nội khối vẫn là bài toán chưa có lời giải, xu hướng tự chủ chiến lược đã trở thành một tất yếu khách quan. Trong một trật tự đa cực đầy biến động, châu Âu không còn lựa chọn nào khác ngoài việc phải tự làm chủ vận mệnh của chính mình, thay vì tiếp tục đặt cược tương lai vào một chiếc ô an ninh không còn mang tính bảo đảm.

Người đứng đầu Cơ quan Năng lượng Quốc tế (IEA), Quỹ Tiền tệ Quốc tế (IMF), Ngân hàng Thế giới (WB) và Tổ chức Thương mại Thế giới (WTO) cho biết, xung đột tại Trung Đông đã làm gián đoạn hoạt động thương mại, gây biến động trên các thị trường tài chính và làm dấy lên lo ngại về nguồn cung dầu khí toàn cầu.

Theo các tổ chức này, một trong những mối quan ngại lớn nhất hiện nay là tình hình tại eo biển Hormuz - tuyến hàng hải chiến lược vận chuyển phần lớn lượng dầu mỏ và khí tự nhiên hóa lỏng của thế giới. Các hoạt động quân sự và những hạn chế đối với vận tải biển trong khu vực đã ảnh hưởng đến dòng chảy năng lượng quốc tế và làm gia tăng bất ổn trên thị trường.

Các tổ chức cho biết, nền kinh tế toàn cầu nhìn chung vẫn duy trì được khả năng chống chịu trước những cú sốc gần đây. Tuy nhiên, các nước nghèo và đang phát triển đang phải gánh chịu tác động lớn nhất từ giá nhiên liệu tăng cao, chi phí phân bón leo thang, sự bất ổn của thị trường và nguy cơ suy giảm việc làm.

Theo đánh giá của các tổ chức quốc tế, giá năng lượng tăng không chỉ ảnh hưởng đến hoạt động sản xuất và vận tải, mà còn làm gia tăng áp lực lạm phát đối với nhiều nền kinh tế vốn đã gặp khó khăn về tài chính và nợ công. Các tổ chức cũng đặc biệt cảnh báo về nguy cơ thiếu hụt nguồn cung dầu trong những tháng tới, nếu hoạt động vận tải qua eo biển Hormuz không sớm trở lại bình thường.

Những cảnh báo trên được đưa ra trong bối cảnh Tổng thống Mỹ Donald Trump cho biết, ông sẽ đưa ra quyết định cuối cùng trong ngày 29/5 về khả năng đạt được một thỏa thuận với Iran, nhằm kéo dài lệnh ngừng bắn hiện nay. Theo ông Trump, bất kỳ thỏa thuận nào cũng phải bao gồm việc mở lại eo biển Hormuz cho hoạt động vận tải quốc tế và loại bỏ khả năng phát triển vũ khí hạt nhân của Iran.

Miền Nam Liban trở thành điểm nóng mới của Trung Đông

Giao tranh trên bộ giữa Israel và Hezbollah đang lan rộng, kéo theo thương vong gia tăng, hạ tầng bị tàn phá và nguy cơ mở rộng xung đột khu vực trong bối cảnh các cuộc đàm phán vẫn bế tắc.

Một thành viên Hezbollah ở Liban. Ảnh: IRNA/TTXVN

Theo tờ The National (UAE) ngày 31/5, binh lính Israel và các tay súng Hezbollah đang tiến hành những cuộc đấu súng dữ dội gần lâu đài Beaufort ở miền Nam Liban. Cuộc đối đầu diễn ra trong bối cảnh Israel tìm cách tiến công vào các vị trí chiến lược nằm ở phía Bắc sông Litani. Lâu đài cổ Beaufort đã bị pháo kích vào chiều 30/5 và quân đội Israel tiếp tục chiến dịch ném bom không ngừng nghỉ suốt đêm cho đến sáng.

Trang tin Al Arabiya (Saudi Arabia) cho biết, Israel đã phát động các cuộc tấn công trên khắp miền Nam Liban hôm 30/5 sau khi ra lệnh sơ tán người dân khỏi hơn chục địa điểm, bao gồm một số làng gần Nabatieh và ở phía Đông nước này.

Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu tuyên bố lực lượng nước này đã vượt qua sông Litani (cách biên giới Liban - Israel khoảng 30 km về phía Bắc). Ông Netanyahu khẳng định: “Lực lượng của chúng tôi đã vượt qua sông Litani, họ đã tiến đến vị trí chiến lược” và cho biết thêm Israel đang “tấn công trực diện vào Hezbollah”.

Về phía Hezbollah, nhóm này đã lên tiếng nhận trách nhiệm về các cuộc tấn công vào các vị trí của Israel cả bên trong và bên ngoài Liban. Các mục tiêu bao gồm một cuộc tấn công tên lửa vào đơn vị kiểm soát không lưu của căn cứ Meron (cách biên giới phía Bắc Israel 5km) và vụ phóng hai quả tên lửa vào thị trấn Kiryat Shmona của Israel gần biên giới. Hezbollah tuyên bố đã phục kích binh lính Israel gần Ghandouriyeh ở miền Nam Liban, buộc họ phải rút lui, đồng thời bắn tên lửa vào một căn cứ quân sự ở phía Bắc Israel.

Hãng tin AFP dẫn nguồn từ quân đội Israel cho biết, hơn 25 quả tên lửa đã được phóng từ Liban về phía Israel trong ngày 30/5. Còi báo động tên lửa vang lên ở các thành phố phía Bắc Karmiel và Safed lần đầu tiên kể từ khi lệnh ngừng bắn có hiệu lực, cũng như tại Kiryat Shmona và các cộng đồng phía Bắc khác.

Tác động nghiêm trọng đến dân thường

Chiến dịch tiến công trên bộ của Israel về phía Bắc sông Litani đã khiến hàng chục thị trấn và làng mạc bị bỏ hoang do yêu cầu di dời của Israel. Thành phố Nabatieh và thành phố ven biển Tyre - hai khu dân cư lớn nhất miền Nam Liban - đã phải sơ tán trong những ngày gần đây do hứng chịu các trận oanh tạc dữ dội. Hãng thông tấn quốc gia Liban (NNA) đưa tin Israel đã thực hiện nhiều cuộc tấn công ở miền Nam, bao gồm cả hỏa lực pháo binh gần lâu đài Beaufort. Bộ trưởng Văn hóa Liban cảnh báo các cuộc tấn công này đang đặt các di tích lịch sử của quốc gia này vào tình trạng nguy hiểm nghiêm trọng.

Bộ Y tế Liban cho biết các cuộc oanh tạc của Israel hôm 29/5 đã khiến 11 người thiệt mạng (trong đó có một nhân viên y tế) và 8 người bị thương. Cơ quan này cho biết thêm, các cuộc tấn công của Israel đã khiến hơn 3.300 người thiệt mạng kể từ ngày 2/3, thời điểm Hezbollah tham gia vào cuộc chiến tại Trung Đông để ủng hộ Iran.

Ở phía bên kia biên giới, tờ The Times of Israel đưa tin Bộ Tư lệnh Nội địa Israel đã thắt chặt các biện pháp hạn chế trước các cuộc tấn công bằng thiết bị bay không người lái và tên lửa của Hezbollah. Các trường học tại các thị trấn và thành phố gần biên giới với Liban phải đóng cửa từ ngày 31/5. Không có hoạt động giáo dục nào diễn ra tại các cộng đồng dọc biên giới bao gồm Kiryat Shmona, Meron, Bar Yohai, Or HaGanuz, Safsufa, Yesud HaMa'ala, Kisra-Sumei, Beit Jann và Sde Eliezer.

Tại khu vực Galilee cùng với Katzrin và Kidmat Tzvi, các hoạt động giáo dục chỉ được phép thực hiện bên trong tòa nhà hoặc nơi có thể tiếp cận hầm trú ẩn kịp thời. Các cuộc tụ tập bị giới hạn ở mức 50 người ngoài trời, 200 người trong nhà và các bãi biển bị đóng cửa. Các hướng dẫn này có hiệu lực đến 9 giờ tối 1/6 (giờ địa phương) trước khi có đánh giá mới.

Nỗ lực ngoại giao song song với xung đột

Mặc dù giao tranh gia tăng đáng kể, các lãnh đạo quân sự Liban và Israel đã gặp nhau tại Mỹ để tiến hành một vòng đàm phán an ninh mang tính bước ngoặt do Washington hậu thuẫn. Đây là lần thứ 4 các quan chức hai nước gặp nhau tại Mỹ và là cuộc đàm phán quân sự đầu tiên, diễn ra riêng biệt nhưng song song với tiến trình ngoại giao tại Bộ Ngoại giao Mỹ và Nhà Trắng. Các cuộc đàm phán quân sự tại Washington, D.C. này diễn ra trước thềm các cuộc đàm phán do Mỹ làm trung gian vào đầu tuần tới.

Thứ trưởng Quốc phòng Mỹ Elbridge Colby đánh giá các cuộc thảo luận giữa phái đoàn quân sự Liban và Israel là "hiệu quả", nhưng không đề cập đến lệnh ngừng bắn - vốn là một yêu cầu quan trọng từ phía Liban. Thực tế, thỏa thuận ngừng bắn nhằm chấm dứt giao tranh giữa Israel và Hezbollah đã chính thức có hiệu lực vào ngày 17/4 nhưng chưa bao giờ được tuân thủ. Cả Israel và Hezbollah đều cáo buộc nhau vi phạm thỏa thuận và sử dụng điều đó để biện minh cho các cuộc tấn công của mình.

Trước tình hình bạo lực leo thang, vào ngày 30/5, Tổng thống Liban Joseph Aoun đã có cuộc gặp với Thủ tướng Nawaf Salam tại Phủ Tổng thống để thảo luận về diễn biến các cuộc đàm phán ở Mỹ và sự gia tăng mạnh mẽ các cuộc tấn công của Israel. Văn phòng Tổng thống Liban ra thông cáo cho biết hai nhà lãnh đạo đã nhất trí “tăng cường liên lạc để chấm dứt những hành vi của Israel”, đồng thời xác nhận vòng đàm phán tiếp theo tại Washington, D.C., với Israel sẽ diễn ra vào ngày 2 - 3/6 tới. Về phần mình, Hezbollah đã lên tiếng kịch liệt chỉ trích chính phủ nước này vì theo đuổi các cuộc đàm phán trực tiếp với Israel.

Công Thuận/Báo Tin tức và Dân tộc

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm phát biểu tại cuộc gặp.

Thay mặt Đại sứ quán và cộng đồng người Việt Nam tại Singapore, Đại sứ Trần Phước Anh bày tỏ vui mừng, vinh dự được đón Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm và Phu nhân; nhấn mạnh thời gian qua, quan hệ Việt Nam - Singapore ngày càng phát huy hiệu quả trên mọi lĩnh vực và chuyến thăm lần này với các hoạt động đa dạng, phong phú, có ý nghĩa quan trọng góp phần đẩy mạnh và làm sâu sắc hơn nữa quan hệ Đối tác Chiến lược Toàn diện giữa Việt Nam và Singapore.

Báo cáo Tổng Bí thư, Chủ tịch nước về tình hình cộng đồng, Đại sứ Trần Phước Anh nhấn mạnh bà con đặc biệt quan tâm, ủng hộ 9 nghị quyết chiến lược phát triển đất nước của Đảng và Nhà nước được ban hành thời gian qua, nhất là Nghị quyết 57 về đổi mới sáng tạo và phát triển khoa học công nghệ.

Hưởng ứng lời kêu gọi chung tay góp sức xây dựng đất nước, các hội đoàn và mạng lưới chuyên gia, trí thức người Việt tại Singapore ngày càng phát triển, có nhiều hoạt động kết nối với trong nước trong các lĩnh vực khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo, giáo dục - đào tạo, chuyển đổi số và khởi nghiệp, góp phần thúc đẩy quan hệ hợp tác Việt Nam - Singapore.

Tại cuộc gặp, Giáo sư, Tiến sĩ Vũ Minh Khương - giảng viên Trường Chính sách công Lý Quang Diệu - đã phát biểu và giới thiệu cuốn sách về bài học kinh nghiệm trong kỷ nguyên trí tuệ nhân tạo (AI).

Chị Tạ Thùy Liên, Trưởng Ban Liên lạc người Việt Nam tại Singapore và Phó Giáo sư, Tiến sĩ Dương Minh Hải, giảng viên Đại học Quốc gia Singapore, chia sẻ về dự án biến rác thải thành tài nguyên.

Các ý kiến khẳng định đáp lại sự quan tâm của Đảng và Nhà nước, cộng đồng người Việt Nam tại Singapore sẽ tiếp tục đoàn kết, chấp hành tốt pháp luật sở tại, tích cực đóng góp cho xã hội Singapore và cho sự phát triển của quê hương, đất nước.

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm bày tỏ vui mừng được gặp lại bà con kiều bào sau chuyến thăm Singapore tháng 3/2025 và cho biết chuyến thăm lần này diễn ra trong bối cảnh quan hệ hợp tác giữa hai nước đang phát triển hết sức năng động, thực chất và hiệu quả, trở thành hình mẫu hợp tác thành công trong Hiệp hội các quốc gia Đông Nam Á (ASEAN). Singapore là đối tác kinh tế quan trọng hàng đầu của Việt Nam trong các lĩnh vực đầu tư, thương mại và kết nối, cũng như tích cực hỗ trợ Việt Nam trong đào tạo nguồn nhân lực.

Đặc biệt, phát biểu dẫn đề của Việt Nam tại Đối thoại Shangri-la, diễn đàn an ninh hàng đầu khu vực châu Á - Thái Bình Dương, thể hiện sự coi trọng và đánh giá cao của cộng đồng quốc tế đối với vai trò, vị thế, uy tín và đóng góp ngày càng quan trọng của Việt Nam đối với hòa bình, hợp tác và phát triển ở khu vực và trên thế giới.

Về tình hình trong nước, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước nhấn mạnh thời gian qua, Việt Nam đã triển khai cuộc cách mạng tinh gọn tổ chức bộ máy và sắp xếp lại đơn vị hành chính, chuyển mạnh từ hành chính quản lý sang nâng tầm quản trị và kiến tạo phát triển, lấy hiệu quả phục vụ nhân dân làm thước đo cao nhất. Đảng xác định phải đổi mới căn bản mô hình phát triển, lấy khoa học - công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số làm nền tảng và động lực chủ yếu để phát triển nhanh và bền vững.

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước hoan nghênh vai trò tích cực của Ban Liên lạc cộng đồng người Việt Nam tại Singapore trong công tác hỗ trợ, gắn kết cộng đồng và giữ gìn bản sắc văn hóa dân tộc; đánh giá cao tinh thần trách nhiệm, cống hiến của đội ngũ chuyên gia, trí thức, nhà khoa học người Việt Nam tại Singapore trong việc kết nối, triển khai các hoạt động, dự án chuyển giao tri thức, nghiên cứu, phát triển khoa học - công nghệ với trong nước.

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước nhấn mạnh Nghị quyết 57 thời gian qua đã thực sự đi vào cuộc sống, góp phần tháo gỡ nhiều vướng mắc về thể chế, các chính sách ưu đãi, tạo điều kiện thuận lợi cho nghiên cứu, phát triển đã được xây dựng và triển khai.

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước mong muốn cộng đồng người Việt Nam tại Singapore tiếp tục đoàn kết, phát triển, hướng về quê hương, giữ gìn tiếng Việt và bản sắc văn hóa dân tộc; tiếp tục là cầu nối quan trọng thúc đẩy quan hệ hữu nghị Việt Nam - Singapore; đội ngũ chuyên gia, trí thức người Việt Nam tại Singapore tiếp tục tham gia đào tạo, phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao, tích cực đóng góp cho sự phát triển khoa học công nghệ và đổi mới sáng tạo trong các lĩnh vực chiến lược, tạo động lực bứt phá giúp đất nước sớm đạt được các mục tiêu phát triển mà Đại hội lần thứ XIV của Đảng đặt ra.

Nhấn mạnh Đảng và Nhà nước luôn quan tâm, chăm lo cộng đồng người Việt Nam ở nước ngoài, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước khẳng định các cơ quan chức năng trong nước sẽ tiếp tục hoàn thiện các chính sách dành cho người Việt Nam ở nước ngoài nhằm đáp ứng tốt hơn nguyện vọng chính đáng của đồng bào ở nước ngoài, cũng như tạo điều kiện thuận lợi hơn nữa cho đầu tư, kinh doanh, nghiên cứu, khởi nghiệp, chuyển giao tri thức và giữ gìn tiếng Việt, bản sắc văn hóa dân tộc.

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước biểu dương tập thể cán bộ, nhân viên Đại sứ quán Việt Nam tại Singapore đã nỗ lực hoàn thành tốt các nhiệm vụ đối ngoại và công tác cộng đồng; đồng thời đề nghị Đại sứ quán tiếp tục quan tâm, hỗ trợ hoạt động của các hội đoàn người Việt Nam tại Singapore, tăng cường kết nối bà con với trong nước để triển khai các dự án cụ thể.

Học giả quốc tế: Bài phát biểu của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm thể hiện tầm nhìn chiến lược của Việt Nam

Bài phát biểu dẫn đề của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm tại Đối thoại Shangri-La 2026 không chỉ thu hút sự quan tâm của giới hoạch định chính sách và học giả quốc tế, mà còn được nhiều chuyên gia đánh giá là dấu mốc quan trọng thể hiện tầm nhìn đối ngoại, tư duy an ninh và vị thế ngày càng nổi bật của Việt Nam trong các vấn đề khu vực và toàn cầu.

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm phát biểu tại phiên khai mạc Đối thoại Shangri-La lần thứ 23.

Theo các học giả từ Singapore và Malaysia, sự hiện diện của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm tại diễn đàn an ninh hàng đầu châu Á phản ánh một Việt Nam đang chuyển từ vị thế tham gia sang chủ động đóng góp, kiến tạo và định hình các cuộc thảo luận về hòa bình, ổn định và phát triển.

Giáo sư Vũ Minh Khương, Trường Chính sách công Lý Quang Diệu (Đại học Quốc gia Singapore), cho rằng việc bài phát biểu của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm được mong đợi và đón nhận tích cực không phải là điều ngẫu nhiên. Theo ông, Việt Nam đã tạo dựng hình ảnh một quốc gia kiên cường trong chiến tranh, quả cảm trong đổi mới và ngày càng thể hiện trách nhiệm cùng tầm nhìn lớn trong giai đoạn phát triển mới. Điều gây ấn tượng với cộng đồng quốc tế chính là sự kiên định với chính sách hòa bình, hợp tác, phát triển cùng khả năng duy trì quan hệ hài hòa với các cường quốc trong bối cảnh địa chính trị ngày càng phức tạp.

Cùng quan điểm đó, Tiến sĩ Mohamed Effendy B Abdul Hamid, Giảng viên cao cấp Đại học Quốc gia Singapore, nhận định cộng đồng quốc tế đánh giá cao tính nhất quán trong đường lối đối ngoại của Việt Nam. Theo ông, bài phát biểu tại Shangri-La đã làm rõ hơn tầm nhìn của Việt Nam đối với các vấn đề khu vực và quốc tế, đồng thời cho thấy cách tiếp cận của Việt Nam đang trở thành một nguồn tham chiếu đáng chú ý trong xử lý các thách thức mới của thế giới hiện nay.

Trong khi đó, Tiến sĩ Ei Sun Oh, chuyên gia cao cấp thuộc Trung tâm Nghiên cứu Thái Bình Dương của Malaysia, đánh giá Việt Nam đã chính thức bước lên "sân khấu khu vực" với tư cách một chủ thể ngoại giao mang tính kiến tạo vì hòa bình và ổn định. Theo ông, bài phát biểu của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm không đơn thuần là một diễn văn chính trị mà còn là tuyên bố về vai trò và trách nhiệm quốc tế của Việt Nam. Việt Nam đang được nhìn nhận như một đối tác có trách nhiệm, tích cực đóng góp vào các vấn đề chung của ASEAN và cộng đồng quốc tế.

Đặc biệt, các chuyên gia đều nhấn mạnh thông điệp về tôn trọng luật pháp quốc tế, thúc đẩy đối thoại và xây dựng lòng tin chiến lược. Theo Tiến sĩ Ei Sun Oh, việc Việt Nam đề cao đối thoại trong bối cảnh cạnh tranh chiến lược gia tăng là lựa chọn cần thiết để giảm thiểu nguy cơ xung đột. Ông cũng cho rằng việc Việt Nam từng đăng cai Hội nghị Thượng đỉnh Mỹ - Triều Tiên là minh chứng cho năng lực và uy tín của Việt Nam trong vai trò một "chủ nhà ngoại giao" trung lập, đáng tin cậy.

Từ góc độ quan hệ quốc tế, Tiến sĩ Julia Roknifard, giảng viên cao cấp Đại học Taylor (Malaysia), đánh giá bài phát biểu của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm đã đưa ra một khuôn khổ ngoại giao toàn diện nhằm ứng phó với những thách thức lớn của thế giới hiện nay, từ sự rạn nứt của trật tự quốc tế, những khó khăn trong mô hình phát triển cho đến sự suy giảm lòng tin chiến lược giữa các quốc gia. Theo bà, Việt Nam đang chủ động góp phần tái định nghĩa khái niệm an ninh trong thời đại mới, với trọng tâm không chỉ là an ninh quân sự mà còn bao gồm an ninh con người, ổn định xã hội và khả năng phục hồi kinh tế.

Tiến sĩ Julia cho rằng đây là biểu hiện của một Việt Nam trưởng thành và có trách nhiệm, đang dần trở thành một "kiến trúc sư" cho hòa bình và ổn định khu vực. Bà đặc biệt đánh giá cao việc Việt Nam đề cao vai trò trung tâm của ASEAN, thúc đẩy hợp tác quốc tế, bảo vệ trật tự dựa trên luật lệ, tuân thủ Hiến chương Liên Hợp Quốc và UNCLOS 1982, đồng thời mở rộng chương trình nghị sự sang các lĩnh vực an ninh phi truyền thống như an ninh mạng, an ninh lương thực và quản trị công nghệ.

Trong khi đó, ông Khúc Cường, Giáo sư Đại học Dân tộc Trung ương, chuyên gia bình luận của CGTN (Trung Quốc) cho biết, người đứng đầu Đảng và Nhà nước Việt Nam phát biểu dẫn đề mở màn và định hướng Đối thoại Shangri-La là một dấu mốc quan trọng của ngoại giao Việt Nam, phản ánh bước chuyển chiến lược từ một "người tham gia" sang "người định hình luật chơi" trong quan hệ quốc tế.

Theo Giáo sư, có thể lý giải sự kiện mang tính lịch sử này từ ba góc độ: Sự nâng tầm vị thế, sự lựa chọn thời cơ chiến lược và sự củng cố vai trò trung tâm của ASEAN. Giáo sư Khúc Cường cho biết, 6 đề xuất, định hướng của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm hết sức thiết thực và khả thi khi nhấn mạnh vai trò của luật lệ và đối thoại, cấu trúc khu vực mở và bao trùm với ASEAN làm trung tâm, an ninh con người làm trung tâm của an ninh bền vững, chuẩn mực trách nhiệm đối với công nghệ mới, củng cố nền tảng xã hội và khả năng chống chịu, ngoại giao phòng ngừa..., thể hiện những đặc trưng rõ nét của Việt Nam, với việc đề cao triết lý "lấy người dân làm trung tâm".

Trong chương trình bình luận sau phiên phát biểu, kênh Channel News Asia (CNA) đã mời Tiến sĩ Khang Vũ, học giả thỉnh giảng khoa Khoa học chính trị thuộc Đại học Boston (Mỹ), phân tích những thông điệp nổi bật mà lãnh đạo Việt Nam gửi tới khu vực và thế giới. Bình luận về bài phát biểu của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm, Tiến sĩ Khang Vũ nhận định đây là sự phản ánh cách tiếp cận của Việt Nam đối với trật tự khu vực trong bối cảnh địa chính trị biến động mạnh. Theo ông, thông điệp của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm được xây dựng trên kinh nghiệm lịch sử của Việt Nam trong việc ứng xử với cạnh tranh giữa các nước lớn, đồng thời tìm kiếm môi trường quốc tế thuận lợi cho phát triển kinh tế.

Chuyên gia Mỹ nhận định, bài phát biểu của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm cho thấy cách tiếp cận cân bằng của Việt Nam giữa phát triển kinh tế, bảo đảm an ninh và duy trì chính sách đối ngoại độc lập. Đáng chú ý, ông Khang Vũ cho rằng một trong những thông điệp nổi bật nhất trong bài phát biểu của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm là nhận định "an ninh kinh tế cũng là an ninh quốc gia". Theo ông, lãnh đạo Việt Nam muốn nhấn mạnh rằng trong thế giới ngày nay, an ninh không còn chỉ được quyết định bởi sức mạnh quân sự mà còn phụ thuộc vào khả năng phát triển kinh tế và mức độ gắn kết trong chuỗi giá trị toàn cầu.

An Bình (tổng hợp)

Lịch thi đấu và trực tiếp bóng đá Việt Nam hôm nay 30/5, giải hạng Nhất Quốc gia 2025/2026 diễn ra các trận đấu của vòng áp chót, vòng đấu thứ 21.

Theo quy định của BTC, tất cả các trận thuộc vòng đấu áp chót sẽ khởi tranh cùng giờ nên tất cả 6 trận của vòng 21 sẽ được tổ chức cùng vào lúc 16h hôm nay 30/5.

Trong đó, 2 trận đấu Quy Nhơn United chạm trán Bắc Ninh và Đồng Nai vs Long An được chú ý hơn cả. Nếu Đồng Nai thắng Long An, đội bóng này sẽ chính thức vô địch sớm 1 vòng và sở hữu tấm vé thăng hạng trực tiếp lên V-League.

Trong trường hợp Đồng Nai không thắng Long An trong khi Bắc Ninh đánh bại Quy Nhơn United, cuộc đua vô địch và sở hữu tấm vé thăng hạng trực tiếp lên V-League mùa sau sẽ còn hấp dẫn đến vòng đấu cuối cùng.

Lịch thi đấu World Cup 2026 bảng G: Tuyển Bỉ đối đầu Ai Cập

VOV.VN - Lịch thi đấu World Cup 2026 của bảng G, tuyển Bỉ so tài với Ai Cập, Iran và New Zealand.

Tối 30/5 tại Quảng trường Bình Minh (Ninh Bình), lễ hội âm nhạc và sáng tạo Forestival 2026 với chủ đề Chiến binh bình minh đã diễn ra, quy tụ hàng loạt nghệ sĩ nổi bật như Hà Anh Tuấn, Đen, HIEUTHUHAI, Binz, Vũ Cát Tường, Bùi Công Nam, GREY D, Phùng Khánh Linh cùng nhiều gương mặt trẻ khác. Sự kiện mang đến một đêm nhạc giàu cảm xúc, kết nối âm nhạc đương đại với không gian văn hóa, thiên nhiên của vùng đất di sản.

Dưới ý tưởng của đạo diễn Cao Trung Hiếu, sân khấu năm nay được thiết kế lấy cảm hứng từ những dấu tích khảo cổ học tại quần thể Tràng An - Bái Đính. Không gian biểu diễn được xây dựng hài hòa với cảnh quan tự nhiên, tạo nên bối cảnh đặc biệt cho các hoạt động nghệ thuật.

Một trong những điểm nhấn đáng chú ý của đêm diễn là sự xuất hiện của Đen. Nam rapper mang đến bầu không khí gần gũi, mộc mạc với loạt ca khúc quen thuộc như Đi theo bóng mặt trời, Ngày lang thang, Hai triệu năm hay Mang tiền về cho mẹ. Đặc biệt, anh lần đầu giới thiệu ca khúc mới mang tên Mùa hè 26, nhận được sự hưởng ứng của đông đảo khán giả có mặt tại quảng trường.

Sau phần trình diễn của Đen, nhóm MAYDAYs mang đến những giai điệu nhẹ nhàng, giàu chất tự sự với các ca khúc Biết đâu, Cho em, Ở trong khu rừng, Hẹn lần sau và Phép màu. Không khí chương trình tiếp tục được đẩy lên cao với sự xuất hiện của LEZII cùng loạt tiết mục sôi động mang màu sắc điện tử hiện đại.

GREY D cũng để lại dấu ấn khi lựa chọn Forestival 2026 như một không gian để giới thiệu những sáng tác mới trong album vừa phát hành. Nam ca sĩ trình diễn Hóa ra, Mới hôm qua và Đôi mắt kẻ tình si trước khi khép lại phần biểu diễn bằng ca khúc quen thuộc Có hẹn với thanh xuân.

Tiếp nối chương trình, nhóm UPRIZE mang đến nguồn năng lượng trẻ trung với các ca khúc Gương vỡ làm lành, Exposure và Temple. Nhóm cũng dành tặng khán giả bản live của ca khúc mới Chính là cảm giác này, tạo thêm điểm nhấn cho đêm diễn.

Ở phần sau chương trình, những màn kết hợp bất ngờ liên tiếp xuất hiện. Binz khiến khán giả thích thú khi lần đầu song ca cùng Bùi Công Nam trong bản phối đặc biệt của Hoa ban - I Love You. Màn kết hợp giữa hai nghệ sĩ mang màu sắc âm nhạc khác biệt tạo nên một trong những tiết mục được chú ý nhất đêm nhạc.

Bùi Công Nam sau đó tiếp tục chinh phục khán giả bằng loạt ca khúc Tiến hay lùi, Tìm được nhau khó thế nào và Nhớ mãi chuyến đi này. Với lối trò chuyện gần gũi cùng những ca từ giàu cảm xúc, nam nhạc sĩ - ca sĩ tạo nên sự kết nối tự nhiên với hàng vạn người xem.

Trong khi đó, Phùng Khánh Linh mang đến màu sắc tươi mới qua các ca khúc Căn gác mùa hè, Giả vờ, cùng những bản phối mới cho Ước anh tan nát con tim, Quý cô say xỉn và Cảm ơn người đã thức cùng tôi.

Một trong những khoảnh khắc được nhiều khán giả nhắc đến là phần trình diễn của Vũ Cát Tường. Ca sĩ thể hiện các bản hit quen thuộc như Từng là, Vết mưa, Don't You Go hay Chỉ cần có nhau. Bên cạnh đó, anh còn lần đầu giới thiệu một ca khúc hoàn toàn mới, thậm chí chưa được đặt tên, trước hàng vạn khán giả. Màn trình diễn nhận được nhiều tràng pháo tay và sự cổ vũ nhiệt tình từ người xem.

Không khí lễ hội trở nên cuồng nhiệt hơn khi HIEUTHUHAI xuất hiện. Nam rapper mang tới bốn ca khúc trong album mới Mắt nhắm mắt mở gồm Nước mắt cá sấu, Dạo gần đây anh thấy anh không bằng ai hết, Người im lặng gặp người hay nói và Anh nên đi khỏi đây. Năng lượng trẻ trung cùng sức hút của HIEUTHUHAI đã khiến khu vực khán đài trở nên sôi động hơn bao giờ hết.

Giữ vai trò khép lại chương trình là Hà Anh Tuấn. Nam ca sĩ đưa khán giả đi qua nhiều cung bậc cảm xúc với các ca khúc quen thuộc như Hoa hồng, Tuyết rơi mùa hè và Địa đàng. Bất ngờ của phần biểu diễn này là sự xuất hiện của Trần Duy Khang, giọng ca của ban nhạc Chillies. Cả hai cùng thể hiện liên khúc Cảm ơn và xin lỗi - Mascara - Từ đống tro tàn, mang đến một trong những màn kết hợp đáng nhớ nhất đêm diễn.

Ở phần cuối, Hà Anh Tuấn cùng Bùi Công Nam, GREY D và Nguyễn Hùng hòa giọng trong liên khúc Có hẹn với thanh xuân - Có ai thương em như anh - Phép màu - Tháng tư là lời nói dối của em. Màn đồng ca giữa các nghệ sĩ và hàng vạn khán giả đã khép lại Forestival 2026 trong không khí đầy cảm xúc.

Không chỉ là một sự kiện âm nhạc, Forestival 2026 còn hướng đến thông điệp phát triển bền vững thông qua các hoạt động giảm thiểu tác động đến môi trường, khuyến khích giao thông xanh và nâng cao nhận thức về bảo tồn thiên nhiên. Tại khuôn viên lễ hội, khán giả còn có cơ hội tìm hiểu về hệ sinh thái địa phương và công tác bảo tồn động vật hoang dã thông qua các hoạt động trải nghiệm chuyên đề.

Khép lại mùa lễ hội năm nay, Forestival tiếp tục khẳng định sức hút của một mô hình sự kiện kết hợp giữa âm nhạc, sáng tạo, di sản và thiên nhiên, mang đến những trải nghiệm khác biệt cho công chúng ngay giữa lòng Ninh Bình.

Đây là tác phẩm văn học quen thuộc với nhiều thế hệ tuổi thơ Việt Nam.

Cuốn sách được xuất bản ở hơn 40 quốc gia

Giữa rất nhiều tác phẩm văn học thiếu nhi từng đi cùng tuổi thơ nhiều thế hệ người Việt, có một cuốn sách không chỉ sống bền bỉ trong lòng độc giả trong nước mà còn vượt biên giới, chạm tới trái tim bạn đọc quốc tế. Đó là Dế Mèn phiêu lưu ký của nhà văn Tô Hoài - tác phẩm đã được dịch ra hơn 15 thứ tiếng, xuất bản ở hơn 40 quốc gia trên thế giới và nhiều năm qua vẫn được xem là một trong những biểu tượng đặc biệt của văn học thiếu nhi Việt Nam.

Không phải ngẫu nhiên mà sau nhiều thập kỷ, Dế Mèn phiêu lưu ký vẫn liên tục được tái bản, được nhắc tên trong các danh sách sách thiếu nhi kinh điển và được độc giả ở nhiều quốc gia đón nhận. Từ một câu chuyện đồng thoại tưởng như rất gần gũi, giản dị về thế giới loài vật, Tô Hoài đã tạo nên một tác phẩm có sức sống bền bỉ hiếm có, vừa hấp dẫn trẻ nhỏ, vừa gợi suy ngẫm cho người lớn.

Dế Mèn phiêu lưu ký là tác phẩm nổi tiếng nhất của nhà văn Tô Hoài, được ông viết từ rất sớm và xuất bản lần đầu vào đầu thập niên 1940, khi tác giả còn rất trẻ. Tác phẩm kể về hành trình trưởng thành của Dế Mèn - một nhân vật ban đầu mang sự kiêu căng, nông nổi của tuổi trẻ, sau đó dần thay đổi qua va chạm, mất mát và những chuyến phiêu lưu để hiểu hơn về tình bạn, lòng dũng cảm, sự sẻ chia và trách nhiệm.

Điều làm nên vị thế đặc biệt của cuốn sách là khả năng vượt qua rào cản ngôn ngữ và văn hóa. Theo các thông tin được công bố, Dế Mèn phiêu lưu ký đã được dịch ra hơn 15 ngôn ngữ, trở thành một trong những tác phẩm văn học Việt Nam được phổ biến rộng rãi nhất ở nước ngoài. Một tác phẩm viết cho thiếu nhi Việt Nam nhưng lại có thể được đón đọc ở nhiều quốc gia cho thấy sức hấp dẫn rất riêng của câu chuyện này: gần gũi trong hình tượng, giàu chất phiêu lưu, dễ tiếp cận nhưng vẫn mang tầng sâu về nhân sinh.

Không chỉ thành công ở số lượng bản dịch, cuốn sách còn có đời sống xuất bản bền bỉ qua nhiều giai đoạn. Trong nước, đây là tác phẩm gắn với tuổi thơ của nhiều thế hệ độc giả, thường xuyên được tái bản với nhiều hình thức minh họa, thiết kế khác nhau. Ở nước ngoài, tác phẩm được giới thiệu như một đại diện tiêu biểu cho văn học thiếu nhi Việt Nam, góp phần đưa hình ảnh văn hóa Việt đến gần hơn với bạn đọc quốc tế.

Một điểm đáng chú ý là Dế Mèn phiêu lưu ký không thành công nhờ yếu tố thời sự hay trào lưu nhất thời. Sức hút của nó đến từ cấu trúc truyện rõ ràng, nhân vật giàu cá tính, ngôn ngữ giàu nhạc tính và những bài học đạo đức không bị áp đặt. Chính vì thế, dù được viết cách đây nhiều thập kỷ, tác phẩm vẫn giữ được sự mới mẻ với độc giả nhí hôm nay.

Tác phẩm kinh điển được 'phụ huynh quốc tế' ngợi khen

Sự lan tỏa của Dế Mèn phiêu lưu ký không dừng ở việc được dịch ra nhiều thứ tiếng. Tác phẩm còn được nhiều phụ huynh quốc tế đánh giá cao bởi giá trị giáo dục tự nhiên, tinh tế mà không khô cứng.

Lý do khiến cuốn sách được đón nhận nằm ở chính những thông điệp mà nó truyền tải. Hành trình của Dế Mèn không chỉ là chuyến phiêu lưu của một nhân vật đồng thoại mà còn là hành trình trưởng thành của một đứa trẻ khi học cách nhận ra sai lầm, biết hối hận, biết yêu thương và sống có trách nhiệm hơn với cộng đồng. Đây là kiểu giá trị giáo dục mà phụ huynh ở bất kỳ quốc gia nào cũng có thể đồng cảm.

Bên cạnh đó, thế giới côn trùng trong truyện được Tô Hoài xây dựng sinh động, giàu tưởng tượng nhưng vẫn gần gũi với trải nghiệm quan sát tự nhiên của trẻ nhỏ. Trẻ em bị cuốn hút bởi những cuộc gặp gỡ, đối thoại và chuyến đi của Dế Mèn, còn người lớn nhận ra trong đó những lớp nghĩa về cách ứng xử, về sự trưởng thành và về khát vọng sống tử tế. Chính sự “đọc được ở nhiều độ tuổi” là một trong những lý do giúp cuốn sách có đời sống lâu dài.

Trong bối cảnh phụ huynh hiện nay ngày càng quan tâm đến những cuốn sách vừa nuôi dưỡng trí tưởng tượng, vừa giúp trẻ hình thành nhân cách, Dế Mèn phiêu lưu ký càng cho thấy giá trị bền vững. Cuốn sách không lên lớp bằng những lời dạy trực tiếp, mà để trẻ tự động hành cùng nhân vật, tự cảm nhận và rút ra bài học. Đó là cách giáo dục mềm mại nhưng hiệu quả, khiến tác phẩm vẫn giữ nguyên sức thuyết phục sau nhiều thế hệ.

Tô Hoài - cây đại thụ của văn học Việt Nam

Nhắc đến Dế Mèn phiêu lưu ký không thể không nhắc đến Tô Hoài - một trong những gương mặt lớn của văn học Việt Nam hiện đại. Ông tên thật là Nguyễn Sen (1920 - 2014), để lại một di sản sáng tác đồ sộ với hàng trăm đầu sách thuộc nhiều thể loại khác nhau. Trong đời sống văn chương, Tô Hoài được xem là nhà văn có sức viết bền bỉ hiếm có, với khả năng quan sát tinh tế, vốn sống phong phú và lối kể chuyện giàu chất đời.

Không chỉ nổi tiếng với văn học thiếu nhi, Tô Hoài còn ghi dấu ấn sâu đậm ở nhiều tác phẩm khác như Vợ chồng A Phủ, Miền Tây, Cát bụi chân ai, Chiều chiều…. Ông là một nhà văn có biên độ sáng tác rộng, từ truyện thiếu nhi, truyện ngắn, tiểu thuyết đến hồi ký, chân dung văn học. Dù viết ở thể loại nào, tác phẩm của ông cũng thường giàu chi tiết, đậm chất quan sát đời sống và có giọng kể tự nhiên, linh hoạt.

Điểm đáng quý ở Tô Hoài là khả năng biến những chất liệu bình dị thành văn chương giàu sức gợi. Với Dế Mèn phiêu lưu ký, ông đã lấy cảm hứng từ thế giới nhỏ bé quanh mình để dựng nên một không gian nghệ thuật rộng lớn, nơi mỗi nhân vật đều mang dáng dấp của đời sống con người. Chính tài năng ấy giúp ông không chỉ là tác giả của một cuốn sách nổi tiếng, mà còn là một tên tuổi lớn tạo nên diện mạo văn học Việt Nam thế kỷ 20.

Học sinh tiểu học đọc sách tại Ngày Sách và Văn hóa đọc Việt Nam lần thứ 5 năm 2026 tại Đường sách TPHCM (ẢNH: DŨNG PHƯƠNG)

Viết cho các em bằng ngôn ngữ của thời đại

Tại tọa đàm Văn học thiếu nhi từ góc nhìn của người viết trẻ vừa được tổ chức tại Trường Đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn Hà Nội, nhiều ý kiến cho rằng thiếu nhi chưa bao giờ quay lưng với nghệ thuật.

Theo TS Trịnh Đặng Nguyên Hương, Viện Văn học (thuộc Viện Hàn lâm Khoa học Xã hội Việt Nam), trẻ em ngày càng ít đọc sách không phải vì thiếu tác phẩm hay mà chủ yếu do các em thiếu những “khoảng trống” để đọc. Như với nhiều em, sau giờ học còn phải tham gia lớp kỹ năng, ngoại ngữ hoặc học thêm, quỹ thời gian còn lại rất hạn hẹp, thường sẽ được đáp ứng bằng việc sử dụng các thiết bị công nghệ như điện thoại thông minh và máy tính bảng.

Điều đó phần nào đã thu hẹp khoảng không dành cho các hoạt động nghệ thuật truyền thống như đọc sách, xem sân khấu, nhạc kịch hay thưởng thức âm nhạc.

Nhìn rộng hơn, bên cạnh thách thức về thói quen tiếp nhận, nghệ thuật thiếu nhi hiện nay còn gặp rào cản từ cách tiếp cận của người lớn trong sáng tác. Một thời gian dài, nhiều tác phẩm mang danh “viết cho thiếu nhi” nhưng lại là thiếu nhi của thời tác giả, cách nay có khi đã hơn nửa thế kỷ, hoàn toàn xa lạ với các em hôm nay.

Bên cạnh đó, nhiều tác phẩm khác vẫn đi theo tư duy cũ, xem trẻ em là đối tượng tiếp nhận những bài học đạo đức có sẵn với cách kể chuyện mang tính áp đặt. Điều này đã tạo nên khoảng cách giữa tác phẩm với bạn đọc nhỏ tuổi, nhất là khi các em hôm nay lớn lên trong môi trường mở, tiếp nhận thông tin nhanh và có nhu cầu thể hiện quan điểm cá nhân từ rất sớm.

Bà Vũ Thị Quỳnh Liên, Phó Giám đốc, Tổng Biên tập Nhà xuất bản Kim Đồng, cho biết, văn học thiếu nhi phải luôn được cập nhật, làm mới để phù hợp với tâm tư và thế giới quan của trẻ em hôm nay. Điều các em cần là những câu chuyện tạo được sự đồng cảm và gần với trải nghiệm thực tế.

Những tác phẩm mới như truyện vừa 100 cái chân của Nguyễn Ngọc Thuần, Yersin - Khúc hát cá Ông của Tạ Huy Long hay loạt phim hoạt hình Wolfoo... cho thấy nghệ thuật thiếu nhi đang ngày càng mở rộng về hình thức thể hiện. Những tác phẩm thành công trong việc hấp dẫn khán giả phải có cách kể mới đi cùng với chiều sâu cảm xúc, sự gần gũi với thế giới của các em.

Cùng trong xu hướng này, âm nhạc cũng đang tìm cách làm mới để tiếp cận khán giả nhỏ tuổi. Vừa qua, ca sĩ Tùng Dương kết hợp cùng giọng ca nhí Xệ Xệ thực hiện MV Có Bác trong tim, với cách thể hiện hiện đại trên nền cảm hứng từ ca khúc Như có Bác trong ngày đại thắng (nhạc sĩ Phạm Tuyên).

Cách tiếp cận mới này cho thấy những giá trị quen thuộc hoàn toàn có thể đến gần trẻ em hôm nay thông qua những ngôn ngữ nghệ thuật phù hợp.

Thiếu nhi sáng tạo cho thiếu nhi

Bên cạnh sáng tác cho thiếu nhi của những tác giả trưởng thành, thời gian qua, nhiều tác giả nhỏ tuổi cũng đã trở thành chủ thể sáng tạo với góc nhìn và tiếng nói riêng.

Không gian đọc sách cho thiếu nhi tại Nhà sách Fahasa Tân Định (TPHCM) (ẢNH: HỒ SƠN)

Ở tuổi 16, Nguyễn Đăng Hải Nam gây chú ý với bộ tranh Việt Nam qua nét vẽ của Hải Nam với góc nhìn giàu cảm xúc về văn hóa, quê hương và ký ức.

Trong mùa Giải thưởng thiếu nhi Dế Mèn 2026, nhiều tác giả nhỏ tuổi đã tạo dấu ấn mạnh mẽ với ban giám khảo, như Nguyễn Minh Quân (11 tuổi) với bộ tranh Tiếng nói đại dương; Vũ Ngọc Diệp (11 tuổi) với bản thảo tập thơ Bác sách bụng to; Lê Nhã Uyên (10 tuổi) với Những câu chuyện về công tử mơ mộng… Mẹ của Nhã Uyên chia sẻ: Ban đầu, cháu tham gia như một sân chơi cho tác giả nhỏ tuổi, nhưng sau khi có giải, cháu có thêm động lực để cầm bút, còn chúng tôi có thêm quyết tâm hỗ trợ con trên con đường sáng tác.

TS Trịnh Đặng Nguyên Hương khẳng định: “Khác với nhiều thể loại văn học khác, văn học thiếu nhi là một địa chỉ kép, nơi cả trẻ em và người lớn đều có thể tìm về. Những tác phẩm thiếu nhi không chỉ nuôi dưỡng sự hồn nhiên mà còn chuyển tải các giá trị văn hóa tinh thần giữa các thế hệ”.

Thể hiện sự đồng cảm với nhận định trên, nhà thơ Trần Đăng Khoa cho rằng: “Văn học, nghệ thuật thiếu nhi giữ vai trò đặc biệt bởi đây là lĩnh vực trực tiếp bồi đắp tâm hồn và khả năng cảm thụ cái đẹp của thế hệ trẻ”.

Để nghệ thuật thiếu nhi thật sự sống được trong đời sống hôm nay, đòi hỏi sự đa dạng trong cách sáng tạo và tiếp cận bạn đọc. Các cây bút trưởng thành với vốn sống, kinh nghiệm và chiều sâu nghề nghiệp dù giữ vai trò quan trọng, nhưng những tiếng nói hồn nhiên, gần gũi từ các tác giả trẻ, nhỏ tuổi cũng mang đến góc nhìn mới mẻ về thế giới tuổi thơ hôm nay.

Khi nhiều thế hệ cùng tham gia sáng tác, văn học nghệ thuật thiếu nhi sẽ có thêm cơ hội chạm đến nhu cầu đọc, nhu cầu cảm thụ và khát khao đồng cảm của các em trong thời đại mới.

VĨNH XUÂN

Tại Diễn đàn Kết nối Công nghệ Việt Nam – Singapore, đại diện Trung tâm tài chính quốc tế Việt Nam tại TPHCM (VIFC-HCMC), Touchstone Partners và Quỹ Temasek Foundation đã ký kết thỏa thuận hợp tác chiến lược ba bên nhằm huy động nguồn lực quốc tế về tài chính, tri thức và kết nối.

Thỏa thuận nhằm thúc đẩy đổi mới sáng tạo và phát triển công nghệ, qua đó đóng góp vào quá trình chuyển đổi xanh và tăng trưởng bền vững của Việt Nam. Net Zero Challenge 2026 được xác định là sáng kiến hợp tác trọng điểm đầu tiên của các bên.

Thỏa thuận Hợp tác Chiến lược ba bên đã thiết lập những lĩnh vực quan trọng, ưu tiên để ba tổ chức cùng phối hợp, bao gồm: Đổi mới sáng tạo và phát triển kinh tế xanh nhằm hỗ trợ các sáng kiến, chương trình và dự án góp phần vào quá trình chuyển đổi xanh. Huy động vốn và quan hệ đối tác chiến lược, kết nối với các nhà đầu tư, tổ chức tài chính, doanh nghiệp, tổ chức thiện nguyện và đối tác phát triển nhằm huy động nguồn lực tài chính và chiến lược cho các sáng kiến đổi mới sáng tạo và phát triển bền vững. Phát triển hệ sinh thái và thị trường để kiến tạo các nền tảng kết nối nhằm đồng hành cùng doanh nghiệp trong hành trình triển khai giải pháp xanh và khí hậu tại Việt Nam…

Dự án đầu tiên trong khuôn khổ thỏa thuận Hợp tác này là cuộc thi Net Zero Challenge lần thứ 4 (gọi tắt là N0C 2026), bắt đầu nhận hồ sơ từ tháng 7-2026. Được biết đây là chương trình do Touchstone Partners và Quỹ Temasek Foundation tổ chức, phối hợp cùng Viện Nghiên cứu Phát triển TPHCM (HIDS) từ năm 2023.

Qua ba kỳ tổ chức liên tiếp vào các năm 2023, 2024 và 2025, chương trình đã thu hút 1.500 giải pháp đổi mới sáng tạo tham gia, huy động hàng triệu đô Singapore nguồn vốn xúc tác và hỗ trợ hàng chục đơn vị đổi mới sáng tạo trong hành trình phát triển và ứng dụng các giải pháp công nghệ khí hậu và đổi mới sáng tạo tại Việt Nam.

Gắn kết chiến lược Việt Nam-Singapore trong một ASEAN thịnh vượng

Chuyến thăm của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm đến Singapore từ ngày 29-31/5 được đánh giá là có ý nghĩa hết sức quan trọng và diễn ra rất đúng thời điểm. Trong cuộc trao đổi với phóng viên TTXVN tại Singapore, Giáo sư Vũ Minh Khương, Trường Chính sách công Lý Quang Diệu và Tiến sĩ Mohamed Effendy B Abdul Hamid, Giảng viên cao cấp ngành Nghiên cứu Đông Nam Á, Đại học Quốc gia Singapore (NUS), đều cho rằng chuyến thăm không chỉ tạo sức bật cho quan hệ Việt Nam-Singapore mà còn góp phần đảm bảo Hiệp hội Các quốc gia Đông Nam Á (ASEAN) vẫn là một nhân tố vững mạnh, thống nhất và không thể thiếu trên trường quốc tế.

Giáo sư Vũ Minh Khương, Trường Chính sách công Lý Quang Diệu, Singapore, trả lời phỏng vấn TTXVN liên quan đến Đối thoại Shangri-La 2026. Ảnh: Việt Dũng/PV TTXVN tại Singapore

Trong bối cảnh biến động địa chính trị hiện nay, vấn đề đặt ra đối với mỗi nước không đơn thuần là làm sao để phát triển, mà là làm sao để chống chịu khi những tình huống phức tạp của khu vực và thế giới xảy ra. Yêu cầu đó buộc các nước phải mở rộng hợp tác và tìm hiểu khái niệm về gắn kết chiến lược. Theo Giáo sư Vũ Minh Khương, gắn kết chiến lược tức là chia sẻ 3 điểm.

Thứ nhất, Việt Nam và Singapore chung tầm nhìn về khu vực và tương lai. Hai nước rất đồng nhất về quan điểm trong quan hệ với Trung Quốc và Mỹ cũng như với các nước khác, về xây dựng Đông Nam Á, châu Á thịnh vượng, phồn vinh và đặc biệt chú trọng luật quốc tế về hàng hải, an ninh. Hai nước đều phụ thuộc rất cao vào thương mại quốc tế và đầu tư nước ngoài, qua đó chia sẻ với nhau về tầm nhìn.

Thứ hai, Việt Nam và Singapore có khả năng cộng hưởng rất lớn vì Việt Nam có nguồn lực, động lực và có động năng rất tốt, trong khi Singapore đã trở thành mẫu hình phát triển. Vì vậy, hai bên kết hợp với nhau chắc chắn tạo ra những giá trị rất lớn.

Thứ ba, hai nước đều chủ trương xây dựng quan hệ gắn kết sâu từ hàng hải, hàng không, đào tạo nguồn nhân lực, đến năng lượng, dự trữ năng lượng, an ninh quốc gia, tạo ra sự thông thương để làm tiền đề cho một nền kinh tế Đông Nam Á thống nhất vào năm 2050, tức là Việt Nam với Singapore sẽ tiến trước. Hướng tới năm 2045, Việt Nam trở thành nền kinh tế phát triển, hai nước gắn kết với một thể chế chiến lược cao hàng đầu thế giới. Theo Giáo sư Vũ Minh Khương, đây cũng là điểm đặc sắc trong chuyến thăm của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm tới Singapore.

Để đảm bảo an ninh, ổn định và phát triển bền vững, điều tối quan trọng là ASEAN phải củng cố vai trò "điểm tựa ổn định" trong bối cảnh môi trường toàn cầu ngày càng bất ổn. Theo Tiến sĩ Mohamed Effendy, chuyến thăm của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm tới Singapore đã góp phần thực hiện điều đó. Chuyến thăm mở ra một kỷ nguyên mới trong hợp tác song phương, vượt ra ngoài các cuộc thảo luận thương mại truyền thống, cho thấy việc giải quyết những vấn đề quan trọng đòi hỏi sự phối hợp chiến lược sâu rộng hơn. Tiến sĩ Mohamed Effendy khẳng định bằng cách đồng bộ hóa nỗ lực, Việt Nam và Singapore không chỉ bảo vệ lợi ích quốc gia của mình mà còn tích cực đảm bảo ASEAN vẫn là một nhân tố vững mạnh, thống nhất và không thể thiếu trên trường quốc tế.

Đỗ Vân (TTXVN)

Gemini for Science: Các thử nghiệm và công cụ AI cho một kỷ nguyên khám phá mới

Khám phá tương lai của sự phát hiện với các Kỹ năng Khoa học (Science Skills) mới trong Google Antigravity và ba công cụ thử nghiệm mới trên Google Labs. Những công cụ này được thiết kế để giúp tăng tốc các bước cốt lõi của phương pháp khoa học, được xây dựng với Co-Scientist, Alpha Evolve, Empirical Research Assistance (ERA) và NotebookLM.

Trong nhiều thế kỷ, phương pháp khoa học đã trở thành động lực lớn nhất của sự tiến bộ nhân loại. Tại Google, sứ mệnh của chúng tôi gắn liền với việc xây dựng các công cụ để thúc đẩy phương pháp này. Chúng tôi tin rằng một kỷ nguyên khám phá mới sẽ không đến từ các mô hình chuyên biệt, hẹp mà từ các tác nhân tổng quát trao quyền cho các nhà nghiên cứu trên mọi lĩnh vực khoa học.

Đó là lý do tại sao chúng tôi giới thiệu Gemini for Science, một bộ sưu tập các công cụ và thử nghiệm khoa học được thiết kế để mở rộng quy mô và độ chính xác của quá trình khám phá khoa học.

Nhân tố khuếch đại cho sự sáng tạo của con người

Ngày nay, khoa học đang đối mặt với một nghịch lý: kiến thức tập thể của chúng ta đang phát triển nhanh đến mức các nhà khoa học cá nhân khó có thể thấy được bức tranh toàn cảnh. Những bước đột phá khoa học thường dựa vào việc tạo ra các kết nối sáng tạo giữa dữ liệu, nhưng thời gian cần thiết để làm thủ công có thể kéo dài hàng tuần hoặc thậm chí hàng tháng. AI có thể giúp loại bỏ nút thắt này và đóng vai trò là nhân tố khuếch đại cho công việc khoa học bằng cách xử lý các tác vụ phức tạp. Điều này cho phép các nhà nghiên cứu tập trung vào việc xác định và giải quyết các vấn đề khoa học có tác động lớn nhất.

Các công cụ thử nghiệm Gemini for Science trên Google Labs bao gồm ba nguyên mẫu chính:

1. Tạo giả thuyết (Hypothesis Generation), xây dựng với Co-Scientist: Việc hình thành ý tưởng là nhịp đập của khoa học, nhưng không ai có thể tổng hợp hàng triệu bài báo được xuất bản hàng năm. Tạo giả thuyết thu hẹp khoảng cách này bằng cách mô phỏng phương pháp khoa học: cộng tác với các nhà nghiên cứu để xác định thách thức nghiên cứu, sau đó sử dụng một "giải đấu ý tưởng" đa tác nhân để tạo, tranh luận và đánh giá các giả thuyết. Để đảm bảo tính nghiêm ngặt, các tuyên bố được xác minh sâu và hỗ trợ bằng các trích dẫn có thể nhấp chuột.
2. Khám phá tính toán (Computational Discovery), xây dựng với AlphaEvolve và ERA (Empirical Research Assistance): Tiến bộ khoa học thường bị giới hạn bởi số lượng giả thuyết mà chúng ta có thể kiểm tra thực tế bằng các thí nghiệm tính toán. Khám phá tính toán là một công cụ nghiên cứu tác nhân giải quyết vấn đề này bằng cách tạo và chấm điểm hàng ngàn biến thể mã song song. Điều này cho phép các nhà khoa học kiểm tra các phương pháp mô hình hóa mới — cho các lĩnh vực phức tạp như dự báo năng lượng mặt trời hoặc dịch tễ học.
3. Thông tin chi tiết về tài liệu (Literature Insights), xây dựng với Google NotebookLM: Hiểu tài liệu khoa học là một phần cốt lõi của mọi hành trình nghiên cứu. Literature Insights tìm kiếm tài liệu khoa học và cấu trúc kết quả thành các bảng có thuộc tính tùy chỉnh để phân tích song song. Các nhà nghiên cứu có thể sử dụng trò chuyện để khám phá các sắc thái và tạo ra các tài liệu chất lượng cao như báo cáo, bài thuyết trình, đồ họa thông tin và bản tóm tắt âm thanh/video.

Bắt đầu từ hôm nay, chúng tôi sẽ dần mở quyền truy cập vào các thử nghiệm này. Vui lòng truy cập labs.google/science để đăng ký.

Ngoài các thử nghiệm cá nhân, chúng tôi cũng mang các khả năng AI tiên tiến này đến các tổ chức doanh nghiệp thông qua Google Cloud. Các giải pháp cấp doanh nghiệp của chúng tôi cho R&D công nghiệp đang được các đối tác sử dụng trong bản xem trước riêng tư. Các công ty như BASF đang sử dụng AlphaEvolve để tối ưu hóa chuỗi cung ứng, và Klarna đang tận dụng nó để cải thiện các mô hình học máy của họ. Đồng thời, các tổ chức như Daiichi Sankyo, Bayer Crop Science và các Phòng thí nghiệm Quốc gia Hoa Kỳ đang sử dụng Co-Scientist để tăng tốc nghiên cứu.

Một bàn làm việc khoa học trên máy tính của bạn

Là một phần của Gemini for Science, chúng tôi cũng ra mắt Science Skills, một gói chuyên biệt tích hợp thông tin từ hơn 30 cơ sở dữ liệu và công cụ khoa học sự sống lớn bao gồm UniProt, AlphaFold Database, AlphaGenome API và InterPro. Sử dụng các kỹ năng này trên các nền tảng tác nhân như Google Antigravity cho phép các nhà nghiên cứu thực hiện các quy trình phức tạp như tin sinh học cấu trúc và phân tích bộ gen trong vài phút thay vì hàng giờ.