Cầu thủ đã ‘tiến hóa’ vượt trội thế nào từ World Cup 1970 đến World Cup hiện đại?

Khi xem bóng đá hiện đại, NHM có cảm giác mọi thứ nhanh hơn, diễn ra với cường độ khắc nghiệt hơn bóng đá những thập kỷ trước. Và những cảm nhận đó là đúng. Nó đã được chứng minh bằng nghiên cứu khoa học...

Tốc độ luân chuyển bóng nhanh hơn

Khả năng luân chuyển bóng và chuyển đổi trạng thái chính là thước đo rõ ràng nhất cho nhịp độ của hai thời đại. Để hiểu bóng đá đã thay đổi chóng mặt như thế nào, hãy nhìn vào cách các bàn thắng kinh điển được tạo ra. Trận chung kết World Cup 1970, đội tuyển Brazil huyền thoại của Pele đã tạo ra một trong những bàn thắng đẹp nhất lịch sử. Pha lập công ấn định tỷ số 4-1 của Carlos Alberto là kết tinh của một pha dàn xếp trực diện, được đưa vào sách giáo khoa bóng đá trong nhiều năm tiếp theo.

Cụ thể, đội bóng Nam Mỹ đã thực hiện chuỗi 8 đường chuyền liên tục, kéo dài 30 giây trước khi Carlos Alberto băng lên tung cú sút sấm sét ghi bàn. 30 giây khi đó được coi là “quãng thời gian lý tưởng” mà một pha phối hợp ghi bàn hướng đến.

Tuy nhiên, 52 năm sau, tại trận chung kết World Cup 2022, thế giới được chứng kiến một khái niệm hoàn toàn khác về sự hoàn hảo. Tuyển Argentina vùi dập hệ thống phòng ngự của Pháp bằng một pha phản công chớp nhoáng. Vẫn là một bàn thắng được thiết lập từ sân nhà, bao gồm 7 đường chuyền tịnh tiến, nhưng tổng thời gian kể từ khi bóng rời chân hậu vệ đến khi Angel Di Maria dứt điểm tung lưới Hugo Lloris chỉ vỏnvẹn 12 giây.

Khoảng cách 18 giây giữa hai pha bóng lịch sử này chính là bức tranh toàn cảnh về sự tăng tốc của bóng đá. Không còn thời gian để chậm rãi vờn bóng. Các pha tịnh tiến hiện nay đòi hỏi tư duy xử lý cực nhanh (chỉ chạm bóng 1-2 nhịp), sự hỗ trợ di chuyển không bóng đồng bộ và những đường chuyền chọc khe xuyên tuyến với vận tốc lớn. Áp lực pressing liên tục trên khắp mặt sân buộc các đội bóng phải phản xạ trong phần trăm giây, biến mỗi pha giành lại quyền kiểm soát thành một mũi tên lao thẳng về khung thành đối phương.

Phá vỡ giới hạn tốc độ của con người

Trái bóng bay nhanh hơn đồng nghĩa đôi chân của các cầu thủ cũng nhanh hơn. Nếu như bóng đá thế kỷ 20 tôn vinh những "số 10" mang phong cách lãng tử, xử lý bóng kỹ thuật và khoan thai với Riquelme, Diego Maradona, Michel Platini, Roberto Baggio… thì bóng đá của thập niên 2020 là sân chơi của những vận động viên điền kinh thực thụ.

Nhiều nghiên cứu khoa học thể thao đã chỉ ra rằng trong những năm 1970 và 1980, ngay cả những cầu thủ chạy cánh thuần túy cũng hiếm khi đạt đến vận tốc 30 km/h. Cơ sở vật chất, đôi giày da nặng trịch, chất lượng mặt cỏ và cả phương pháp huấn luyện thời đó không cho phép con người chạm đến những cột mốc cao hơn.

Mọi thứ đã thay đổi. Dữ liệu đo lường trực tiếp tại World Cup 2022 cho thấy có ít nhất 10 cầu thủ đã đạt tốc độ nước rút vượt ngưỡng 35 km/h, một con số tiệm cận với thành tích của các vận động viên chạy nước rút chuyên nghiệp. Điểm mấu chốt tạo nên sự khắc nghiệt của bóng đá hiện tại không chỉ nằm ở việc bạn có thể chạy nhanh đến đâu, mà là bạn có thể đạt tốc độ tối đa bao nhiêu lần trong suốt 90 hoặc 120 phút thi đấu.

Các nghiên cứu thống kê cho thấy trong thập niên 1970, trung bình một cầu thủ di chuyển (bao gồm đi bộ, chạy bộ và chạy) khoảng 8,7 km mỗi trận. Nhiều thập kỷ sau, nhịp độ tăng lên, con số này đạt đỉnh ở mức 11,4 km. Lối chơi pressing toàn sân phổ biến khiến tổng quãng đường trung bình tăng lên. Đó là minh chứng cụ thể nhất chứng minh cho nhận định bóng đá hiện đại tốc độ hơn, đòi hỏi cầu thủ đốt calo nhiều hơn.

Cường độ vận động này cũng phân hóa sâu sắc theo từng vị trí chiến thuật trên sa bàn: Trung vệ và tiền vệ trung tâm thực hiện trung bình khoảng 8 pha bứt tốc cường độ cao mỗi trận. Họ đóng vai trò mỏ neo, giữ cự ly đội hình, do đó không gian để thực hiện các pha chạy dài là không nhiều.

Tiền đạo thực hiện trung bình 12 lần bứt tốc. Các tiền đạo hiện đại phải liên tục thực hiện những pha đâm hở nách, phá bẫy việt vị hoặc là tuyến pressing đầu tiên để tạo áp lực lên hàng thủ đối phương.

Hậu vệ cánh - những cỗ máy bền bỉ nhất trên sân - có trung bình 14 lần bứt tốc mỗi trận. Yêu cầu của chiến thuật hiện đại biến hậu vệ cánh thành những cầu thủ tấn công biên (wing-back), buộc họ phải liên tục đưa bóng từ vòng cấm sân nhà sang vòng cấm đối thủ.

Phục hồi thể trạng nhanh hơn

Cường độ khủng khiếp này đã loại bỏ hoàn toàn khái niệm "cầu thủ lười biếng" trên sân cỏ đỉnh cao. Giáo sư Jens Bangsbo, chuyên gia sinh lý học thể thao hàng đầu tại Đại học Copenhagen, đã có những lý giải rất sắc sảo về sự thay đổi này.

"Nếu bạn nhìn vào các tiền đạo của thế kỷ trước, họ có thể di chuyển rất nhiều dưới dạng đi bộ hoặc chạy chậm trong phần lớn thời gian. Họ tích lũy thể lực để bùng nổ chỉ trong vài ba pha bóng quyết định và ghi bàn thì hiện nay, điều đó không còn đúng nữa”, ông nói.

Các cấu trúc chiến thuật ngày nay không cho phép bất kỳ mắt xích nào đứng yên. Một tiền đạo không tham gia phòng ngự từ xa sẽ khiến toàn bộ hệ thống pressing của đội nhà sụp đổ. Điều này dẫn đến kết luận của Bangsbo: “Khả năng chạy nước rút ở tốc độ cao là một chuyện, nhưng việc lặp lại liên tục khả năng đó mới là ranh giới giữa cầu thủ bình thường và ngôi sao đẳng cấp thế giới".

"Về cơ bản, chìa khóa của bóng đá hiện đại là khả năng phục hồi - tức là khả năng loại bỏ axit lactic trong cơ bắp, làm dịu nhịp tim và phục hồi trạng thái sẵn sàng càng nhanh càng tốt ngay trong khi trận đấu đang diễn ra. Một hệ thống tim mạch và hô hấp hoàn hảo là điều kiện tiên quyết để thích nghi với nhịp độ bóng đá đương đại”, chuyên gia này nhấn mạnh.

Đó là lý do vai trò của các chuyên gia y tế và chuyên gia dinh dưỡng quan trọng hơn. Cầu thủ cũng ý thức được tầm quan trọng của chế độ ăn và tập luyện. Vì vậy mà ngay cả khi phải ra sân với mật độ 3 ngày/trận, họ vẫn duy trì nền tảng thể lực tốt và các cầu thủ khi qua tuổi 35 vẫn không gặp nhiều vấn đề với mật độ này.

Cuộc tiến hóa về hình thể

Để đáp ứng được những yêu cầu chiến thuật và sinh lý học khắt khe đó, cơ thể của cầu thủ bóng đá đã phải thay đổi để thích nghi. Bóng đá không còn là đất diễn của những cầu thủ có vóc dáng đậm người. Giờ đây, các cầu thủ nói riêng hay VĐV thể thao nói chung phải cao hơn và mỏng người hơn.

Một nghiên cứu quy mô lớn từ Đại học Wolverhampton (Anh) đã vẽ ra một biểu đồ hoàn chỉnh về sự tiến hóa hình thể của giới quần đùi áo số. Các nhà khoa học thu thập và phân tích dữ liệu của hàng nghìn cầu thủ thi đấu tại giải đấu cao nhất xứ sở sương mù (từ Giải hạng Nhất trước 1992 đến Giải Ngoại hạng Anh hiện tại - nơi quy tụ những cá nhân ưu tú nhất thế giới) trải dài từ thập niên 1970 đến năm 2023. Và họ đã tìm ra những sự thật thú vị.

Sự gia tăng về chiều cao: Chỉ tính riêng trong 40 năm, từ năm 1973 đến năm 2013, chiều cao trung bình của một cầu thủ đã tăng thêm hơn 4 cm (từ 1,771 mét vào năm 1973 lên 1,815 mét). Đến hiện tại, chiều cao này đang được duy trì.

Một cơ thể thon gọn sẽ giúp cầu thủ nhẹ nhàng hơn khi thực hiện những pha bứt tốc 35 km/h và giảm tải áp lực lên dây chằng, đầu gối trong quá trình hãm phanh đột ngột. Sự tiến bộ về dinh dưỡng y tế cộng đồng và các bài tập khoa học từ khi còn ở học viện đã tạo ra một thế hệ cầu thủ có thể hình vượt trội.

Sự phân hóa theo vị trí: Trong thập kỷ vừa qua, xu hướng tăng chiều cao vẫn tiếp tục diễn ra mạnh mẽ ở vị trí thủ môn và các hậu vệ - những người cần ưu thế trong tranh chấp bóng bổng. Tuy nhiên, đối với các tiền đạo và tiền vệ, chiều cao trung bình lại có dấu hiệu giảm nhẹ. Lý do là những vị trí này cần trọng tâm cơ thể thấp hơn để dễ dàng xoay trở, giữ thăng bằng tốt và xử lý bóng nhanh trong những không gian chật hẹp. Đó là lý do chiều cao của cầu thủ nói chung đang ổn định ở mức 181,5 cm.

Orlando Laitano, tiến sĩ tại Đại học Florida và là chuyên gia về sinh lý học thể thao, cho biết với cơ sở vật chất và chế độ dinh dưỡng những năm 1970 thì các cầu thủ “sẽ không thể đạt được thể trạng như thời đại ngày nay".

Orlando Laitano, người từng làm việc với đội tuyển Brazil tại World Cup 2014, khẳng định các cầu thủ hiện đại có sự khác biệt lớn về thể chất so với thế hệ cầu thủ trước đây. Ông chỉ ra rằng những tiến bộ trong khoa học thể thao và y học, cùng với hàng loạt thay đổi trong cách chơi, đã biến bóng đá đỉnh cao thành một cuộc chiến giành giật từng tấc đất trên sân.

"Do đó, các cầu thủ hiện đại phải trở nên nhanh hơn và mạnh hơn. Nếu đội tuyển Brazil vô địch thế giới năm 1970 có thể du hành xuyên thời gian để thi đấu với đối thủ hiện tại thì hàng công của Selecao sẽ bị các đối thủ vô hiệu hóa dễ dàng. Vì sự khác biệt lớn nhất không phải là kỹ thuật, mà là thể lực", ông nhấn mạnh.

Thông điệp ấy có lẽ thay cho lời kết của bài viết, rằng bóng đá hiện tại nhanh vượt trội quá khứ, và chất lượng các trận đấu bóng đá bây giờ có lẽ cũng cao hơn ngày trước rất nhiều.

Bước đi vững chắc của công nghiệp văn hóa

Thành phố Hồ Chí Minh vừa đánh dấu bước ngoặt trong chiến lược phát triển công nghiệp văn hóa bằng việc ra mắt vở diễn nghệ thuật xiếc và múa rối 'Mơ show' tại Rạp xiếc Phú Thọ.

Việc tiếp cận một sân khấu có công năng hiện đại như Rạp xiếc và biểu diễn đa năng Phú Thọ là một cơ hội lớn, một “sân chơi” đúng tầm để các nghệ sỹ thỏa sức cống hiến.

Sau 3 ngày công diễn miễn phí, tác phẩm đỉnh cao kết hợp giữa tư duy sáng tạo, kỹ thuật chuyên sâu và công nghệ sân khấu hiện đại này chính thức mở bán vé cho các suất diễn định kỳ vào thứ 7 và Chủ nhật hàng tuần, từ ngày 20/6 đến hết tháng 9. Đây là nỗ lực đưa di sản truyền thống vào dòng chảy kinh tế sáng tạo toàn cầu.

Đột phá từ thiết chế văn hóa tầm vóc quốc tế

Hạ tầng thiết chế là “mạch máu” cốt lõi của mọi nền công nghiệp văn hóa. Nhiều năm qua, ngành biểu diễn Việt Nam và Thành phố Hồ Chí Minh nói riêng luôn phải đối mặt với tình trạng thiếu không gian sáng tạo chuẩn quốc tế. Do đó, việc công diễn vở “Mơ show” cùng sự kiện “chào sân” Rạp xiếc và biểu diễn đa năng Phú Thọ được xem là một cột mốc lịch sử. Nằm trong nhóm các rạp biểu diễn lớn và hiện đại, công trình quy mô này đã hiện thực hóa khát vọng suốt hơn 20 năm qua của các thế hệ lãnh đạo Thành phố và ngành văn hóa.

Chứng kiến dấu ấn lịch sử này, Nghệ sỹ Nhân dân Tâm Chính, Chủ tịch Liên hiệp hội Xiếc Việt Nam xúc động chia sẻ: "Tôi thực sự vui mừng và tự hào trước một công trình hiện đại vượt bậc tại Thành phố Hồ Chí Minh. Đây không chỉ là rạp xiếc đơn thuần mà còn là không gian biểu diễn đa năng, đáp ứng các tiêu chuẩn kỹ thuật khắt khe của nhiều loại hình nghệ thuật. Thiết chế văn hóa tầm vóc này chính là minh chứng cho sự quan tâm sâu sắc của Đảng và Nhà nước đối với văn hóa nghệ thuật, kịp thời đáp ứng nhu cầu hưởng thụ tinh thần ngày càng cao của nhân dân".

Các nghệ sĩ trẻ đang là mũi nhọn tiên phong, làm chủ hoàn toàn các công nghệ trình diễn phức tạp nhất.

Sự vượt trội của Rạp xiếc và biểu diễn đa năng Phú Thọ nằm ở cấu trúc hạ tầng kỹ thuật vô cùng linh hoạt. Sân khấu được thiết kế như một không gian “mở”, không giới hạn cho sự bay bổng của đạo diễn khi mặt sàn biểu diễn có thể chuyển đổi linh hoạt từ cạn sang nước, tích hợp đồng bộ hệ thống khói lạnh, lửa kỹ thuật, ánh sáng laser công suất lớn và công nghệ trình chiếu tương tác thị giác 3D Mapping.

Theo Nghệ sỹ Nhân dân Tống Toàn Thắng, Giám đốc Liên đoàn Xiếc Việt Nam, đây là “sân chơi” đúng tầm để các nghệ sỹ thỏa sức sáng tạo. Nhờ đó, ngành biểu diễn có điều kiện giới thiệu chuỗi sản phẩm mang tính giải trí cao, đóng góp hiệu quả vào lộ trình xây dựng nền công nghiệp văn hóa vững mạnh.

Sự đồng điệu tạo dấu ấn

Chính từ "bệ đỡ" hạ tầng tối tân của Rạp xiếc và biểu diễn đa năng Phú Thọ, vở diễn nghệ thuật tổng hợp “Mơ show” đã được ra đời. Trong 70 phút, dưới sự dẫn dắt của Tổng đạo diễn Dương Thảo và Giám đốc sáng tạo Huy Nguyễn, “Mơ show” mang kết cấu của một thiên truyện triết lý về hành trình trưởng thành của một con người. Từ một đứa trẻ với những rung động nguyên sơ, nhân vật chính lần lượt trải qua bốn cung bậc cảm xúc cốt lõi: “Niềm vui”, “Cơn giận”, “Nỗi sợ” và “Yêu thương”. Để rồi từ đó, nhân vật kiêu hãnh đứng dậy, hòa nhịp và cống hiến trọn vẹn dưới danh xưng cao quý, “Người Nghệ sỹ”.

Khi kết hợp được tài năng thiên bẩm của người nghệ sỹ với thời đại số và công nghệ tiên tiến sẽ tạo ra một thứ “đặc sản” nghệ thuật độc đáo.

“Mơ show” đã khẳng định đẳng cấp chuyên môn cao nhờ sự kết hợp nhuần nhuyễn giữa xiếc mạo hiểm, múa rối truyền thống (cạn và nước), múa đương đại, võ cổ truyền và công nghệ thị giác đắm chìm (Immersive). Khán giả liên tục bất ngờ trước những màn rối nước thoắt ẩn thoắt hiện, những pha nhào lộn trên không kịch tính tương tác trực tiếp với ánh sáng laser và quả cầu ma thuật Osama Halley. Đặc biệt, cao trào cảm xúc được đẩy lên đỉnh điểm qua phân đoạn đu bay đỉnh cao của Hiển Phước - Thanh Hoa, cùng sự kết hợp độc đáo giữa múa bơi nghệ thuật và rối cạn.

Dưới góc độ lý luận, Phó Giáo sư, Tiến sỹ, Nhạc sỹ Đỗ Hồng Quân, Chủ tịch Liên hiệp các Hội Văn học nghệ thuật Việt Nam đánh giá cao sự táo bạo và dũng cảm khi kết hợp giữa xiếc mạo hiểm và múa rối truyền thống. Ông nhận định đây là thử nghiệm sinh động, thể hiện sự chủ động của nghệ sĩ trong việc tìm tòi hướng đi mới tiếp cận khán giả đương đại. Bằng cách dung hòa tài năng thiên bẩm với công nghệ thời đại số, tác phẩm đã tạo nên một “đặc sản” nghệ thuật độc đáo, vừa hấp dẫn công chúng trong nước, vừa thu hút mạnh mẽ khách du lịch quốc tế.

Thành công của “Mơ show” cũng minh chứng cho một thực tế, thế hệ trẻ hiện nay, từ biên kịch, đạo diễn, kỹ thuật viên công nghệ đến diễn viên… đang là mũi nhọn tiên phong, làm chủ hoàn toàn các công nghệ trình diễn phức tạp nhất. Sự đồng điệu ở đây không chỉ là sự hòa hợp giữa các loại hình nghệ thuật mà còn là sự kết nối thế hệ, sự gặp gỡ giữa dòng máu truyền thống và tư duy hiện đại của những người trẻ yêu nghề.

Đẳng cấp của công nghiệp văn hóa

Sự ra đời của “Mơ show” và việc vận hành Rạp xiếc và biểu diễn đa năng Phú Thọ là những bước đi vững chắc đầu tiên cụ thể hóa Nghị quyết 80-NQ/TW của Bộ Chính trị cùng chiến lược phát triển công nghiệp văn hóa tại Thành phố Hồ Chí Minh. Định nghĩa cốt lõi của công nghiệp văn hóa không chỉ dừng lại ở phục vụ giải trí thuần túy cho công chúng.

Công nghiệp văn hóa nhằm đưa chất xám của văn nghệ sỹ vào một “guồng máy công nghiệp” vận hành khoa học.

Quan trọng hơn, đó là việc đưa lao động nghệ thuật và chất xám của đội ngũ văn nghệ sỹ vào một "guồng máy" vận hành khoa học, chuyên nghiệp theo quy trình công nghiệp. Từ đó, các tác phẩm văn hóa mới có thể thu hút dòng tiền đầu tư từ xã hội, tạo ra nguồn thu bền vững để tái sản xuất các giá trị tinh thần, đồng thời, đóng góp trực tiếp vào tổng thu nhập quốc dân (GDP).

Nghệ sỹ Nhân dân Nguyễn Thị Thanh Thúy, Phó Giám đốc Sở Văn hóa và Thể thao Thành phố Hồ Chí Minh cho biết, vở diễn “Mơ show” là minh chứng rõ nét cho mô hình kinh tế văn hóa mà Thành phố đang hướng tới. Sau các suất diễn ra mắt miễn phí phục vụ công chúng và thiếu nhi, “Mơ show” sẽ chính thức chuyển sang hình thức biểu diễn thương mại bán vé định kỳ vào mỗi thứ Bảy và Chủ nhật hàng tuần.

“Đây là mô hình hợp tác hiệu quả, kết hợp hài hòa giữa dòng vốn đầu tư định hướng của Nhà nước cùng sự năng động, linh hoạt từ khối nghệ thuật ngoài công lập. Trong tương lai, Thành phố kỳ vọng vở diễn “Mơ show” cùng công trình Rạp xiếc và biểu diễn đa năng Phú Thọ sẽ gắn kết chặt chẽ để trở thành một điểm đến văn hóa đặc sắc, đồng thời là sản phẩm du lịch nghệ thuật chiến lược, thu hút đông đảo du khách trong và ngoài nước”, Phó Giám đốc Sở Văn hóa và Thể thao Thành phố Hồ Chí Minh nhấn mạnh.

Nhìn rộng ra bối cảnh quốc tế, ngành Xiếc Việt Nam (bề dày hơn 70 năm) đang khẳng định vị thế bằng hàng loạt giải thưởng lớn trong 5-6 năm qua. Minh chứng mới nhất là giải thưởng Vương miện Bạc danh giá tại Cuộc thi “Công chúa xiếc” diễn ra tại thành phố Saratov (Liên bang Nga) - cuộc thi duy nhất trên thế giới dành riêng cho các nữ nghệ sĩ xiếc tài năng. Xa hơn nữa là lời mời tham gia Liên hoan Xiếc Quốc tế Monte Carlo vào tháng 1/2027 với tiết mục đậm đà bản sắc “Đu nón”.

Sân khấu được thiết kế “mở”, được chuyển đổi linh hoạt từ cạn sang nước.

Trước những vận hội mới, Nghệ sỹ Nhân dân Tống Toàn Thắng khẳng định, các thiết chế văn hóa hiện đại như Rạp xiếc và biểu diễn đa năng Phú Thọ sẽ là “bệ phóng” nâng tầm nghệ sỹ Việt. Để cạnh tranh sòng phẳng toàn cầu, ông nhấn mạnh việc các nghệ sỹ phải liên tục nâng cao kỹ thuật đỉnh cao, đồng thời được đầu tư bài bản vào các vở diễn kết hợp công nghệ như “Mơ show”. Đây là “chìa khóa” để định vị thương hiệu văn hóa quốc gia và lan tỏa các giá trị Việt Nam ra thế giới.

Có thể khẳng định, “Mơ show” không còn là một giấc mơ xa xôi của những người làm nghệ thuật. Đó là một thực tế sinh động, một minh chứng cho thấy khi có sự thấu hiểu và đầu tư đúng tầm, sự đồng lòng và sáng tạo không mệt mỏi của đội ngũ văn nghệ sỹ cùng sự tiếp sức của công nghệ hiện đại, các sản phẩm văn hóa Việt Nam hoàn toàn có thể tự tin vươn ra biển lớn, khẳng định vị thế và đẳng cấp của một nền công nghiệp văn hóa giàu bản sắc, nhạy bén và phát triển bền vững.

Bài và ảnh: Hữu Duyên (TTXVN)

VHO - Ngày 16.6, tại Hà Nội, VTVcab, hệ sinh thái truyền hình thể thao hàng đầu Việt Nam, chính thức công bố thỏa thuận hợp tác chiến lược kéo dài 3 năm với Esports Foundation (EF). Thỏa thuận có hiệu lực từ năm 2026 đến hết năm 2028, đánh dấu một bước tiến quan trọng trong việc phát triển lĩnh vực phát sóng thể thao điện tử (esports) tại Việt Nam.

Theo nội dung hợp tác, VTVcab sẽ sở hữu bản quyền truyền thông để khai thác và phát sóng các giải đấu esports hàng đầu thế giới, bao gồm Giải vô địch Thể thao điện tử thế giới (Esports World Cup – EWC) và Cúp Thể thao điện tử các Quốc gia (Esports Nations Cup – ENC).

Các nội dung này sẽ được tường thuật, bản địa hóa sang tiếng Việt và co-streaming cùng những bình luận viên uy tín, nhằm mang đến trải nghiệm xem chuyên nghiệp, hấp dẫn cho cộng đồng người hâm mộ trong nước.

Sự kiện hợp tác này tiếp tục củng cố vị thế của ON Live Esports – đơn vị trực thuộc hệ sinh thái VTVcab – với vai trò là tổ chức hàng đầu tại Việt Nam trong việc sở hữu, tổ chức, sản xuất và phân phối nội dung esports.

Việc kết hợp giữa tiêu chuẩn phát sóng quốc tế và nội dung bản địa hóa được kỳ vọng sẽ thiết lập những chuẩn mực mới cho thị trường thể thao điện tử trong nước.

Ông Vũ Quang Huy, Phó Tổng Giám đốc VTVcab, cho biết: “Sức hấp dẫn của EWC cùng sự ra mắt của ENC tiếp tục khẳng định vị thế hàng đầu của các giải đấu này trên toàn cầu. Thỏa thuận hợp tác 3 năm là bước đi quan trọng nhằm hiện thực hóa cam kết đầu tư lâu dài của VTVcab, đồng thời nâng cao vai trò của ON Live Esports trong hệ sinh thái esports Việt Nam.”

Người hâm mộ có thể theo dõi các giải đấu thông qua hệ thống kênh và nền tảng đa dạng của VTVcab, bao gồm ON Sports, VTVgo, VTVprime, ON Live, ON Plus, ON Live TV và hệ thống mạng xã hội liên kết.

Về phía đối tác, ông Dennis Kittel, Head of Media Rights của Esports Foundation, đánh giá cao tiềm năng của thị trường Việt Nam: “EWC và ENC là những giải đấu quy tụ hàng triệu người hâm mộ, tuyển thủ và tổ chức trên toàn thế giới. Việt Nam đang nổi lên như một thị trường esports năng động với cộng đồng đam mê và văn hóa game mạnh mẽ. Hợp tác với VTVcab sẽ giúp chúng tôi mang những sự kiện này đến gần hơn với khán giả Việt Nam, đồng thời tạo điều kiện để người hâm mộ theo dõi các đội tuyển và tuyển thủ yêu thích xuyên suốt mùa giải.”

Về VTVcab & ON Live Esports

VTVcab là đơn vị cung cấp truyền hình trả tiền hàng đầu tại Việt Nam, vận hành hệ sinh thái đa dạng gồm kênh truyền hình, nền tảng OTT và dịch vụ nội dung số. ON Live Esports là đơn vị trực thuộc, đóng vai trò quan trọng trong việc phát triển, sản xuất và phân phối nội dung thể thao điện tử chất lượng cao.

Về Esports Foundation

Esports Foundation (EF) là tổ chức phi lợi nhuận có trụ sở tại Riyadh, Ả Rập Xê Út, với sứ mệnh thúc đẩy sự phát triển chuyên nghiệp của esports trên toàn cầu. Thông qua các giải đấu lớn như EWC (tổ chức thường niên) và ENC (tổ chức hai năm một lần), EF góp phần kết nối cộng đồng esports, phát triển tài năng và tạo ra cơ hội dài hạn cho các tuyển thủ và tổ chức trên toàn thế giới.

Là gương mặt quen thuộc với khán giả châu Á và sở hữu lượng người hâm mộ đông đảo tại Việt Nam, Ji Chang Wook được xem là một trong những khách mời quốc tế nhận được nhiều sự chú ý khi xuất hiện tại DANAFF IV. Sự hiện diện của nam diễn viên hứa hẹn góp phần gia tăng sức hút cho các hoạt động thảm đỏ và lễ khai mạc của liên hoan phim.

Trong nhiều năm hoạt động nghệ thuật, Ji Chang Wook ghi dấu ấn nhờ ngoại hình nổi bật, khả năng diễn xuất đa dạng và sự bền bỉ trong công việc. Nam diễn viên sinh năm 1987 đã xây dựng được vị trí vững chắc trên màn ảnh Hàn Quốc cũng như trong làn sóng Hallyu tại nhiều quốc gia châu Á.

Bước ngoặt đầu tiên trong sự nghiệp của anh đến từ bộ phim truyền hình dài tập Smile Again, tác phẩm giúp anh giành giải Nam diễn viên chính xuất sắc tại KBS Drama Awards. Tuy nhiên, phải đến vai hoàng đế Ta Hwan trong bộ phim cổ trang nổi tiếng Hoàng hậu Ki, tên tuổi của Ji Chang Wook mới thực sự bùng nổ và được biết đến rộng rãi trên toàn châu Á.

Sau thành công của Hoàng hậu Ki, nam diễn viên tiếp tục khẳng định sức hút qua hàng loạt tác phẩm nổi tiếng như Healer, The K2, Suspicious Partner, Lovestruck in the City và The Sound of Magic.

Năm 2023, Ji Chang Wook nhận được nhiều phản hồi tích cực với vai cảnh sát chìm Park Jun Mo trong series tội phạm The Worst of Evil. Tác phẩm có sự tham gia của các diễn viên Wi Ha Joon và Lim Se Mi. Sau đó, anh trở lại với màu sắc nhẹ nhàng hơn qua bộ phim tình cảm Welcome to Samdal-ri, đóng cùng Shin Hye Sun.

Đến năm 2024, Ji Chang Wook tiếp tục thử sức với hình tượng mới trong series tội phạm Gangnam B-Side của Disney+, vào vai Yoon Gil Ho - một nhân vật môi giới bí ẩn hoạt động trong thế giới ngầm Gangnam. Vai diễn được đánh giá là khác biệt so với hình tượng quen thuộc trước đây của anh. Bộ phim cũng được mời tham dự hạng mục On Screen tại Liên hoan phim Quốc tế Busan trước khi chính thức phát hành.

Gần đây, Ji Chang Wook tiếp tục thu hút sự chú ý với The Manipulated, series hành động - báo thù của Disney+, đóng cùng D.O.. Tác phẩm đánh dấu sự trở lại của nam diễn viên với thể loại hành động vốn là thế mạnh của anh.

Bên cạnh hoạt động truyền hình, Ji Chang Wook cũng tham gia nhiều dự án điện ảnh như Fabricated City, Hard Hit, Revolver và gần đây nhất là Colony. Những dự án này cho thấy sự dịch chuyển linh hoạt của anh giữa màn ảnh rộng và truyền hình.

Sự đa dạng trong lựa chọn vai diễn suốt hơn một thập kỷ hoạt động đã giúp Ji Chang Wook duy trì vị trí đáng chú ý trong làn sóng Hallyu. Nam diễn viên cũng được ghi nhận tại nhiều giải thưởng và sự kiện quốc tế như China TV Drama Awards, Asia Artist Awards, Asian Film Awards và giành giải Nam diễn viên xuất sắc nhất thể loại phim ngắn/web drama tại APAN Star Awards 2024 với Welcome to Samdal-ri.

Theo ban tổ chức, Ji Chang Wook sẽ tham dự lễ khai mạc và các hoạt động thảm đỏ của DANAFF IV diễn ra tối 28/6 tại Cung Hội nghị Quốc tế Ariyana Đà Nẵng.

Ngoài ra, nam diễn viên cũng xác nhận góp mặt tại sự kiện Korean Film Night diễn ra tối 29/6. Chương trình có sự tham dự của Kim Dong-ho cùng các nghệ sĩ Park Sung-woong, Han Dong-hee và Idol Nation. Đây là một trong những hoạt động giao lưu quốc tế nổi bật của DANAFF IV, góp phần thúc đẩy kết nối văn hóa và điện ảnh giữa Việt Nam và Hàn Quốc.

DANAFF IV diễn ra từ ngày 28/6 đến 4/7/2026 với khẩu hiệu “Nhịp cầu từ châu Á ra thế giới” (Bridging Asia to the World), do UBND thành phố Đà Nẵng và Hiệp hội Xúc tiến phát triển Điện ảnh Việt Nam phối hợp tổ chức. Bên cạnh các hạng mục tranh giải chính, liên hoan phim còn giới thiệu nhiều chương trình tuyển chọn và hoạt động giao lưu điện ảnh quốc tế, hứa hẹn mang đến một mùa sự kiện sôi động cho khán giả và giới làm nghề trong khu vực.

Mùa giải Bóng đá chuyên nghiệp Quốc gia 2025-2026 đã chính thức khép lại với 340 trận đấu sôi động, kịch tính và giàu cảm xúc. Sau 25 năm xây dựng và trưởng thành, bóng đá chuyên nghiệp nước nhà đã tạo dựng được nền tảng vững chắc về chuyên môn, công tác tổ chức, quản trị và giá trị thương mại.

Lễ trao giải V-League Awards 2026 không đơn thuần là dịp tôn vinh những tập thể, cá nhân xuất sắc nhất mùa giải bóng đá chuyên nghiệp quốc gia 2025-2026 mà còn mang ý nghĩa đặc biệt khi đánh dấu chặng đường 25 năm hình thành và phát triển của bóng đá chuyên nghiệp Việt Nam. Từ mùa giải đầu tiên năm 2000-2001 đến nay, V-League đã trải qua hành trình dài với nhiều thay đổi, góp phần tạo nên diện mạo mới cho bóng đá nước nhà.

Một phần tư thế kỷ qua chứng kiến những bước tiến đáng kể của hệ thống bóng đá chuyên nghiệp Việt Nam trên nhiều phương diện, từ chất lượng chuyên môn, công tác tổ chức thi đấu đến giá trị thương mại và khả năng thu hút người hâm mộ. Các giải đấu chuyên nghiệp không chỉ là sân chơi cạnh tranh của các câu lạc bộ mà còn trở thành nền tảng quan trọng để phát hiện, đào tạo và cung cấp nguồn nhân lực chất lượng cho các đội tuyển quốc gia.

Mùa giải 2025-2026 tiếp tục cho thấy sự phát triển ổn định của bóng đá chuyên nghiệp Việt Nam. Cuộc đua vô địch, tranh huy chương cũng như cuộc chiến trụ hạng diễn ra hấp dẫn đến những vòng đấu cuối cùng. Công tác tổ chức ngày càng được hoàn thiện, giúp các câu lạc bộ chủ động hơn trong xây dựng chiến lược phát triển dài hạn và nâng cao chất lượng chuyên môn.

Thông điệp "Vinh danh cống hiến - Kiến tạo tương lai" của V-League Awards 2026 không chỉ hướng đến việc ghi nhận thành tích của một mùa giải mà còn phản ánh khát vọng phát triển của bóng đá Việt Nam trong giai đoạn mới. Đây là thời điểm để nhìn lại những thành quả đã đạt được, đồng thời xác định những mục tiêu lớn hơn nhằm nâng cao vị thế của các giải đấu trong khu vực và từng bước hội nhập với bóng đá thế giới.

Lễ trao giải năm nay cũng ghi nhận sự thống trị của CLB Công an Hà Nội khi đội bóng này giành chức vô địch V-League cùng hàng loạt danh hiệu cá nhân quan trọng. Tiền vệ Nguyễn Quang Hải được vinh danh là Cầu thủ xuất sắc nhất mùa giải, trong khi nhiều đồng đội của anh cũng góp mặt trong các hạng mục tiêu biểu. Những thành tích này phản ánh xu hướng đầu tư bài bản và chuyên nghiệp đang ngày càng được các câu lạc bộ chú trọng.

Tuy nhiên, dấu mốc 25 năm không chỉ là dịp để tự hào về những thành quả đã đạt được. Bóng đá chuyên nghiệp Việt Nam vẫn còn nhiều việc phải làm để tiếp tục phát triển bền vững, từ nâng cấp cơ sở hạ tầng, cải thiện chất lượng đào tạo trẻ, nâng cao năng lực quản trị câu lạc bộ cho đến gia tăng sức hấp dẫn thương mại của các giải đấu. Đây là những yếu tố quyết định để V-League có thể tiến gần hơn tới các chuẩn mực của những nền bóng đá phát triển trong khu vực châu Á.

Khép lại mùa giải 2025-2026, V-League Awards 2026 không chỉ là ngày hội của những người chiến thắng mà còn là lời khẳng định cho hành trình 25 năm không ngừng đổi mới của bóng đá chuyên nghiệp Việt Nam. Từ nền tảng đã được xây dựng, người hâm mộ hoàn toàn có quyền kỳ vọng vào một giai đoạn phát triển mới, nơi các giải đấu quốc nội tiếp tục nâng cao chất lượng, gia tăng sức cạnh tranh và đóng góp nhiều hơn cho thành công của bóng đá Việt Nam trên đấu trường quốc tế.

CÁC DANH HIỆU GIẢI THƯỞNG TẠI MÙA GIẢI BÓNG ĐÁ CHUYÊN NGHIỆP QUỐC GIA 2025-2026:

AI có dữ liệu, nhưng không thể "sống" thay trải nghiệm con người

Mới đây, đề thi Ngữ văn tốt nghiệp THPT đã tạo ra luồng thảo luận sôi nổi trên mạng xã hội khi đặt ra vấn đề: "Trong bối cảnh cần có những đột phá về khoa học công nghệ hiện nay, từ góc nhìn của người trẻ, theo anh/chị, cần sử dụng trí tuệ nhân tạo (AI) như thế nào để tạo nên sự cộng hưởng trí tuệ?".

Hai chữ "cộng hưởng" trong đề bài là vấn đề đang được quan tâm nhiều khi các công cụ AI len lỏi vào mọi mặt trong đời sống hiện nay. Công nghệ không sinh ra để triệt tiêu vai trò của con người, mà để cộng hưởng cùng chúng ta. Nhưng để tạo ra sức mạnh cộng hưởng ấy, người trẻ không thể chỉ thi thố với AI xem ai gõ lệnh (prompt) nhanh hơn. Chúng ta cần mang đến một "bệ đỡ" mà máy móc vĩnh viễn không thể có: Sự thấu cảm (Empathy).

AI có thể đưa ra con số thống kê về tỷ lệ người già sống trong các khu đô thị lớn, nhưng không "cảm" được nỗi trống trải của người ông, người bà quanh quẩn trong bốn bức tường chung cư khi con cháu bận rộn với những ưu tiên khác. AI có thể vẽ biểu đồ chi tiêu, nhưng không hiểu được áp lực đè nặng lên vai những bậc cha mẹ đang chật vật cân bằng giữa deadline công việc, tiếng khóc của đứa con nhỏ và trách nhiệm phụng dưỡng người thân.

Trí tuệ nhân tạo cũng không thể "đọc" được những khoảng cách vô hình giữa các thế hệ dù chung sống dưới một mái nhà. Nó không biết đến giá trị của một bữa cơm chung sau giờ tan tầm, một góc sân vườn nhỏ, hay một cuộc trò chuyện có thể kéo các thành viên xích lại gần nhau.

Những điều đó không nằm trong dải mã nhị phân hay các báo cáo số liệu mà nằm trong đời sống thực. Đây vẫn được coi là "mỏ vàng" của insight (sự thấu hiểu sâu sắc), của ý tưởng và những câu chuyện truyền cảm hứng.

Thấu cảm: Khởi nguồn của mọi sáng tạo bền vững

Trong các buổi tọa đàm tại các trường đại học thuộc khuôn khổ cuộc thi IKI Co-creation - Đồng sáng tạo không gian sống gắn kết, các chuyên gia đã chia sẻ góc nhìn thẳng thắn về phương pháp Design Thinking (Tư duy thiết kế), chìa khóa đổi mới sáng tạo đang được ứng dụng toàn cầu.

Bước đầu tiên của quy trình này không phải là "lao" vào brainstorming (động não) hay tung hứng những ý tưởng vĩ mô. Bà Phạm Lan Khanh - Trưởng ban tổ chức cuộc thi nhấn mạnh, sáng tạo không bắt đầu từ hình thức, mà là việc hiểu con người. Khi hiểu đủ sâu, giải pháp sẽ tự nhiên trở nên phù hợp. Người làm sáng tạo giỏi không chỉ nghe những gì người dùng nói ra, mà nhìn thấu những nhu cầu chưa từng được gọi tên, những khó khăn bị giấu kín sau lớp vỏ bọc hành vi.

IKI Co-Creation: Giảng đường thực chiến giải bài toán nhân văn

Năng lực thấu cảm mà IKI Co-Creation mong muốn người trẻ rèn luyện bắt nguồn từ niềm tin của những người khởi xướng cuộc thi, chủ đầu tư dự án IKI Village, Công ty Cổ phần đầu tư An Khải Hưng.

Theo đó, mọi giải pháp có giá trị đều bắt đầu từ việc thấu hiểu con người; bởi không thể kiến tạo những tổ ấm cho gia đình Việt nếu chưa thực sự hiểu những người sẽ sống trong đó.

Cuộc thi đang thu hút đông đảo sinh viên trên toàn quốc tham gia rèn luyện năng lực, đặt ra bài toán: Làm thế nào để tạo ra những không gian sống giúp gia đình gắn kết nhiều hơn giữa nhịp sống hối hả? Không gian sống phải là nơi cảm xúc được dung dưỡng, nơi tạo ra cơ hội để các thành viên bước ra khỏi phòng riêng, chạm mặt và chia sẻ. Đây chính là bài toán mà AI chỉ có thể hỗ trợ phân tích, nhưng để giải quyết triệt để, con người buộc phải dùng đến trái tim.

Đáng chú ý, IKI Co-Creation vượt ra khỏi khuôn khổ của một cuộc thi tranh giải thông thường để trở thành môi trường học tập thực tiễn. Đến với sân chơi này, sinh viên từ đa dạng các ngành (kiến trúc, thiết kế, truyền thông, marketing, văn hóa - xã hội...) sẽ có một "giảng đường mở" để rèn luyện cách quan sát, phản biện và tìm kiếm insight. Với sự đồng hành của Ban giám khảo và Ban cố vấn gồm hơn 50 chuyên gia (phó giáo sư, tiến sĩ, thạc sĩ, doanh nhân), đội thi được góp ý trực tiếp, hoàn thiện dự án qua các buổi hướng dẫn, trình bày trước hội đồng giám khảo và tham gia triển lãm dành cho những bài thi nổi bật. Những đề xuất xuất sắc có thể được chủ đầu tư mua quyền sử dụng hoặc lựa chọn triển khai tại dự án IKI Village.

Thông qua đó, ban tổ chức muốn gửi thông điệp đến thế hệ trẻ: Sự sáng tạo bền vững không khởi nguồn từ công nghệ, mà khởi nguồn từ nhịp đập thấu cảm. Khi hạn nộp bài đang đếm ngược, đây là lúc những người trẻ bản lĩnh cần bước ra khỏi vùng an toàn, tạo ra sự "cộng hưởng trí tuệ" để chứng minh năng lực độc bản của mình và đóng góp cho xã hội như đề Văn nhắc đến.

IKI Co-Creation - Đồng sáng tạo không gian sống gắn kết

• Cuộc thi được khởi xướng bởi Công ty Cổ phần đầu tư An Khải Hưng, lấy cảm hứng từ dự án IKI Village do Flamingo Digital Media Corporation tổ chức, phối hợp cùng Hội đồng Tư vấn và Hỗ trợ Khởi nghiệp quốc gia khu vực phía nam.
• Đối tượng: Sinh viên và người trẻ từ 18 đến 27 tuổi
• Hình thức: Cá nhân hoặc nhóm, tối đa 3 thành viên
• Ba hạng mục dự thi: IKI Landscape Design; IKI Family Rituals; IKI Living OS
• Thời gian nhận bài: đến 30.6.2026
• Chung kết và trao giải: 15.8.2026

Tham khảo thông tin cuộc thi IKI Co-Creation tại:

• Website: https://ikicocreation.ikivillage.vn
• Fanpage: https://www.facebook.com/ikicocreation
• TikTok: https://www.tiktok.com/@ikicocreation
• Email: ikicocreationseries@gmail.com

(CTO) - Ngày 16-6, tại hội trường Trung tâm dịch vụ việc làm TP Cần Thơ, Trung tâm Công tác xã hội TP Cần Thơ tổ chức tập huấn nâng cao nhận thức về rối loạn phổ tự kỷ và tầm quan trọng của can thiệp sớm dành cho cán bộ quản lý giáo dục và giáo viên mầm non.

Đây là một trong những hoạt động thuộc Dự án "Nâng cao nhận thức về rối loạn phổ tự kỷ và tầm quan trọng của can thiệp sớm dành cho trẻ em có rối loạn phổ tự kỷ tại TP Cần Thơ, giai đoạn 2025-2028", do Tổ chức Saigon Children’s Charity CIO (SCC) tài trợ.

Cán bộ quản lý giáo dục, giáo viên tham gia tập huấn.

Gần 130 cán bộ quản lý giáo dục, giáo viên mầm non các phường: Ninh Kiều, Cái Khế, Tân An, An Bình, Bình Thủy, Long Tuyền, Thới An Đông, Cái Răng, Hưng Phú, Thới Long, Phước Thới, Ô Môn, Trung Nhứt và xã Phong Điền tham gia tập huấn. Nội dung tập huấn tập trung nâng cao nhận thức về rối loạn phổ tự kỷ, tầm quan trọng của can thiệp sớm cho trẻ tự kỷ, cách sử dụng công cụ sàng lọc rối loạn phổ tự kỷ cho giáo viên; hỗ trợ kỹ năng để giáo viên tư vấn cho cha mẹ trẻ sớm đưa con đi khám, chẩn đoán, đánh giá và can thiệp kịp thời, giúp trẻ có thể phát triển tốt nhất.

Chuyên viên tâm lý cung cấp kiến thức về tầm quan trọng của can thiệp sớm cho trẻ tự kỷ.

Lớp tập huấn diễn ra trong 2 ngày 16 và 17-6.

Tin, ảnh: CAO OANH

Trung tâm dữ liệu AI có thể khiến nhu cầu điện, nước toàn cầu tăng gấp đôi vào năm 2030

Hoàng Hà - 16/06/2026

Một báo cáo mới của Viện Nước, Môi trường và Sức khỏe thuộc Đại học Liên Hợp Quốc (UNU-INWEH) cho thấy mức tiêu thụ điện và nước của các trung tâm dữ liệu có thể tăng gần gấp đôi vào năm 2030, chủ yếu do nhu cầu vận hành các hệ thống AI...

Sự bùng nổ của trí tuệ nhân tạo (AI) đang kéo theo một cuộc chạy đua xây dựng hạ tầng số trên toàn thế giới. Tuy nhiên, phía sau những mô hình AI ngày càng mạnh mẽ là một thực tế ít được chú ý: các trung tâm dữ liệu đang tiêu thụ lượng điện, nước và tài nguyên ngày càng khổng lồ.

NHU CẦU ĐIỆN, NƯỚC VÀ PHÁT THẢI TĂNG MẠNH CÙNG LÀN SÓNG AI

Theo báo cáo, các trung tâm dữ liệu trên toàn cầu đã tiêu thụ khoảng 448 terawatt-giờ (TWh) điện trong năm ngoái, nhiều hơn tổng lượng điện tiêu thụ hàng năm của Saudi Arabia. Trong số này, AI chiếm khoảng 20%.

Đến năm 2030, mức tiêu thụ điện hàng năm của các trung tâm dữ liệu được dự báo sẽ tăng lên 945 TWh, tương đương gần gấp đôi hiện nay. AI khi đó có thể chiếm tới 40% tổng lượng điện mà các trung tâm dữ liệu sử dụng trên toàn cầu. Theo ước tính của nhóm nghiên cứu, các trung tâm dữ liệu sẽ tiêu thụ gần 3% tổng sản lượng điện toàn cầu vào cuối thập kỷ này.

Không chỉ điện năng, nhu cầu nước cũng gia tăng nhanh chóng. Báo cáo cho biết các trung tâm dữ liệu đã sử dụng khoảng 4.500 tỷ lít nước trong năm ngoái. Con số này tương đương lượng nước đủ đáp ứng nhu cầu sinh hoạt của hơn 600 triệu người tại khu vực châu Phi cận Sahara.

Đến năm 2030, lượng nước tiêu thụ của các trung tâm dữ liệu được dự báo sẽ tăng lên 9.300 tỷ lít. Nhu cầu này chủ yếu đến từ các hệ thống làm mát máy chủ và lượng điện cần thiết để vận hành các cơ sở dữ liệu quy mô lớn.

Các nhà nghiên cứu cảnh báo việc khai thác nước với quy mô lớn có thể gây áp lực lên tầng chứa nước ngầm, sông hồ và các hệ sinh thái thủy văn, đặc biệt tại những khu vực khô hạn hoặc đang đối mặt với tình trạng cạn kiệt nguồn nước.

Lượng phát thải carbon từ các trung tâm dữ liệu cũng được dự báo tăng mạnh. Năm ngoái, lĩnh vực này thải ra khoảng 189 triệu tấn CO₂. Đến năm 2030, con số đó có thể tăng lên 399 triệu tấn.

Ông Kaveh Madani, Giám đốc UNU-INWEH và là tác giả chính của báo cáo, cho rằng các cuộc tranh luận về AI hiện nay thường tập trung vào khía cạnh phần mềm mà bỏ qua hệ thống hạ tầng vật lý phía sau.

“AI không chỉ là phần mềm. Đó còn là các trung tâm dữ liệu, hệ thống phát điện, mạng lưới truyền tải, thiết bị làm mát, chip bán dẫn, khoáng sản, đất đai và nguồn nước”, ông nhấn mạnh.

Báo cáo của UNU-INWEH vì thế không chỉ đánh giá lượng phát thải carbon mà còn xem xét dấu chân môi trường liên quan đến đất đai và nguồn nước của ngành AI.

ÁP LỰC MINH BẠCH VÀ BÀI TOÁN PHÁT TRIỂN BỀN VỮNG

Theo bà Miriam Aczel, nhà nghiên cứu chính sách môi trường của Đại học Liên Hợp Quốc và đồng tác giả báo cáo, khoảng 90% lượng điện tiêu thụ liên quan đến AI không đến từ quá trình huấn luyện mô hình mà từ việc vận hành hằng ngày.

Những hoạt động này bao gồm các truy vấn, tìm kiếm, tạo nội dung văn bản, hình ảnh và video. Báo cáo cho biết một truy vấn theo kiểu ChatGPT có thể tiêu tốn năng lượng nhiều gấp khoảng 200 lần so với một tác vụ phân loại văn bản cơ bản. Trong khi đó, các công cụ tạo ảnh và video đòi hỏi năng lực tính toán lớn hơn đáng kể, còn các mô hình AI quy mô lớn cũng cần lượng điện khổng lồ trong quá trình đào tạo.

Cùng với mức tiêu thụ năng lượng gia tăng, diện tích đất dành cho các trung tâm dữ liệu cũng đang mở rộng nhanh chóng. Nhóm nghiên cứu dự báo tổng diện tích sử dụng đất của lĩnh vực này có thể tăng từ khoảng 6.900 km² trong năm 2025 lên hơn 14.500 km² vào năm 2030.

UNU-INWEH cảnh báo nếu các chính phủ không tính đến chi phí môi trường trong quá trình hoạch định chính sách, việc triển khai AI quy mô lớn có thể tạo thêm áp lực đối với tài nguyên đất đai, điện năng và nguồn nước. Sự mở rộng nhanh của các trung tâm dữ liệu cũng có nguy cơ làm gia tăng lượng rác thải điện tử trong tương lai.

AI CŨNG CÓ THỂ GÓP PHẦN NÂNG CAO HIỆU QUẢ SỬ DỤNG TÀI NGUYÊN

Tuy nhiên, báo cáo cũng ghi nhận AI có thể góp phần nâng cao hiệu quả sử dụng tài nguyên. Công nghệ này đang được ứng dụng để tối ưu hóa lưới điện, giảm lãng phí năng lượng và cải thiện hiệu suất vận hành trong nhiều ngành công nghiệp.

Dù vậy, ông Madani cho rằng các cải tiến về hiệu suất không đồng nghĩa với việc tổng mức tiêu thụ năng lượng sẽ giảm. Khi công nghệ trở nên hiệu quả hơn hoặc chi phí sử dụng thấp hơn, nhu cầu sử dụng thường tăng lên, khiến tổng lượng tài nguyên tiêu thụ tiếp tục mở rộng.

Ông nhấn mạnh thế giới sẽ không rơi vào tình trạng cạn kiệt điện hay nước chỉ vì AI. Tuy nhiên, việc phát triển trung tâm dữ liệu thiếu quy hoạch có thể gây ra áp lực nghiêm trọng tại những địa phương vốn đã khan hiếm tài nguyên.

Quan điểm này cũng được chia sẻ bởi Cơ quan Năng lượng Quốc tế (IEA), đơn vị từng cảnh báo rằng các trung tâm dữ liệu thường tập trung tại một số khu vực nhất định, từ đó tạo ra thách thức cho việc tích hợp vào hệ thống điện hiện hữu.

Trong khi đó, áp lực minh bạch đang gia tăng đối với các tập đoàn công nghệ lớn như Amazon, Microsoft và Google. Các nhà đầu tư đã nhiều lần yêu cầu những doanh nghiệp này công bố chi tiết hơn về lượng nước sử dụng cũng như các biện pháp bảo tồn tài nguyên tại các trung tâm dữ liệu ở Mỹ.

Theo nhóm nghiên cứu, việc thiếu công khai thông tin từ doanh nghiệp khiến giới quản lý và các nhà khoa học khó xác định chính xác vị trí, quy mô cũng như mức tiêu thụ điện và nước của các trung tâm dữ liệu.

Giáo sư Fengqi You, chuyên gia kỹ thuật năng lượng tại Đại học Cornell, người không tham gia nghiên cứu, nhận định rằng sự thiếu minh bạch đang là một rào cản lớn đối với công tác quản lý.

“Chúng ta không thể quản lý những gì doanh nghiệp không công bố”, ông nói.

Đảng Cộng sản Việt Nam - Đại hội XIV

Với phương châm Đoàn kết - Dân chủ - Kỷ cương - Đột phá - Phát triển, Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV của Đảng xác định tư duy, tầm nhìn, những quyết sách chiến lược để chúng ta vững bước tiến mạnh trong kỷ nguyên mới, thực hiện thắng lợi các mục tiêu phát triển đất nước đến năm 2030 khi Đảng ta tròn 100 năm thành lập (1930 - 2030); hiện thực hoá tầm nhìn phát triển đến năm 2045, kỷ niệm 100 năm thành lập nước Cộng hoà xã hội chủ nghĩa Việt Nam (1945 - 2045).

Bầu cử đại biểu Quốc hội khóa XVI và đại biểu HĐND các cấp nhiệm kỳ 2026-2031

Tổng số đơn vị bầu cử đại biểu Quốc hội khóa XVI trong cả nước là 182. Số đơn vị bầu cử, danh sách các đơn vị bầu cử và số lượng đại biểu Quốc hội được bầu ở mỗi đơn vị bầu cử của các tỉnh, thành phố được ấn định...

Giá vàng trong nước và thế giới

VnEconomy cập nhật giá vàng trong nước & thế giới hôm nay: SJC, 9999, giá vàng USD/oz, biến động giá vàng tăng, giảm - phân tích, dự báo & dữ liệu lịch sử.

VnEconomy Interactive

Interactive là một sản phẩm báo chí mới của VnEconomy vừa được ra mắt bạn đọc từ đầu tháng 3/2023 đã gây ấn tượng mạnh với độc giả bởi sự mới lạ, độc đáo. Đây cũng là sản phẩm độc quyền chỉ có trên VnEconomy.

Trợ lý thông tin kinh tế Askonomy - Asko Platform

Trong kỷ nguyên trí tuệ nhân tạo, đặc biệt là generative AI, phát triển mạnh mẽ, Tạp chí Kinh tế Việt Nam/VnEconomy đã tiên phong ứng dụng công nghệ để mang đến trải nghiệm thông tin đột phá với chatbot AI Askonomy...

Đảng Cộng sản Việt Nam - Đại hội XIV

Với phương châm Đoàn kết - Dân chủ - Kỷ cương - Đột phá - Phát triển, Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV của Đảng xác định tư duy, tầm nhìn, những quyết sách chiến lược để chúng ta vững bước tiến mạnh trong kỷ nguyên mới, thực hiện thắng lợi các mục tiêu phát triển đất nước đến năm 2030 khi Đảng ta tròn 100 năm thành lập (1930 - 2030); hiện thực hoá tầm nhìn phát triển đến năm 2045, kỷ niệm 100 năm thành lập nước Cộng hoà xã hội chủ nghĩa Việt Nam (1945 - 2045).

Tổng kết công tác chuẩn bị và tổ chức Đại hội XIV: Khẳng định dấu ấn đổi mới, bài bản và trách nhiệm

Bầu cử đại biểu Quốc hội khóa XVI và đại biểu HĐND các cấp nhiệm kỳ 2026-2031

Tổng số đơn vị bầu cử đại biểu Quốc hội khóa XVI trong cả nước là 182. Số đơn vị bầu cử, danh sách các đơn vị bầu cử và số lượng đại biểu Quốc hội được bầu ở mỗi đơn vị bầu cử của các tỉnh, thành phố được ấn định...

Ủy ban Thường vụ Quốc hội cho ý kiến về việc chuẩn bị Kỳ họp thứ nhất, Quốc hội Khóa XVI

Giá vàng trong nước và thế giới

VnEconomy cập nhật giá vàng trong nước & thế giới hôm nay: SJC, 9999, giá vàng USD/oz, biến động giá vàng tăng, giảm - phân tích, dự báo & dữ liệu lịch sử.

Giá vàng tiếp tục trượt sâu vì sự cứng rắn của Fed, SPDR Gold Trust bất ngờ mua ròng mạnh

VnEconomy Interactive

Interactive là một sản phẩm báo chí mới của VnEconomy vừa được ra mắt bạn đọc từ đầu tháng 3/2023 đã gây ấn tượng mạnh với độc giả bởi sự mới lạ, độc đáo. Đây cũng là sản phẩm độc quyền chỉ có trên VnEconomy.

[Interactive]: Toàn cảnh kinh tế Việt Nam tháng 5/2026

Trợ lý thông tin kinh tế Askonomy - Asko Platform

Trong kỷ nguyên trí tuệ nhân tạo, đặc biệt là generative AI, phát triển mạnh mẽ, Tạp chí Kinh tế Việt Nam/VnEconomy đã tiên phong ứng dụng công nghệ để mang đến trải nghiệm thông tin đột phá với chatbot AI Askonomy...

Ra mắt Giao diện mới dành cho bạn đọc VnEconomy và Nền tảng quản trị tòa soạn thông minh - AI CMS

Tại Diễn đàn Đầu tư Việt Nam 2026 - Hội nghị Mùa hè, một câu hỏi được đặt ra nhưng chưa có câu trả lời dứt khoát là "Tại sao Việt Nam chưa có doanh nghiệp công nghệ đủ lớn để dẫn dắt thị trường, trong khi các quốc gia như Hàn Quốc, Đài Loan hay Mỹ đã sở hữu những tập đoàn tỷ USD gắn liền với làn sóng AI, bán dẫn hay trung tâm dữ liệu?"

Câu hỏi này dẫn đến một nghịch lý đáng suy ngẫm. Việt Nam hiện có hơn 12 triệu tài khoản chứng khoán, dòng vốn đầu tư nước ngoài liên tục tăng và ngày càng nhiều doanh nghiệp tham gia cuộc đua công nghệ. Tuy nhiên, trên thị trường vẫn thiếu vắng những doanh nghiệp đủ quy mô để dẫn dắt các xu hướng công nghệ toàn cầu.

Nguyên nhân có thể không nằm ở việc thiếu tiền hay thiếu ý tưởng. Vấn đề nằm ở chỗ liệu thị trường có đủ kiên nhẫn để nuôi dưỡng những doanh nghiệp phải chấp nhận thua lỗ trong nhiều năm nhằm đổi lấy tăng trưởng hay không.

Nói cách khác, đây là câu chuyện về cách nhà đầu tư phân bổ vốn và khả năng chấp nhận rủi ro của doanh nghiệp, khi cả hai phía đều có xu hướng lựa chọn sự an toàn trước mắt thay vì đặt cược cho một tương lai xa hơn.

Nhà đầu tư chạy theo sóng ngắn - không ai sai, nhưng thị trường thiệt

Ông Trần Thăng Long, Phó Tổng Giám đốc CTCP Chứng khoán BIDV (Mã: BSC) cho biết chỉ số chứng khoán Hàn Quốc trong vòng một năm đã tăng từ khoảng 2.500 điểm lên 8.500 điểm, tương đương hơn ba lần, nhờ làn sóng AI và bán dẫn với sự dẫn dắt của những tập đoàn công nghệ hàng đầu như Samsung hay SK Hynix.

Đằng sau mức tăng đó không chỉ là câu chuyện tăng trưởng của doanh nghiệp mà còn là khả năng nhận diện và đồng hành cùng các xu hướng lớn (Megatrend) của nhà đầu tư. Khi một xu hướng đủ mạnh xuất hiện, thị trường sẵn sàng dành thời gian và nguồn lực để doanh nghiệp mở rộng quy mô, đầu tư cho tương lai.

Trong khi đó, tại Việt Nam, phần lớn nhà đầu tư vẫn quen với việc tìm kiếm cơ hội theo từng nhịp tăng giảm của thị trường. Điều này hoàn toàn dễ hiểu bởi không phải ai cũng sẵn sàng chấp nhận rủi ro hoặc chờ đợi nhiều năm cho một câu chuyện tăng trưởng chưa thành hình.

"Trong những giai đoạn thuận lợi, nhiều nhà đầu tư có thể đạt được lợi nhuận tốt. Nhưng khi bước vào các giai đoạn khó khăn, kết quả thường đảo chiều và đó là lý do người ta hay nói vui rằng thị trường luôn có cách lấy lại những gì đã cho đi", ông Long chia sẻ.

Theo ông, với phần lớn nhà đầu tư cá nhân, chiến lược phù hợp hơn là đầu tư vào các chỉ số hoặc quỹ ETF để nhận mức sinh lời trung bình của thị trường. Phần còn lại mới dành cho việc lựa chọn những doanh nghiệp mà họ thực sự hiểu và tin tưởng.

Tuy nhiên, chính tư duy ưu tiên sự chắc chắn đó cũng đặt ra một câu hỏi khác: nếu phần lớn dòng tiền chỉ sẵn sàng tìm đến những doanh nghiệp đã có lợi nhuận, đã chứng minh được hiệu quả kinh doanh, thì ai sẽ đồng hành cùng các doanh nghiệp công nghệ trong giai đoạn đầu tư mạnh nhất, khi họ vẫn phải chấp nhận chi phí lớn cho nghiên cứu và phát triển nhưng chưa thể tạo ra kết quả ngay lập tức?

Doanh nghiệp Việt chỉ chịu "đốt tiền" hai năm

Trong khi ông Long nhìn vấn đề từ góc độ nhà đầu tư, ông Nguyễn Minh Hạnh - Giám đốc Trung tâm Phân tích - CTCP Chứng khoán Sài Gòn - Hà Nội (Mã: SHS) lại đi thẳng vào bài toán dòng vốn của doanh nghiệp.

Ông Hạnh cho biết phần lớn doanh nghiệp AI tại Việt Nam hiện nay đang phát triển theo hướng sử dụng API hoặc các mô hình ngôn ngữ lớn như LLM có sẵn từ nước ngoài, sau đó tùy biến để phù hợp với nhu cầu trong nước. Về bản chất, đây là việc sử dụng các nền tảng có sẵn rồi phát triển thêm các tính năng. Điều đó đồng nghĩa với việc doanh nghiệp chưa thực sự sở hữu công nghệ lõi.

Cách làm này giúp tiết kiệm thời gian và chi phí phát triển ban đầu. Tuy nhiên, khi bên cung cấp công nghệ gốc thay đổi chính sách hoặc tăng giá dịch vụ, những doanh nghiệp phụ thuộc vào nền tảng đó sẽ ngay lập tức chịu tác động.

Theo ông Hạnh, nếu quan sát các doanh nghiệp công nghệ hàng đầu thế giới, có thể thấy nhiều công ty đã chấp nhận "đốt tiền" trong suốt một thập kỷ để theo đuổi mục tiêu dài hạn.

"Ở Việt Nam hiện tại chỉ có một công ty dám làm như thế. Họ dám làm nhưng lúc nào cũng ở trong tình trạng áp lực", ông Hạnh nói.

Trong khi đó, tại các thị trường phát triển, việc hàng trăm, thậm chí hàng nghìn doanh nghiệp chấp nhận chi rất lớn cho nghiên cứu và phát triển trong nhiều năm liên tiếp là điều tương đối bình thường.

"Ví dụ, nếu tôi đầu tư vào một hệ thống nào đó và phải bỏ ra khoảng 20 tỷ đồng mà chưa nhìn thấy kết quả, tôi sẽ bắt đầu cảm thấy số tiền đó quá lớn và phải cân nhắc lại. Doanh nghiệp cũng vậy, bởi nguồn vốn dài hạn của chúng ta còn hạn chế", ông Hạnh chia sẻ.

Việc sở hữu công nghệ lõi thực sự cần một quá trình đầu tư kéo dài nhiều năm. Tuy nhiên, đây lại là điều mà hệ sinh thái doanh nghiệp Việt Nam còn thiếu. Khả năng xuất hiện những doanh nghiệp công nghệ có quy mô đủ lớn để cạnh tranh với các tập đoàn hàng đầu thế giới là không dễ.

"Hầu hết doanh nghiệp Việt Nam hiện nay không có nguồn vốn đủ dài hạn. Chúng ta có thể cắn răng chịu đựng đầu tư và chịu lỗ trong hai năm đầu. Nhưng nếu sau hai năm vẫn lỗ thì tâm lý nản lòng bắt đầu xuất hiện. Như vậy rất khó để tự tạo ra một doanh nghiệp đủ lớn", ông Hạnh nhận định.

Để minh họa, ông nhắc đến những ông lớn như Tesla hay SpaceX, các doanh nghiệp từng chấp nhận thua lỗ trong thời gian dài trước khi đạt được quy mô hàng tỷ USD.

Hai mặt của cùng một vấn đề

Dĩ nhiên, nhà đầu tư cá nhân không phải nguồn vốn duy nhất quyết định sự hình thành của các doanh nghiệp công nghệ lớn. Nhưng tâm lý đầu tư ngắn hạn trên thị trường đại chúng phần nào phản ánh một thực tế rộng hơn: vốn dài hạn và sự chấp nhận rủi ro cao cho công nghệ lõi tại Việt Nam vẫn còn hạn chế.

Ở đây không có ai hoàn toàn sai. Nhà đầu tư cá nhân có lý khi tránh rủi ro và ưu tiên những doanh nghiệp đã chứng minh được hiệu quả kinh doanh. Doanh nghiệp cũng có lý khi không thể "đốt tiền" vô thời hạn trong bối cảnh nguồn vốn còn hạn chế.

Tuy nhiên, khi cả hai phía cùng hành động hợp lý theo lợi ích của mình, kết quả chung lại không hẳn thuận lợi cho sự hình thành của những doanh nghiệp công nghệ quy mô lớn. Những doanh nghiệp cần nhiều năm đầu tư, chấp nhận thua lỗ và đòi hỏi dòng vốn đủ kiên nhẫn để đồng hành.

Ông Hạnh cũng chia sẻ: "Cần nhìn nhận thực tế rằng trên thế giới, số doanh nghiệp sở hữu hạ tầng công nghệ lõi thực chất chỉ có vài chục công ty. Nếu chia cho hơn 200 quốc gia thì sẽ có rất nhiều nước không có doanh nghiệp nào nằm trong nhóm dẫn đầu. Trong lĩnh vực bán dẫn chẳng hạn, số lượng doanh nghiệp giữ vai trò trung tâm của ngành là rất ít và phần lớn tập trung tại Mỹ. Vì vậy, việc Việt Nam hiện chưa có doanh nghiệp nằm trong nhóm công nghệ hàng đầu thế giới cũng là điều tương đối dễ hiểu."

Nhưng câu hỏi đặt ra không phải là liệu Việt Nam có nhất thiết phải tạo ra một OpenAI hay NVIDIA của riêng mình hay không mà thay vào đó là câu hỏi "nếu muốn, liệu hệ sinh thái hiện tại - với vòng quay vốn ngắn, áp lực kết quả kinh doanh và tâm lý đầu tư theo sóng - có đủ điều kiện để nuôi dưỡng một doanh nghiệp như vậy hay không?"

(KTSG Online) – Khi nhà đầu tư tổ chức nước ngoài tham gia nhiều hơn vào thị trường chứng khoán Việt Nam, các doanh nghiệp niêm yết phải sẵn sàng đáp ứng kỳ vọng cao hơn về công bố thông tin, quản trị, chuẩn mực kế toán nếu muốn tiếp cận dòng vốn đầu tư từ nhóm này.

Việc Bộ Tài chính ban hành Thông tư 08/2026 với quy định cho phép nhà đầu tư nước ngoài thực hiện giao dịch qua các nhà môi giới toàn cầu, cùng những nỗ lực nâng hạng thị trường chứng khoán Việt Nam đã thu hút sự quan tâm từ nhiều định chế tài chính, quỹ đầu tư lớn thuộc các thị trường tài chính phát triển.

Đầu năm 2026, Công ty TNHH Quản lý Quỹ SSI (SSIAM) đã công bố thành lập quỹ Japan Vietnam Capital Fund có quy mô 90 triệu đô la Mỹ và định hướng tập trung đầu tư vào các doanh nghiệp Việt Nam có nền tảng cơ bản tốt, tiêu chuẩn quản trị cao và định hướng tăng trưởng bền vững. Quỹ do Ngân hàng phát triển Nhật Bản (Development Bank of Japan – DBJ) và SSIAM đồng quản lý.

Không chỉ nhà đầu tư tổ chức tới từ Nhật Bản, một số quỹ đầu tư và công ty chứng khoán tại Hong Kong, Singapore cũng thể hiện sự quan tâm với thị trường Việt Nam. Ngoài ra, dòng vốn đầu tư từ Bắc Mỹ và châu Âu cũng có xu hướng gia tăng sự hiện diện tại các thị trường vốn ở châu Á.

Trong bối cảnh đó, ông Daniel Clark, Giám đốc toàn cầu chứng chỉ lưu ký của Deutsche Bank, đánh giá doanh nghiệp là nhóm giữ vai trò quyết định trong việc tiếp cận dòng vốn quốc tế gia nhập thị trường. Theo đó, yêu cầu đặt ra với nhóm này không chỉ là huy động vốn mà phải mở rộng khả năng tiếp cận cộng đồng nhà đầu tư quốc tế, qua đó nâng cao khả năng hiện diện trên thị trường vốn toàn cầu.

Hơn nữa, những nỗ lực từ các ngành quản lý trong việc nâng hạng thị trường chứng khoán từ cận biên lên thị trường mới nổi, triển khai hệ thống KRX, phát triển cơ chế đối tác bù trừ trung tâm (CCP), xây dựng khuôn khổ pháp lý cho chứng chỉ lưu ký và Trung tâm Tài chính Quốc tế đều được kết nối bởi một chủ đề chung là "khả năng tiếp cận".

Như vậy, việc doanh nghiệp cần làm là nâng chuẩn quản trị công ty, báo cáo tài chính, quan hệ nhà đầu tư, công bố thông tin và xây dựng câu chuyện tăng trưởng dài hạn cho cổ phiếu của mình.

“Doanh nghiệp cũng tự phải viết lên một câu chuyện tăng trưởng dài hạn đủ sức thuyết phục dòng vốn ngoại. Ngoài ra, giới chủ doanh nghiệp cần cân nhắc kỹ lưỡng việc niêm yết ở nước ngoài, phát hành chứng chỉ lưu ký Mỹ (ADR), chứng chỉ lưu ký toàn cầu (GDR) hay các cơ hội liên quan đến Trung tâm Tài chính Quốc tế trong tương lai có thể hỗ trợ chiến lược tăng trưởng của mình hay không”, ông Daniel Clark nói tại sự kiện "Vietnam Global Capital Access: Overseas Listings, DRs and the IFC" (Tiếp cận vốn toàn cầu của Việt Nam: Niêm yết tại nước ngoài, Chứng chỉ lưu ký và Trung tâm tài chính quốc tế) diễn ra ngày 18-6.

Đồng quan điểm, ông Bùi Hoàng Hải, Phó chủ tịch Uỷ ban chứng khoán Nhà nước (UBCKNN), cũng lưu ý việc nhà đầu tư quốc tế không chỉ nhìn vào khả năng tiếp cận thị trường vốn Việt Nam mà sẽ đánh giá kỹ chất lượng công bố thông tin và các tiêu chuẩn quản trị công ty. Bên cạnh đó, hạ tầng thanh toán, khâu bù trừ, chất lượng quan hệ nhà đầu tư và khả năng truyền tải chiến lược dài hạn của doanh nghiệp cũng được đặt lên bàn cân.

Theo đại diện UBCKNN, khi các rào cản kỹ thuật dần được dỡ bỏ thì việc tiếp cận vốn không chỉ là bài toán của cơ quan quản lý mà nằm ở chính nội tại doanh nghiệp. “Dòng vốn toàn cầu luôn đi theo niềm tin. Thế nhưng, niềm tin này chỉ được xây dựng bằng tính minh bạch, quản trị vững vàng, hiệu quả kinh doanh và khả năng giao tiếp xuyên suốt với cổ đông”, ông Hải nói.

Nói về giải pháp sử dụng Biên lai lưu ký và niêm yết chéo để giúp các doanh nghiệp đầu ngành tiếp cận tệp nhà đầu tư quốc tế, ông Hải cho biết Nghị định 155 đã tạo hành lang cho các công cụ này với mục tiêu chuẩn bị cho thị trường Việt Nam hội nhập sâu rộng hơn.

Tuy nhiên, công cụ này không phải là đường tắt, mà đòi hỏi một sự chuẩn bị hết sức nghiêm túc. Do đó, doanh nghiệp phải sẵn sàng đáp ứng các kỳ vọng cao hơn về công bố thông tin, quản trị, chuẩn mực kế toán và mục đích sử dụng vốn rõ ràng.

Bản đồ chứng khoán Việt Nam từ sự 'đứng yên' của các CTCK vốn ngoại

Quốc Trung • 18/06/2026 11:52

Từng được xem là lợi thế vượt trội của các công ty chứng khoán vốn ngoại, tiềm lực tài chính và khả năng kết nối dòng vốn quốc tế giờ đây không còn là "đặc quyền". Cuộc đua tăng vốn, đầu tư công nghệ và chủ động hội nhập đang giúp các CTCK nội từng bước vươn lên dẫn dắt thị trường ngay trên sân nhà.

Thị trường chứng khoán Việt Nam đang chứng kiến một sự chuyển dịch đáng chú ý trong tương quan giữa các công ty chứng khoán (CTCK) nội địa và khối vốn ngoại. Nếu như trước đây, các CTCK ngoại từng được xem là nhóm có lợi thế vượt trội nhờ tiềm lực tài chính, kinh nghiệm quốc tế và hệ thống quản trị bài bản, thì cục diện hiện nay đã có nhiều thay đổi.

Sự bứt phá về quy mô vốn, năng lực công nghệ, khả năng phát triển sản phẩm cũng như chủ động kết nối với dòng vốn quốc tế đang giúp nhiều CTCK nội từng bước giữ vai trò dẫn dắt ngay trên sân nhà.

Quy mô vốn tạo nên lợi thế cạnh tranh

Một trong những yếu tố quan trọng nhất làm thay đổi cán cân cạnh tranh là năng lực tài chính.

Trong vài năm trở lại đây, hàng loạt CTCK nội liên tục thực hiện các đợt tăng vốn với quy mô lên tới hàng chục nghìn tỷ đồng. VIX, TCBS, SSI hiện tại đã có quy mô vốn điều lệ quanh ngưỡng 25.000 tỷ đồng - tương đương một ngân hàng tầm trung. Nguồn lực tài chính dồi dào không chỉ giúp doanh nghiệp mở rộng hoạt động môi giới, cho vay ký quỹ (margin) mà còn tạo điều kiện đầu tư mạnh cho công nghệ, sản phẩm và dịch vụ.

Trong khi đó, đa phần CTCK vốn ngoại gần như không có nhiều thay đổi đáng kể về quy mô vốn trong thời gian dài. Khoảng cách về nguồn lực ngày càng lớn khiến lợi thế cạnh tranh của nhóm doanh nghiệp này dần thu hẹp trong cuộc đua thị phần.

Trên thị trường lúc này, Mirae Asset Việt Nam (MAS), Chứng khoán KIS Việt Nam (KIS) và Chứng khoán KB Việt Nam (KBSV) là những cái tên đáng chú ý nhất. MAS là cái tên có vốn điều lệ lớn nhất với gần 6.600 tỷ đồng tính đến thời điểm phát hành báo cáo kiểm toán 2025. Con số này chỉ tương đương một công ty chứng khoán tầm trung tại Việt Nam như MBS, Bảo Việt...

Đáng nói, quy mô vốn của MAS đã không đổi trong ít nhất 4 năm vừa qua. Cùng thời điểm này, các công ty chứng khoán nội đã ghi nhận hàng loạt pha tăng tốc chóng mặt đều đặn hàng năm. Đơn cử như VPBankS sau khi về tay VPBank hiện đã lên vị thế nhóm đầu ngành cả về quy mô vốn, cho vay margin lẫn tổng tài sản dù xuất phát điểm cách đây hơn 4 năm chỉ có vốn vài trăm tỷ đồng.

Hay như LPBS sau đợt IPO vừa kết thúc hiện đã đạt quy mô gần 14.100 tỷ đồng vốn điều lệ dù 3 năm trước đó cũng chỉ chưa tới con số nghìn tỷ.

Hệ quả của vốn mỏng là điều có thể dễ thấy trên BXH cạnh tranh ở các chỉ số như thị phần môi giới, lợi nhuận...

Cách đây 10 năm, trên bảng xếp hạng thị phần môi giới cổ phiếu, chứng chỉ quỹ sàn TP. HCM, KIS Việt Nam với 3,87% là đại diện ngoại duy nhất góp mặt trong Top 10 (cụ thể là vị trí thứ 9).

10 năm sau, KIS vẫn đứng thứ 9 song thị phần chỉ còn 3,13% dù đã tăng nhẹ so với mức 2,93% của năm 2024. Ngược lại, MAS dù xuất hiện trong Top 8 với 3,2% song thị phần đã giảm mạnh so với mức 4,54% của năm 2024.

Xét về lợi nhuận, năm 2025, trong bức tranh kinh doanh của khoảng 80 công ty chứng khoán, Mirae Asset là gương mặt báo lãi sau thuế cao nhất nhóm CTCK ngoại với 706 tỷ đồng, xếp trên mức 576 tỷ của KIS và 211 tỷ đồng của KBSV. Dù vậy, cả ba đều nằm ngoài Top 10 lợi nhuận toàn ngành. Thậm chí cách rất xa Top 12 của Chứng khoán HD (lãi 1.007 tỷ) và Top 1 của TCBS (lãi gần 5.700 tỷ).

Quý I/2026, KIS và MAS lần lượt xếp thứ 12 và 13 trong danh sách lợi nhuận sau thuế với lần lượt 203 tỷ và 198 tỷ đồng, lần lượt tăng 98% và 13% so với cùng kỳ năm trước (YoY).

Không còn phụ thuộc vào cầu nối nước ngoài

Nếu trước đây, việc tiếp cận các nhà đầu tư tổ chức quốc tế thường gắn với vai trò của các CTCK ngoại, thì hiện nay các doanh nghiệp trong nước đã chủ động hơn nhiều trong việc kết nối trực tiếp với dòng vốn toàn cầu.

Minh chứng là CTCP Chứng khoán SSI vừa công bố thực hiện thành công giao dịch đầu tiên theo mô hình Global Broker tại Việt Nam, đánh dấu cơ chế này bước từ giai đoạn thiết lập sang vận hành thực tế. Mô hình này cho phép nhà đầu tư nước ngoài tiếp cận thị trường chứng khoán Việt Nam thông qua hệ thống môi giới quốc tế, qua đó đơn giản hóa quy trình giao dịch, tạo thuận lợi cho dòng vốn ngoại và hỗ trợ mục tiêu nâng hạng thị trường.

Chia sẻ về dấu mốc này, ông Thomas Nguyen - Giám đốc Thị trường nước ngoài của SSI, cho biết: “Giao dịch GBM đầu tiên này có ý nghĩa quan trọng khi khẳng định vai trò dẫn dắt của Ủy ban Chứng khoán Nhà nước và sự phối hợp của hệ sinh thái tài chính toàn cầu trong việc đơn giản hóa khả năng tiếp cận thị trường vốn Việt Nam. SSI vinh dự và trân trọng được đồng hành cùng cơ quan quản lý, khách hàng và các đối tác trong quá trình này”.

Đảng Cộng sản Việt Nam - Đại hội XIV

Với phương châm Đoàn kết - Dân chủ - Kỷ cương - Đột phá - Phát triển, Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV của Đảng xác định tư duy, tầm nhìn, những quyết sách chiến lược để chúng ta vững bước tiến mạnh trong kỷ nguyên mới, thực hiện thắng lợi các mục tiêu phát triển đất nước đến năm 2030 khi Đảng ta tròn 100 năm thành lập (1930 - 2030); hiện thực hoá tầm nhìn phát triển đến năm 2045, kỷ niệm 100 năm thành lập nước Cộng hoà xã hội chủ nghĩa Việt Nam (1945 - 2045).

Tổng kết công tác chuẩn bị và tổ chức Đại hội XIV: Khẳng định dấu ấn đổi mới, bài bản và trách nhiệm

Bầu cử đại biểu Quốc hội khóa XVI và đại biểu HĐND các cấp nhiệm kỳ 2026-2031

Tổng số đơn vị bầu cử đại biểu Quốc hội khóa XVI trong cả nước là 182. Số đơn vị bầu cử, danh sách các đơn vị bầu cử và số lượng đại biểu Quốc hội được bầu ở mỗi đơn vị bầu cử của các tỉnh, thành phố được ấn định...

Ủy ban Thường vụ Quốc hội cho ý kiến về việc chuẩn bị Kỳ họp thứ nhất, Quốc hội Khóa XVI

Giá vàng trong nước và thế giới

VnEconomy cập nhật giá vàng trong nước & thế giới hôm nay: SJC, 9999, giá vàng USD/oz, biến động giá vàng tăng, giảm - phân tích, dự báo & dữ liệu lịch sử.

Giá vàng lao dốc sau khi Fed phát tín hiệu tăng lãi suất

VnEconomy Interactive

Interactive là một sản phẩm báo chí mới của VnEconomy vừa được ra mắt bạn đọc từ đầu tháng 3/2023 đã gây ấn tượng mạnh với độc giả bởi sự mới lạ, độc đáo. Đây cũng là sản phẩm độc quyền chỉ có trên VnEconomy.

[Interactive]: Toàn cảnh kinh tế Việt Nam tháng 5/2026

Trợ lý thông tin kinh tế Askonomy - Asko Platform

Trong kỷ nguyên trí tuệ nhân tạo, đặc biệt là generative AI, phát triển mạnh mẽ, Tạp chí Kinh tế Việt Nam/VnEconomy đã tiên phong ứng dụng công nghệ để mang đến trải nghiệm thông tin đột phá với chatbot AI Askonomy...

Ra mắt Giao diện mới dành cho bạn đọc VnEconomy và Nền tảng quản trị tòa soạn thông minh - AI CMS

Theo dữ liệu từ Trung tâm Lưu ký và Bù trừ Chứng khoán Việt Nam (VSDC), đến cuối tháng 5, toàn thị trường có hơn 13,1 triệu tài khoản chứng khoán, tăng khoảng 1,3 triệu tài khoản so với đầu năm.

Nhà đầu tư cá nhân "gánh" thị trường

Số lượng tài khoản chứng khoán tăng nhanh cho thấy dòng tiền cá nhân vẫn tiếp tục chảy mạnh vào thị trường, đặc biệt khi lãi suất tiết kiệm duy trì ở mức thấp và nhiều nhóm cổ phiếu ghi nhận diễn biến tích cực.

Dòng vốn từ nhà đầu tư cá nhân đã và đang là trụ đỡ, gánh thị trường chứng khoán khi dòng vốn ngoại liên tục rút ròng. Không chỉ gia tăng về số lượng tài khoản mà thanh khoản thị trường cũng có lúc bùng nổ lên hàng tỷ USD (trong đó hơn 90% giá trị giao dịch đến từ nhà đầu tư cá nhân).

Giới phân tích cho rằng sự gia tăng nhanh của số lượng tài khoản là tín hiệu tích cực đối với sự phát triển của thị trường vốn trong dài hạn. Tuy nhiên, điều này cũng dẫn đến nhiều vấn đề trong bối cảnh dòng tiền cá nhân ngày càng chiếm tỷ trọng lớn trên thị trường.

Trao đổi với phóng viên Dân trí tại số ChatToday ngày 16/6, ông Nguyễn Thế Minh - Giám đốc Khối ngân hàng đầu tư kiêm Phó Giám đốc kinh doanh Chứng khoán An Bình - cho biết việc dòng tiền nhà đầu tư cá nhân chiếm tỷ trọng lớn khiến chỉ số biến động. Bởi, đa số nhà đầu tư cá nhân trong nước vẫn còn tư duy lướt sóng, đầu tư "3 chữ cái".

Rủi ro thứ hai liên quan đến tính đòn bẩy, ông Minh chỉ ra do nhà đầu tư cá nhân rất thích dùng margin (vay ký quỹ). Hệ quả, những tháng gần đây tuy thanh khoản thị trường thấp, chỉ số biến động mạnh song dư nợ margin tại các công ty chứng khoán liên tục tăng cao. "Rõ ràng, margin cũng là một yếu tố khiến rủi ro thị trường tăng cao", chuyên gia nhấn mạnh.

Cuối cùng, khi thị trường thống lĩnh bởi dòng vốn cá nhân như hiện nay, cũng khiến nhu cầu huy động vốn của doanh nghiệp giảm đi. Và điều này khiến thị trường càng thêm trầm lắng, hàng hóa không đa dạng và chưa đủ sức hấp dẫn dòng vốn ngoại trở lại.

Dòng vốn ngoại liên tục rút ròng, do đâu?

Về dòng vốn nhà đầu tư nước ngoài, xu hướng rút ròng vẫn chưa dừng lại. Có nhiều lý do chính khiến dòng vốn ngoại rút ròng liên tục. Thứ nhất, môi trường lãi suất cao trên toàn cầu.

Kể từ năm 2022, Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed) đã liên tục tăng mạnh lãi suất để kiềm chế lạm phát. Việc lãi suất tại các thị trường lớn như Mỹ neo ở mức cao đã khiến dòng tiền có xu hướng rút ra khỏi các thị trường mới nổi (Emerging Markets) và cận biên để quay trở về Mỹ.

Thứ hai, thay đổi chính sách tiền tệ của Nhật Bản. Theo ông Minh, đây là một yếu tố quan trọng tác động đến dòng vốn toàn cầu. Trước đây, nhà đầu tư thường vay đồng Yên với lãi suất cực thấp để đầu tư vào các thị trường có tỷ suất sinh lời cao hơn. Tuy nhiên, khi Ngân hàng Trung ương Nhật Bản tăng lãi suất trong giai đoạn 2024-2025, hoạt động này bị thu hẹp, buộc các tổ chức phải bán tài sản tại các thị trường mới nổi để rút vốn về.

Thứ ba, sự dịch chuyển dòng vốn sang các nhóm ngành công nghệ và AI. Dòng tiền toàn cầu đang có sự ưu tiên rõ rệt, tập trung vào các thị trường có những doanh nghiệp dẫn đầu về công nghệ, chip bán dẫn và trí tuệ nhân tạo (AI) như Mỹ, Nhật Bản, Hàn Quốc hay Đài Loan (Trung Quốc). Trong khi đó, Việt Nam hiện chưa có nhiều hàng hóa thuộc các nhóm ngành hấp dẫn này để giữ chân hoặc thu hút thêm dòng vốn ngoại.

Thứ tư, áp lực từ lãi suất trong nước tăng. Từ cuối quý III/2025 đến quý I, lãi suất trong nước của Việt Nam có dấu hiệu nóng lên, do vấn đề thanh khoản hệ thống ngân hàng. Môi trường lãi suất cao làm tăng chi phí vốn và khiến dòng tiền trở nên thận trọng hơn với các kênh đầu tư rủi ro như chứng khoán.

Cuối cùng là rủi ro địa chính trị. Hiện nay, các biến động địa chính trị thế giới, điển hình như căng thẳng giữa Mỹ và Iran, đã tạo ra tâm lý lo ngại, dẫn đến các đợt điều chỉnh mạnh và thúc đẩy dòng vốn ngoại rút về các kênh trú ẩn an toàn hơn.

Đặc biệt, làn sóng IPO tại Việt Nam tuy bùng nổ, song chuyên gia cho rằng vẫn chưa đáp ứng được nhu cầu của khối ngoại để thu hút dòng tiền quay trở lại.

Dù vậy, dự báo nửa cuối năm, cụ thể là từ tháng 8, thị trường dự kiến sẽ có những chuyển biến lạc quan hơn. Động lực thứ nhất đến từ việc thị trường được nâng hạng sẽ thu hút dòng vốn ngoại tỷ USD mới - bù đắp cho dòng vốn rút ròng từ năm 2022 đến nay.

Cùng với đó, sự thoái vốn của khối doanh nghiệp Nhà nước, tập trung tại nhóm viễn thông, dầu khí, tài chính… đặc biệt đúng với khẩu vị của khối ngoại, cũng dự báo tạo cú huých mới cho thị trường.

Chuyên gia dự báo 3 nhóm cổ phiếu tiềm năng

Thứ nhất, nhóm "cổ phiếu vua" mảng ngân hàng được kỳ vọng sẽ tăng tốc trở lại. Nhóm thứ hai đáng quan tâm là nhóm cổ phiếu chứng khoán. Cuối cùng là nhóm các công ty Nhà nước.

VHO - Các cơ quan lương thực của Liên Hợp Quốc ngày 18/6 cảnh báo, nạn đói cấp tính sẽ tiếp tục trở nên trầm trọng hơn tại 13 điểm nóng trên toàn cầu trong những tháng tới.

Tình trạng đói nghiêm trọng

Trong một báo cáo chung mới công bố, Tổ chức Lương thực và Nông nghiệp Liên Hợp Quốc (FAO) và Chương trình Lương thực Thế giới (WFP) cho biết, tình hình dự kiến sẽ xấu đi trong giai đoạn từ tháng 6 đến tháng 11/2026, khi xung đột, tình trạng thiếu hụt nguồn tài trợ và các cú sốc khí hậu đang đẩy hàng triệu người tiến gần hơn đến nguy cơ xảy ra nạn đói.

Hiện đã có khoảng 266 triệu người đang phải đối mặt với mức độ mất an ninh lương thực cấp tính nghiêm trọng, đồng thời kêu gọi cộng đồng quốc tế có hành động khẩn cấp.

“Những cảnh báo trong báo cáo này không thể bị phớt lờ. Nếu không hành động ngay từ bây giờ, hàng triệu người khác sẽ phải đối mặt với tình trạng đói nghiêm trọng hơn trong những tháng tới, đẩy một bộ phận dân cư đến gần hơn với nạn đói”, ông Carl Skau, Quyền Giám đốc điều hành WFP nhấn mạnh.

Theo báo cáo, Sudan, Nam Sudan, Yemen và Dải Gaza vẫn là những điểm nóng đáng lo ngại nhất. Trong khi đó, Nigeria và Somalia mới được bổ sung vào nhóm có mức độ cảnh báo cao nhất do tình hình ngày càng xấu đi và nguy cơ nạn đói gia tăng.

Ngoài ra, danh sách 13 điểm nóng còn bao gồm Afghanistan, Cộng hòa Dân chủ Congo, Myanmar, Haiti, Mali, cùng hai quốc gia mới được đưa vào danh sách là Lebanon và Madagascar.

Các cơ quan của Liên Hợp Quốc cho biết, xung đột và bạo lực là nguyên nhân chính gây ra tình trạng đói nghèo tại hầu hết các điểm nóng, đồng thời bị trầm trọng hơn bởi các cú sốc kinh tế, sự cắt giảm sâu nguồn tài trợ nhân đạo và tác động dự kiến của hiện tượng thời tiết El Niño, có thể gây ra hạn hán và lũ lụt tại những khu vực dễ bị tổn thương.

Các cơ quan này cũng cảnh báo những sức ép bổ sung, bao gồm tác động lan rộng từ cuộc xung đột ở Trung Đông và đợt bùng phát dịch Ebola ở miền đông Cộng hòa Dân chủ Congo, đang khiến triển vọng trở nên u ám hơn do làm gián đoạn hoạt động thị trường, sinh kế của người dân và khả năng tiếp cận các hoạt động cứu trợ nhân đạo.

Nhu cầu nhân đạo tăng mạnh

Theo báo cáo, nguồn tài trợ cho các chương trình hỗ trợ lương thực và các hoạt động liên quan đã sụt giảm mạnh khoảng 59% kể từ năm 2022, trong khi nhu cầu cứu trợ nhân đạo lại tăng mạnh.

Tuy nhiên, vẫn có một tín hiệu tích cực về tài chính khi vào ngày 17/6, Mỹ cam kết viện trợ 800 triệu USD cho Chương trình Lương thực Thế giới (WFP). Cơ quan này cho biết khoản hỗ trợ sẽ giúp hơn 38 triệu người tại ít nhất 37 quốc gia trong bối cảnh “tình trạng đói nghèo lên mức kỷ lục”.

Trong nhiều năm, Cơ quan Phát triển Quốc tế Mỹ (USAID) được xem là trụ cột của các hoạt động viện trợ nhân đạo trên toàn thế giới. Sau đợt điều chỉnh chính sách vào tháng 12, Mỹ đã khôi phục nguồn tài trợ cho Chương trình Lương thực Thế giới (WFP) và mới đây công bố khoản viện trợ 218 triệu USD dành cho Quỹ Nhi đồng Liên Hợp Quốc (UNICEF).

Ông Carl Skau, Quyền Giám đốc điều hành WFP nhận định, khoản đóng góp mới của Mỹ là “phao cứu sinh” giúp tiếp cận những người đang bên bờ vực nạn đói, cung cấp hỗ trợ dinh dưỡng cho các bà mẹ và trẻ em, đồng thời dự trữ lương thực nhằm ngăn hàng triệu người rơi sâu hơn vào tình trạng đói nghèo cùng cực.

Đánh giá về các điểm nóng toàn cầu, báo cáo cho biết, tình hình tại Dải Gaza đã được cải thiện kể từ khi lệnh ngừng bắn có hiệu lực vào tháng 10/2025, nhưng vẫn rất mong manh.

Khoảng 1,6 triệu người, tương đương khoảng 77% dân số được khảo sát, đã rơi vào tình trạng mất an ninh lương thực cấp tính vào đầu năm nay và cần được hỗ trợ khẩn cấp. Trong số đó, hơn 500.000 người đang ở mức khẩn cấp, và một bộ phận nhỏ phải đối mặt với điều kiện thảm khốc, gần kề nạn đói.

Báo cáo cho biết, Yemen hiện vẫn là một trong những quốc gia đối mặt với khủng hoảng an ninh lương thực tồi tệ nhất thế giới, với số lượng người rơi vào tình trạng mất an ninh lương thực ở mức khẩn cấp hoặc thảm họa lớn nhất toàn cầu.

Nguy cơ xảy ra nạn đói từ nay đến tháng 11 vẫn đang bao trùm nhiều khu vực, bao gồm bang Borno của Nigeria, huyện Burhakaba của Somalia, các bang Jonglei và Thượng Nile của Nam Sudan, cùng các khu vực Bắc Darfur, Nam Darfur và Nam Kordofan của Sudan.

Tổ chức Lương thực và Nông nghiệp Liên Hợp Quốc (FAO) và Chương trình Lương thực Thế giới (WFP) kêu gọi cộng đồng quốc tế nhanh chóng có hành động phối hợp nhằm tăng cường viện trợ, bảo vệ sinh kế của người dân và ngăn chặn tình hình tiếp tục xấu đi.

Hai cơ quan này cũng cảnh báo nếu không có sự can thiệp kịp thời, hàng triệu người khác có thể phải đối mặt với tình trạng đói nghèo ở mức thảm khốc trong những tháng tới.

Chỉ số Hòa bình Toàn cầu năm 2026 đánh giá các quốc gia trên ba lĩnh vực: xung đột đang diễn ra, an ninh - an toàn xã hội, mức độ quân sự hóa.

Đối với các cuộc xung đột đang diễn ra, báo cáo đã xem xét cả "các cuộc xung đột nội bộ và bên ngoài, cũng như vai trò và thời gian tham gia". An ninh và an toàn xã hội được đánh giá dựa trên các yếu tố như tỷ lệ giết người, khủng bố chính trị, các cuộc biểu tình bạo lực và nhận thức về tội phạm. Cuối cùng, lĩnh vực quân sự hóa bao gồm chi tiêu quân sự của một quốc gia tính theo tỷ lệ phần trăm GDP, khả năng tiếp cận vũ khí và các yếu tố khác.

Chỉ số hòa bình chia thế giới thành 6 màu cơ bản, gồm xanh đậm, xanh nhạt, vàng, cam, đỏ và trắng, mức độ hòa bình từ cao đến thấp. Trong đó, Việt Nam thuộc nhóm những quốc gia màu xanh nhạt, ở mức độ hòa bình cao, chỉ sau xanh đậm. Nếu tính riêng khu vực châu Á - Thái Bình Dương, Việt Nam đứng ở vị trí thứ 8, lần lượt gồm: New Zealand, Singapore, Nhật Bản, Malaysia, Úc, Timor-Leste, Mông Cổ, Việt Nam, theo sau có Hàn Quốc, Lào, Indonesia...

Trong khi đó, nếu tính phạm vi toàn thế giới, Việt Nam ở vị trí 41/163 quốc gia và vùng lãnh thổ. Nhóm xanh nhạt gồm các nước xếp thứ tự từ số 9 đến 66. Quốc gia đứng vị trí cao nhất của châu Á trong danh sách này là Singapore số 8, trong khi ở vị trí thấp có Campuchia thứ 96, Thái Lan 101, Trung Quốc 108, Myanmar 151.

Nhóm các quốc gia dẫn đầu Chỉ số Hòa bình Toàn cầu 2026 gồm Iceland, New Zealand, Thụy Sĩ, Slovenia, Ireland, Áo, Bồ Đào Nha. Nhóm cuối bảng có Afganistan, Nam Sudan, Congo… Những quốc gia đang trong xung đột Trung Đông như Mỹ ở vị trí 134, Iran 144, Israel 159.

Việt Nam trong top 10 đất nước hòa bình nhất châu Á

Chỉ số Hòa bình Toàn cầu năm 2026, do Viện Kinh tế và Hòa bình (IPF) có trụ sở chính tại Úc công bố, cho thấy thế giới trở nên kém hòa bình hơn, với mức độ hòa bình trung bình của các quốc gia giảm 0,7% so với năm trước. Đây là năm thứ 12 liên tiếp hòa bình toàn cầu suy giảm.

Khôi phục vị thế giữa biến động

Chương trình nghị sự dày đặc của Hội nghị thượng đỉnh Liên minh châu Âu (EU) phản ánh hàng loạt thách thức đang phải đối mặt, từ các cuộc khủng hoảng địa chính trị, kinh tế, an ninh cho đến áp lực nâng cao năng lực quốc phòng.

Cờ của Liên minh châu Âu tại trụ sở Ủy ban châu Âu ở Brussels, Bỉ. (Ảnh: Tân Hoa Xã)

Chương trình nghị sự dày đặc của Hội nghị thượng đỉnh Liên minh châu Âu (EU) phản ánh hàng loạt thách thức đang phải đối mặt, từ các cuộc khủng hoảng địa chính trị, kinh tế, an ninh cho đến áp lực nâng cao năng lực quốc phòng. Các nhà lãnh đạo EU đang gánh vác trách nhiệm củng cố sức mạnh, khôi phục vị thế liên minh giữa một thế giới nhiều biến động khó lường.

Hai cuộc xung đột xảy ra cùng lúc ở Ukraine và Trung Đông thời gian qua đã phơi bày một tình thế khó khăn của EU - nơi những mâu thuẫn nội khối, sự khó xử về đối ngoại trước áp lực bên ngoài và sự lung lay vị thế liên minh trong các vấn đề quốc tế đều bộc lộ rõ nét. Hai cuộc xung đột này cũng là chủ đề được bàn thảo tại Hội nghị thượng đỉnh EU diễn ra ngày 18 và 19/6 tại Brussels, Bỉ. Bên cạnh đó, các nhà lãnh đạo EU còn trao đổi về hàng loạt vấn đề khác như ngân sách, nâng cao năng lực cạnh tranh, mở rộng khối, áp lực di cư, tội phạm ma túy…

Trước diễn biến không “xuôi chèo mát mái” trong mối quan hệ Mỹ-EU thời gian gần đây, một “Phương Tây cũ” được gắn kết chặt chẽ dưới sự lãnh đạo của Xứ Cờ hoa đang dần bị thay thế bởi một trật tự mới - nơi mà châu Âu buộc phải nâng cao tính tự chủ và giảm bớt phụ thuộc vào đồng minh truyền thống.

Hội nghị thượng đỉnh EU diễn ra trong bối cảnh xung đột ở Trung Đông có những biến động mang tính bước ngoặt. Mỹ và Iran ngày càng bước gần đến một thỏa thuận hòa bình lịch sử, nhưng cộng đồng quốc tế đều lo ngại về sự mong manh của văn bản này, cùng nguy cơ tiềm ẩn với các tuyến vận tải chiến lược và an ninh năng lượng.

Theo giới quan sát quốc tế, cuộc khủng hoảng Trung Đông đã phản ánh những khác biệt trong “văn hóa chiến lược” giữa Mỹ và châu Âu. Trong khi châu Âu thiên về hoạt động ngoại giao, trung gian và các lệnh trừng phạt thì Mỹ đề cao răn đe, can thiệp quân sự cùng khả năng triển khai lực lượng.

Tại xung đột ở Ukraine, vốn liên quan bài toán an ninh sát sườn của EU, vai trò của khối cũng phần nào bị lu mờ khi Nga và Mỹ từng xúc tiến nhiều động thái ngoại giao riêng mà bỏ qua EU. Liên minh này cũng mất nhiều thời gian để thông qua khoản vay trị giá 90 tỷ euro để hỗ trợ khẩn cấp Ukraine. Lợi ích khác biệt giữa các nước thành viên vừa dẫn đến sự chậm trễ trong đưa ra các quyết sách quan trọng, vừa làm xói mòn hình ảnh, vị thế của Brussels như một đối tác tin cậy.

Bởi vậy, tái định vị EU giữa một thế giới nhiều biến động hiện nay là nhiệm vụ quan trọng. “Tự chủ chiến lược” là vấn đề được bàn thảo trong nhiều hội nghị của EU và những diễn biến năm qua càng khiến vấn đề này trở nên cấp bách. EU vừa thông qua Gói cải cách toàn diện về tăng cường năng lực quốc phòng nhằm cắt giảm thủ tục hành chính, thúc đẩy sản xuất, mua sắm và lưu thông sản phẩm quốc phòng. Tại Hội nghị thượng đỉnh EU, các nhà lãnh đạo sẽ tập trung trao đổi về biện pháp nâng cao năng lực cạnh tranh trong lĩnh vực kinh tế, năng lượng, quốc phòng và công nghệ.

Mở rộng EU cũng là một chiến lược nhằm củng cố sức mạnh và tầm ảnh hưởng của khối. EU vừa đưa tiến trình xin gia nhập khối của Ukraine và Moldova bước sang giai đoạn mới. Tuy vậy, kết nạp các thành viên mới, nhất là một quốc gia có nhu cầu lớn tái thiết kinh tế như Ukraine, sẽ khiến liên minh đối mặt áp lực tài chính không nhỏ.

Trong giai đoạn mối quan hệ xuyên Đại Tây Dương giữa Mỹ và châu Âu trải qua cuộc tái cấu trúc sâu sắc, việc EU tập trung củng cố vị thế và sức mạnh, nâng cao tự chủ là yếu tố mang tính quyết định đối với tương lai phát triển của khối. Tuy nhiên, với 27 quốc gia thành viên có những khác biệt về vị trí địa lý, lợi ích chính trị, an ninh và kinh tế, điều quan trọng là EU phải có những chiến lược chung, thống nhất ý chí và hành động thay vì đưa ra một quyết định mang nặng quan điểm của các nền kinh tế lớn, có vị thế và tiếng nói nặng hơn trong khối.

MINH HẰNG

Nguồn: Nhân Dân

Trực tiếp bóng đá Mexico vs Hàn Quốc 8h ngày 19/6, bảng A World Cup 2026

Trực tiếp bóng đá Mexico vs Hàn Quốc (8h ngày 19/6): VTC News cập nhật diễn biến, tỷ số Mexico đấu với Hàn Quốc thuộc bảng A World Cup 2026.

Bảng xếp hạng bảng A World Cup 2026 mới nhất: Mexico, Hàn Quốc nắm lợi thế

Cập nhật bảng xếp hạng World Cup 2026 bảng A mới nhất: Đầy đủ lịch thi đấu, kết quả và vị trí các đội Mexico, Nam Phi, Hàn Quốc, Cộng hoà Czech.

Bảng xếp hạng bảng I World Cup 2026 mới nhất: Na Uy, Pháp thắng đậm

Cập nhật bảng xếp hạng World Cup 2026 bảng I mới nhất: Đầy đủ lịch thi đấu, kết quả và vị trí các đội Pháp, Senegal, Iraq, Na Uy.

Bảng xếp hạng World Cup 2026 bảng L mới nhất

Cập nhật bảng xếp hạng World Cup 2026 bảng L mới nhất: Đầy đủ lịch thi đấu, kết quả và vị trí các đội Anh, Croatia, Ghana, Panama.

Bảng xếp hạng bảng C World Cup 2026 mới nhất: Scotland đứng trên Brazil, Morocco

Cập nhật bảng xếp hạng World Cup 2026 bảng C mới nhất: Đầy đủ lịch thi đấu, kết quả và vị trí các đội Brazil, Morocco, Haiti và Scotland.

Bảng xếp hạng bảng D World Cup 2026 mới nhất: Mỹ đứng đầu

Cập nhật bảng xếp hạng World Cup 2026 bảng D mới nhất: Đầy đủ lịch thi đấu, kết quả và vị trí các đội Mỹ, Paraguay, Australia, Thổ Nhĩ Kỳ.

Bảng xếp hạng World Cup 2026 mới nhất

Cập nhật thông tin bảng xếp hạng World Cup 2026 mới nhất: Chi tiết kết quả thi đấu, vị trí các đội tuyển.

Cộng hòa Séc hòa Nam Phi 1-1, cả 2 đội nguy cơ bị loại sớm

Trận hòa 1-1 trên sân Mercedes-Benz Stadium (Atlanta, Mỹ) sáng 19/6 khiến cả Cộng hòa Séc and Nam Phi đối mặt với nguy cơ bị loại sớm ở World Cup 2026.

Việt- Nga thúc đẩy đàm phán xây dựng nhà máy điện hạt nhân Ninh Thuận 1

Thủ tướng Lê Minh Hưng và Tổng thống Vladimir Putin nhất trí thúc đẩy đàm phán để sớm đưa vào triển khai dự án xây dựng Nhà máy điện hạt nhân Ninh Thuận 1

Trực tiếp bóng đá Canada vs Qatar 5h ngày 19/6, bảng B World Cup 2026

Trực tiếp bóng đá Canada vs Qatar (5h ngày 19/6): VTC News cập nhật diễn biến, tỷ số Canada đấu với Qatar thuộc bảng B World Cup 2026.

Truy nã kẻ nổ súng bắn chết người trong rừng sâu

Cơ quan điều tra Gia Lai xác định trước khi bị bắn, nạn nhân có ngồi nhậu chung với kẻ bị truy nã và một thanh niên khác tại chòi rẫy trong rừng sâu.

TP.HCM dự kiến miễn phí xe buýt cho toàn bộ người dân từ tháng 7

Dự kiến người dân TP.HCM đi lại trên 135 tuyến xe buýt sẽ được miễn phí từ tháng 7 tới; hành khách bắt buộc xác thực định danh khi đi xe buýt từ tháng 10.

Nhận định, dự đoán kết quả Brazil vs Haiti 7h30 ngày 20/6: Selecao xóa nghi ngờ

Nhận định Brazil vs Haiti, bảng C World Cup 2026 (7h30 ngày 20/6): Phân tích số liệu thống kê, dự đoán kết quả thắng thua, tỷ số trận Brazil đấu với Haiti.

Bà Đỗ Nguyệt Ánh được bầu vào BCH TƯ Hội Liên hiệp Phụ nữ Việt Nam khóa XIV

Bà Đỗ Nguyệt Ánh - Tổng công ty Điện lực miền Bắc (EVNNPC) - được bầu vào Ban Chấp hành Trung ương Hội Liên hiệp Phụ nữ Việt Nam khóa XIV, nhiệm kỳ 2026-2031.

Cựu HLV Nam Định dọa cầu thủ Tunisia: 'Nếu về nước sớm, biết điều gì xảy ra?'

Cựu HLV Nam Định, ông Herve Renard mới đây có bài phát biểu truyền động lực cho các cầu thủ Tunisia tại World Cup 2026.

Đức tôn trọng thể chế chính trị, đánh giá cao vai trò và vị thế của Việt Nam

Hôm nay, 18/6, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm đã tiếp Phó Chủ tịch Quốc hội Đức Bodo Ramelow đang thăm chính thức Việt Nam.

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm đánh giá cao kết quả hội đàm, tiếp xúc, làm việc của Phó Chủ tịch Quốc hội Bodo Ramelow trong những ngày qua, cảm ơn tình cảm và trân trọng những đóng góp cá nhân của ông Bodo Ramelow cho quan hệ hai nước và cho cộng đồng người Việt Nam tại Đức.

Việt Nam hết sức coi trọng quan hệ Đối tác Chiến lược với Đức, luôn coi Đức là đối tác quan trọng hàng đầu tại châu Âu. Tổng Bí thư, Chủ tịch nước cảm ơn Quốc hội Đức vừa qua đã phê chuẩn Hiệp định Bảo hộ đầu tư Việt Nam - EU (EVIPA), thể hiện quyết tâm của hai bên trong việc thúc đẩy mạnh mẽ quan hệ Đối tác chiến lược Việt Nam - Đức.

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm tiếp Phó Chủ tịch Quốc hội Đức Bodo Ramelow. Ảnh: TTXVN

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước khẳng định với vai trò, vị thế của Đức là nền kinh tế dẫn đầu châu Âu và đứng thứ ba thế giới trong khi Việt Nam đang trong giai đoạn phát triển mạnh mẽ, là nền kinh tế năng động hàng đầu khu vực và trên thế giới, hai nước đều ủng hộ chủ nghĩa đa phương, thương mại tự do, tuân thủ luật pháp quốc tế và đều có nhu cầu hợp tác cùng nhau.

Đây là những tiền đề rất quan trọng để hai bên làm sâu sắc hơn nữa và hướng tới nâng tầm quan hệ Đối tác Chiến lược trong thời gian tới.

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm nêu một số định hướng hợp tác chiến lược giữa hai nước. Hai nước cần tích cực tận dụng Hiệp định Thương mại tự do Việt Nam - EU (EVFTA) để sớm nâng kim ngạch thương mại song phương vượt 20 tỷ USD, duy trì việc hai nước là thị trường hàng đầu của nhau tại EU và ASEAN...

Phó Chủ tịch Quốc hội Bodo Ramelow chúc mừng những thành tựu vượt bậc về phát triển kinh tế - xã hội, cải cách hệ thống hành chính và vị thế quốc tế của Việt Nam. Đức tôn trọng thể chế chính trị, đánh giá cao vai trò và vị thế của Việt Nam tại khu vực, mong muốn không ngừng tăng cường hợp tác thực chất, hiệu quả và làm sâu sắc quan hệ Đối tác Chiến lược trên tất cả các lĩnh vực.

Ảnh: TTXVN

Chia sẻ nội dung các cuộc làm việc với giới doanh nghiệp Đức tại Việt Nam, ông Bodo Ramelow cho biết, cộng đồng doanh nghiệp Đức đánh giá rất cao sự năng động của nền kinh tế Việt Nam, môi trường đầu tư, kinh doanh và tiềm năng phát triển của Việt Nam.

Việt Nam sẽ tiếp tục là điểm đến hấp dẫn nhất tại khu vực đối với các nhà đầu tư Đức.

Phó Chủ tịch Bodo Ramelow nhất trí với Tổng Bí thư, Chủ tịch nước về việc tăng cường giao lưu nhân dân, giao lưu văn hóa, phát huy cộng đồng hơn 200.000 người Việt Nam ở Đức cũng như hàng ngàn người Việt Nam đã từng học tập, lao động tại Đức để củng cố nền tảng hữu nghị và hợp tác bền chặt giữa hai nước.

Đức mong muốn thúc đẩy hợp tác trong bối cảnh thế giới nhiều biến động

Trước đó, Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn đã tiếp Phó Chủ tịch Quốc hội Đức Bodo Ramelow.

Chủ tịch Quốc hội đánh giá cao vai trò, vị thế của Đức trong Liên minh châu Âu và trên trường quốc tế cũng như sự ủng hộ của Đức đối với chủ nghĩa đa phương, thương mại tự do và việc tuân thủ luật pháp quốc tế.

Chủ tịch Quốc hội bày tỏ hài lòng về những bước phát triển tích cực của quan hệ Việt Nam - Đức, trong đó kinh tế, thương mại và đầu tư tiếp tục là trụ cột quan trọng của quan hệ song phương; hợp tác trong các lĩnh vực quốc phòng - an ninh, khoa học - công nghệ, chuyển đổi xanh, năng lượng tái tạo, giáo dục - đào tạo, lao động ngày càng đi vào chiều sâu.

Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn và Phó Chủ tịch Quốc hội Đức Bodo Ramelow. Ảnh: QH

Trên nền tảng hơn 50 năm thiết lập quan hệ ngoại giao và 15 năm quan hệ Đối tác chiến lược, hai nước hội tụ đầy đủ điều kiện để đưa quan hệ song phương lên tầm cao mới.

Hoan nghênh kết quả hội đàm giữa Phó Chủ tịch Quốc hội Bodo Ramelow và Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Thị Thanh, Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn đề nghị hai bên phối hợp chặt chẽ trong việc triển khai các nội dung đã thống nhất; tăng cường giám sát việc thực hiện các cam kết và thỏa thuận song phương; chú trọng thu hút nguồn vốn đầu tư bền vững, công nghệ tiên tiến và triển khai các dự án có chất lượng, hiệu quả lâu dài.

Chủ tịch Quốc hội đề nghị Quốc hội Đức nghiên cứu tiến tới ký kết thỏa thuận hợp tác giữa Quốc hội hai nước, sớm thành lập Nhóm nghị sĩ hữu nghị với Việt Nam.

Phó Chủ tịch Quốc hội Bodo Ramelow khẳng định, Đức mong muốn thúc đẩy hợp tác với Việt Nam trong bối cảnh thế giới nhiều biến động. Ông cho rằng, việc tăng cường hiểu biết, tôn trọng lẫn nhau và mở rộng hợp tác sẽ góp phần thúc đẩy hòa bình, ổn định và phát triển bền vững.

Hai nước còn nhiều dư địa hợp tác trong các lĩnh vực lao động, đào tạo nghề về y tế, điều dưỡng và phát triển nguồn nhân lực, trên cơ sở kết hợp thế mạnh công nghệ, kinh nghiệm của Đức với nguồn nhân lực trẻ, chất lượng của Việt Nam. Ông mong muốn, hai bên tăng cường chia sẻ kinh nghiệm về các xu hướng phát triển mới như trí tuệ nhân tạo, chuyển đổi số và các công nghệ tiên tiến.

Trần Thường