Liệu nhân loại có cần khoa học? Người đoạt giải Nobel Max Perutz đã đặt câu hỏi này trong một bài luận quan trọng vào năm 1989. Kết luận của ông, không ngạc nhiên, là 'có'. Nếu ông sống đến thời đại trí tuệ nhân tạo, ông có thể đã đảo ngược cách đặt câu hỏi: khoa học có cần nhân loại không?

Bao nhiêu phần trăm tài liệu khoa học được tạo ra bởi AI? Các nghiên cứu đầu tiên về quy mô dấu chân AI trong các tạp chí khoa học, kho lưu trữ bản thảo trước khi xuất bản và báo cáo đánh giá đồng nghiệp đưa ra nhiều câu trả lời khác nhau — và cho thấy một tình huống đang phát triển nhanh chóng mà khó có thể nắm bắt được.

doi: https://doi.org/10.1038/d41586-025-03504-8

Suốt gần 30 năm sống tại Nhật Bản, anh Kumar làm việc, đóng thuế, lập gia đình, mua nhà, nuôi con và xây dựng một quán cà ri nhỏ trở thành điểm hẹn quen thuộc của cộng đồng địa phương. Nhưng điều người đàn ông này có lẽ chưa từng nghĩ tới là sau gần nửa đời người gắn bó với đất nước ấy, anh lại có ngày phải nghẹn ngào nghe một câu nói tưởng chừng rất ngắn nhưng đủ sức làm sụp đổ cả một cuộc đời: “Hãy về nước.”

Bảo Bình

22/05/2026

Trường đại học sẽ không chỉ có khoa, viện, trường, lớp nữa, mà phải có Giám đốc chuyển giao công nghệ, phải có quỹ, có vườn ươm, công ty holding để đầu tư vào những giai đoạn mà thị trường chưa sẵn sàng đầu tư...

Trong làn sóng thúc đẩy đổi mới sáng tạo và phát triển công nghệ hiện nay, các trường đại học Việt Nam đang đứng trước một vai trò hoàn toàn mới: không chỉ đào tạo nhân lực hay nghiên cứu khoa học, mà còn phải trở thành nơi sản sinh startup công nghệ, thúc đẩy thương mại hóa và kết nối vốn đầu tư.

Theo ông Phạm Tuấn Hiệp, Giám đốc đầu tư BK Holdings, Đại học Bách Khoa Hà Nội, để hình thành những doanh nghiệp công nghệ có khả năng vươn lên quy mô lớn, thậm chí trở thành “kỳ lân” trong tương lai, trường đại học sẽ không thể vận hành theo mô hình truyền thống. Thay vào đó, các trường buộc phải xây dựng cả một hệ sinh thái khởi nghiệp bên trong, bao gồm vườn ươm, quỹ thử nghiệm sản phẩm, văn phòng chuyển giao công nghệ, thậm chí cả công ty holding đầu tư cho startup.

TỪ “PHONG TRÀO KHỞI NGHIỆP” ĐẾN BÀI TOÁN THƯƠNG MẠI HÓA CÔNG NGHỆ

Những năm gần đây, khởi nghiệp đổi mới sáng tạo đã trở thành một trong những chủ đề được thúc đẩy mạnh trong hệ thống giáo dục đại học. Tuy nhiên, theo ông Phạm Tuấn Hiệp, giai đoạn sắp tới sẽ khác rất nhiều so với thời kỳ trước.

Ông cho biết, trong giai đoạn đầu triển khai Đề án hỗ trợ học sinh, sinh viên khởi nghiệp theo Quyết định 1665/QĐ-TTg, mục tiêu lớn nhất là lan tỏa tinh thần khởi nghiệp trong trường học. Điều quan trọng khi đó là tạo cảm hứng cho sinh viên, giúp họ tiếp cận tư duy đổi mới sáng tạo và tinh thần dám khởi nghiệp. Quyết định 1665/QĐ-TTg phê duyệt Đề án “Hỗ trợ học sinh, sinh viên khởi nghiệp đến năm 2025”. Nội dung đề án tập trung thúc đẩy tinh thần khởi nghiệp, trang bị kiến thức và kỹ năng khởi nghiệp cho học sinh, sinh viên, đồng thời tạo môi trường thuận lợi để hiện thực hóa ý tưởng và dự án khởi nghiệp.

Tuy nhiên, theo ông Phạm Tuấn Hiệp, từ năm 2025 trở đi, đặc biệt dưới tác động của Nghị quyết số 57-NQ/TW, trọng tâm đang dịch chuyển mạnh sang hiệu quả thực tế và khả năng hình thành hệ sinh thái đổi mới sáng tạo trong trường đại học.

“Giai đoạn trước có điểm nhấn là lan tỏa nhanh, lan tỏa rộng tinh thần khởi nghiệp cho thầy và trò. Nhưng đến giai đoạn hai thì sẽ không chỉ dừng ở tinh thần khởi nghiệp nữa. Các trường đại học phải định hình hệ sinh thái khởi nghiệp, phải kết nối với nhà đầu tư, với doanh nghiệp, phải có kết quả bán hàng và gọi vốn”, ông Hiệp nói.

Theo ông, đây là sự thay đổi mang tính bản chất. Nếu trước đây nhiều hoạt động khởi nghiệp trong trường đại học chủ yếu dừng ở các cuộc thi ý tưởng hay dự án mô phỏng, thì nay yêu cầu đã chuyển sang việc tạo ra startup thực sự, có khả năng thương mại hóa sản phẩm và tham gia thị trường.

Công nghệ phát triển nhanh, đặc biệt là AI, bán dẫn hay deeptech, nên vai trò của đại học càng trở nên quan trọng. Đây là nơi tập trung nguồn lực nghiên cứu, nhân lực chất lượng cao và các ý tưởng công nghệ mới. Tuy nhiên, thách thức lớn nhất của các trường đại học chính là thiếu năng lực đưa kết quả nghiên cứu ra thị trường.

Ông Hiệp cho rằng đây cũng là điểm yếu phổ biến của nhiều startup công nghệ Việt Nam hiện nay.

“Các doanh nghiệp công nghệ có điểm sở trường là đam mê sáng tạo về công nghệ. Nhưng chính sự đam mê đó nhiều khi lại trở thành rào cản, khiến họ tập trung quá nhiều vào công nghệ, quá nhiều vào sản phẩm”, ông nhận định.

Theo ông, nhiều nhà sáng lập giỏi kỹ thuật nhưng thiếu kỹ năng quản trị tài chính, thiếu hiểu biết về thị trường và năng lực gọi vốn. Trong khi đó, để startup phát triển thành doanh nghiệp lớn, công nghệ thôi là chưa đủ.

“Đam mê công nghệ là chưa đủ, còn cần phải thấu hiểu thị trường và thấu hiểu cả nhà đầu tư”, ông nhấn mạnh.

ĐẠI HỌC KHỞI NGHIỆP SẼ PHẢI CÓ TTO, POC FUND VÀ CẢ CÔNG TY HOLDING

Ông Phạm Tuấn Hiệp cho rằng yêu cầu mới đang đặt ra cho đại học Việt Nam, phải chuyển từ mô hình đào tạo – nghiên cứu truyền thống sang mô hình “đại học đổi mới sáng tạo” và xa hơn là “đại học khởi nghiệp”.

Tuy nhiên, đây là hành trình không hề dễ dàng.

“Đào tạo đã khó, nghiên cứu đã khó. Bây giờ lại phải đưa con người được đào tạo và kết quả nghiên cứu đó vào thương mại hóa, hình thành nên những nhà khởi nghiệp tương lai, thì đó luôn là yêu cầu khó”, ông nói.

Theo ông, ngay cả tại các nước phát triển, chỉ một tỷ lệ nhỏ trường đại học có thể trở thành đại học nghiên cứu mạnh, và còn ít hơn nữa có thể trở thành đại học khởi nghiệp thực thụ.

Với Việt Nam, thách thức càng lớn khi phần lớn trường đại học vẫn quen với mô hình vận hành truyền thống, thiếu nguồn lực và thiếu kinh nghiệm thương mại hóa công nghệ. Dù vậy, ông Hiệp cho rằng Việt Nam đã bắt đầu xuất hiện những mô hình thử nghiệm đầu tiên.

Để tạo ra hệ sinh thái khởi nghiệp thực sự trong trường đại học, theo ông, cần xuất hiện những cấu phần hoàn toàn mới mà trước đây gần như chưa tồn tại trong hệ thống giáo dục.

“Trong thời gian tới, trường đại học sẽ không chỉ có khoa, viện, trường, lớp nữa, mà phải có TTO, phải có POC Fund, phải có vườn ươm, phải có công ty holding để đầu tư vào những giai đoạn mà thị trường chưa sẵn sàng đầu tư”, ông Hiệp cho biết.

Trong đó, TTO (Technology Transfer Office) đóng vai trò chuyển giao công nghệ, kết nối nghiên cứu với doanh nghiệp. POC Fund là quỹ hỗ trợ thử nghiệm sản phẩm và mô hình kinh doanh, giúp startup vượt qua giai đoạn sơ khai trước khi có thể tiếp cận vốn thị trường.

Đặc biệt, mô hình công ty holding trong trường đại học được xem là bước đi rất mới tại Việt Nam. Theo cách tiếp cận này, trường đại học không chỉ đào tạo hay hỗ trợ kỹ thuật, mà còn có thể trực tiếp đầu tư vào startup công nghệ phát sinh từ hoạt động nghiên cứu của mình.

Điều này đặc biệt quan trọng với các startup deeptech – lĩnh vực thường cần vốn lớn, thời gian phát triển dài và mức độ rủi ro cao, khiến nhiều nhà đầu tư thị trường chưa sẵn sàng tham gia từ sớm.

Theo ông Hiệp, muốn xây dựng các doanh nghiệp công nghệ có khả năng cạnh tranh toàn cầu, Việt Nam bắt buộc phải phát triển đầy đủ hệ sinh thái hỗ trợ đổi mới sáng tạo ngay từ trong trường đại học.

“Đây là bài toán xây dựng hệ sinh thái, nên sẽ không có một công thức duy nhất hay một con đường duy nhất để giải”, ông nói.

Tuy nhiên, ông cũng cho rằng nếu không hình thành được những cấu trúc hỗ trợ như quỹ đầu tư, trung tâm chuyển giao công nghệ hay mô hình holding trong đại học, rất khó để Việt Nam tạo ra các startup công nghệ đủ sức tăng trưởng lớn trong tương lai.

"Cánh cửa mới" để khởi nghiệp Việt Nam vươn ra toàn cầu

Bảo Bình

18/05/2026

Quan hệ đối tác chiến lược toàn diện giữa Việt Nam và Nhật Bản đang ngày càng đi vào thực chất, đổi mới sáng tạo mở đã trở thành cầu nối quan trọng giúp các doanh nghiệp Việt Nam tiếp cận nguồn lực công nghệ và tiêu chuẩn quốc tế…

Dự án “Nâng cao năng lực hỗ trợ đổi mới sáng tạo của Trung tâm Đổi mới sáng tạo Quốc gia” do Chính phủ Nhật Bản tài trợ đã đánh dấu sự trưởng thành của 12 dự án tiềm năng sau hành trình ươm tạo đầy thử thách. Dự án do Trung tâm Đổi mới sáng tạo Quốc gia (NIC) phối hợp cùng Chương trình Phát triển Liên Hợp Quốc (UNDP) và đối tác triển khai BK Holdings thực hiện.

Mới đây, tại sự kiện Ngày trình diễn 2026, ông Taro Makino, Tùy viên Thương mại, Đại sứ quán Nhật Bản tại Việt Nam, cho biết vừa qua Thủ tướng Nhật Bản Takaichi Sanae đã thăm chính thức Việt Nam, hội kiến Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm và hội đàm với Thủ tướng Chính phủ Lê Minh Hưng. Lãnh đạo hai phía đã nhất trí thúc đẩy hợp tác trong các lĩnh vực ưu tiên, bao gồm AI và khoa học công nghệ.

“Tôi hy vọng việc thúc đẩy quan hệ đối tác và hợp tác giữa các khởi nghiệp, doanh nghiệp hai nước thông qua sự phối hợp giữa NIC, UNDP và Nhật Bản sẽ góp phần vào sự phát triển kinh tế – xã hội của cả hai quốc gia”, ông Taro Makino nói.

SỰ CHUYỂN HÓA TRONG TƯ DUY CỦA CÁC NHÀ SÁNG LẬP

Chia sẻ bên lề sự kiện, ông Phạm Tuấn Hiệp, Giám đốc đầu tư BK Holdings, cho biết trải nghiệm sâu đậm nhất mà những người tham gia chương trình có được chính là sự “chuyển hóa của các nhà sáng lập khởi nghiệp”.

“Các bạn đã chuyển hóa năng lực lãnh đạo của mình, chuyển hóa năng lực phát triển sản phẩm. Đó là phần khó nhất và chậm nhất. Nhưng chúng tôi tự hào là chương trình này chạm được đến đúng phần tác động đó”, ông Phạm Tuấn Hiệp nói.

Sự chuyển hóa thể hiện ở tốc độ thích nghi và khả năng biến lời tư vấn thành những bước đi vững chắc, giúp khởi nghiệp tìm ra lối thoát và bứt phá nhanh hơn.

Những ngày đầu tiên, các nhà sáng lập còn rất mơ hồ về quá trình gọi vốn, về định giá doanh nghiệp, về kế hoạch và lộ trình phát triển để gọi vốn. Họ cũng khá mơ hồ về chiến lược phát triển sản phẩm, cách đưa sản phẩm ra thị trường.

Theo ông, các khởi nghiệp tham gia chương trình có những khởi nghiệp là “khởi nghiệp nội bộ”. Đây là những dự án nằm trong lòng doanh nghiệp lớn. Thách thức lớn nhất là sự giao thoa vai trò: người sáng lập vừa phải giữ tinh thần khởi nghiệp quyết liệt, vừa phải vận hành theo hệ thống quy chuẩn của công ty mẹ. Sự chuyển hóa ở nhóm này nằm ở khả năng cân bằng giữa tư duy "Nhà sáng lập" sáng tạo và năng lực "Người quản lý" điều hành.

Trong khi đó, với nhóm khởi nghiệp độc lập, chương trình đóng vai trò "chất xúc tác" để rút ngắn lộ trình. Thay vì phải tự mày mò, thử sai và mất nhiều thời gian tìm hướng đi, các nhà sáng lập được hấp thụ kiến thức thực chiến từ chuyên gia để giải quyết trực diện các "điểm nghẽn" riêng biệt.

Sự chuyển hóa thể hiện ở tốc độ thích nghi và khả năng biến lời tư vấn thành những bước đi vững chắc, giúp họ tìm ra lối thoát và bứt phá nhanh hơn. “Những ngày đầu tiên, các nhà sáng lập còn rất mơ hồ về quá trình gọi vốn, về định giá doanh nghiệp, về kế hoạch và lộ trình phát triển để gọi vốn. Họ cũng khá mơ hồ về chiến lược phát triển sản phẩm, cách đưa sản phẩm ra thị trường”.

Bên cạnh đó, theo ông Hiệp, những thay đổi trong lòng người lãnh đạo biến thành những thay đổi của đội nhóm, của chiến lược và kế hoạch kinh doanh - đó cũng chính là một phần của sự chuyển hóa.

Ông Trần Xuân Mới, nhà sáng lập khởi nghiệp ATM Academy, cho rằng giá trị lớn nhất của chương trình là tạo ra một hệ sinh thái kết nối giữa khởi nghiệp, người cố vấn và các chuyên gia thực chiến.

Theo ông, việc được lắng nghe các góc nhìn, phản biện từ những người ở nhiều lĩnh vực khác nhau giúp khởi nghiệp nhìn rõ hơn về sản phẩm, “nỗi đau” của thị trường và tránh tư duy bó hẹp trong chính mô hình của mình.

Ngoài ra, ông cũng đánh giá cao tính mở của chương trình khi quy tụ nhiều nguồn lực hỗ trợ khởi nghiệp, từ phía Chính phủ Nhật Bản, UNDP, NIC đến BK Holdings, mang lại nhiều giá trị thực tiễn cho doanh nghiệp khởi nghiệp.

ĐỒNG HÀNH ĐỂ CÁC KHỞI NGHIỆP TRỞ NÊN “CÓ THỂ THU HÚT ĐẦU TƯ VÀ CÓ THỂ THƯƠNG MẠI HÓA”

Ông Hiệp cho biết 12 khởi nghiệp trong chương trình đang ở giai đoạn ban đầu hình thành sản phẩm, mô hình kinh doanh. Chương trình đã đặt ra mục tiêu từ đầu là đồng hành và giúp 12 khởi nghiệp trở nên “có thể thu hút đầu tư và có thể thương mại hóa”.

Có thể thu hút đầu tư có nghĩa là phù hợp để gọi vốn và làm việc với nhà đầu tư. Nhưng để có thể thu hút đầu tư được thì trước tiên phải có thể thương mại hóa. Có thể thương mại hóa tức là sản phẩm phải được thương mại hóa, phải ra được thị trường, phải kiểm định được là có khách hàng hay không, có người dùng hay không, mô hình kinh doanh có được thị trường chấp nhận hay không. Và khi đã có thể thương mại hóa, cộng thêm pháp lý, lộ trình gọi vốn, định giá thì mới có thể có thể thu hút đầu tư.

Các đơn vị tổ chức yêu cầu tiêu chí sản phẩm hay dịch vụ đều phải dựa trên công nghệ, tức là dựa trên ứng dụng công nghệ. 12 khởi nghiệp mỗi đơn vị có một sản phẩm riêng - từ thiết bị đo sóng não, đến giải pháp giáo dục online, đánh giá và hướng dẫn tiết kiệm năng lượng cho khu dân cư - đều dựa trên những giải pháp công nghệ, thậm chí là công nghệ sâu.

“Nhưng đây cũng là một thách thức cho chính chương trình, vì các khởi nghiệp ứng dụng công nghệ và cải tiến công nghệ, nhưng thương mại hóa những giải pháp đó như thế nào để đưa vào sản phẩm, vào mô hình kinh doanh?”, ông Hiệp nói. “Bởi vì, công nghệ chỉ là công cụ thôi. Quan trọng là nó có giải quyết được vấn đề của khách hàng không, có thuận tiện không, giá có hợp lý không, mô hình kinh doanh có phù hợp với thị trường không”.

“Tức là chương trình có ba lớp thách thức: nghiên cứu phát triển công nghệ, đưa vào sản phẩm dịch vụ thương mại, và phát triển mô hình kinh doanh. Đó cũng là điểm thú vị và thách thức của một chương trình ươm tạo các công ty công nghệ khởi nghiệp dựa trên đổi mới sáng tạo”, Giám đốc đầu tư BK Holdings chia sẻ.

Theo bà Đỗ Lê Thu Ngọc, Trợ lý Trưởng Đại diện thường trú UNDP tại Việt Nam kiêm Trưởng phòng Tăng trưởng bao trùm, hành trình vừa qua của các khởi nghiệp là quá trình đầy khó khăn và thách thức, đặc biệt trong việc vượt qua khác biệt về văn hóa, ngôn ngữ và cách thức kinh doanh để tiếp cận thị trường quốc tế.

Nhật Bản có thể chỉ là thị trường đầu tiên, còn trong tương lai các khởi nghiệp Việt hoàn toàn có thể tiếp tục mở rộng sang nhiều thị trường khác. “Hôm nay có thể xem là sự khởi đầu cho một cánh cửa mới dành cho tất cả các doanh nghiệp tham gia dự án”, bà Ngọc nhấn mạnh.

Công ty Trách nhiệm hữu hạn phần mềm 2NF (gọi tắt là 2NF Software) thành lập năm 2012. Lĩnh vực hoạt động chính là cung cấp giải pháp công nghệ thông tin và sản phẩm phần mềm cho nhiều doanh nghiệp tại Việt Nam, Nhật Bản, Hàn Quốc và Australia. Sau hơn 10 năm hoạt động, từ hai nhà sáng lập ban đầu, 2NF Software đã mở rộng quy mô lên hơn 100 nhân sự, cho thấy nỗ lực thích ứng và nâng cao năng lực cạnh tranh trong bối cảnh thị trường ngày càng khắt khe.

Doanh nghiệp công nghệ tăng tốc hội nhập nhưng thiếu nền tảng công nghệ lõi

Trao đổi với phóng viên Tạp chí điện tử Giáo dục Việt Nam, ông Đặng Minh Tuấn - Chủ tịch kiêm Giám đốc công nghệ 2NF Software (phường Cầu Giấy, Hà Nội) cho rằng, năng lực đổi mới sáng tạo của doanh nghiệp công nghệ Việt Nam đang có những chuyển biến tích cực. Đặc biệt, trong bối cảnh cạnh tranh toàn cầu, doanh nghiệp nhỏ và vừa đã thích ứng nhanh và ngày càng trở nên nhạy bén.

Trong lĩnh vực phần mềm, doanh nghiệp Việt Nam không chỉ phục vụ thị trường trong nước mà còn tham gia phát triển sản phẩm cho nhiều thị trường quốc tế, trải rộng từ châu Á đến châu Âu, Mỹ. Tuy nhiên, để nâng cao năng lực cạnh tranh, doanh nghiệp cần tiếp tục đẩy mạnh đầu tư vào công nghệ lõi, đồng thời nâng cao năng lực sáng tạo mang tính dẫn dắt, thay vì dựa vào lợi thế chi phí và tốc độ triển khai.

Ông Tuấn đánh giá cao các chính sách hỗ trợ đào tạo, tập huấn nâng cao chất lượng đội ngũ tư vấn viên trên địa bàn Thành phố; hỗ trợ tư vấn chuyên sâu; hỗ trợ hình thành doanh nghiệp khởi nghiệp sáng tạo theo Nghị quyết 16/2025/NQ-HĐND của Hội đồng nhân dân Thành phố Hà Nội quy định nội dung chi và mức chi đặc thù hỗ trợ doanh nghiệp nhỏ và vừa trên địa bàn thành phố Hà Nội giai đoạn 2026-2030. Các chính sách trọng tâm này thể hiện rõ vai trò đồng hành của chính quyền đối với doanh nghiệp nhỏ và vừa, đặc biệt trong bối cảnh khởi nghiệp còn nhiều hạn chế về nguồn lực và kinh nghiệm.

Việt Nam hướng tới phát triển 'doanh nghiệp một người' trong nền kinh tế số

Minh Long - Thứ Sáu, 01/05/2026

Mô hình “doanh nghiệp một người” được xác định là hướng đi mới trong chiến lược khởi nghiệp sáng tạo, tận dụng công nghệ số và trí tuệ nhân tạo để đơn giản hóa hoạt động kinh doanh.

Tại buổi họp báo thường kỳ của Bộ Khoa học và Công nghệ cuối tháng 4, đại diện Cục Khởi nghiệp và doanh nghiệp công nghệ cung cấp thông tin liên quan đến định hướng phát triển mô hình “doanh nghiệp một người” trong khuôn khổ Nghị quyết số 86/NQ-CP về Chiến lược quốc gia về khởi nghiệp sáng tạo.

Theo đó, mô hình “doanh nghiệp một người” được hiểu là doanh nghiệp do một cá nhân sở hữu và vận hành, dựa trên các công cụ số, trợ lý ảo và trí tuệ nhân tạo để triển khai hoạt động kinh doanh và cung cấp dịch vụ.

So với mô hình truyền thống cần tối thiểu khoảng 5 người, gồm lãnh đạo, kế toán và các bộ phận chức năng, mô hình này cho phép tinh giản bộ máy và tăng tính linh hoạt.

Ông Phạm Đức Nghiệm, Phó cục trưởng Cục Khởi nghiệp và doanh nghiệp công nghệ, cho biết việc tạo điều kiện để mỗi cá nhân có thể khởi nghiệp thông qua nền tảng công nghệ số là cách mở rộng cơ hội tham gia kinh doanh trong xã hội. Mô hình này cũng góp phần hình thành môi trường kinh doanh linh hoạt hơn, phù hợp với xu hướng chuyển đổi số.

Theo đại diện Cục Khởi nghiệp và doanh nghiệp công nghệ, mục tiêu ngắn hạn là hướng tới hình thành khoảng 1 triệu doanh nghiệp một người vào năm 2030. Tầm nhìn đến năm 2045, số lượng này có thể đạt khoảng 10 triệu doanh nghiệp một người.

Bên cạnh đó, chiến lược khởi nghiệp sáng tạo còn đặt ra các mục tiêu như phát triển 5 triệu chủ thể kinh doanh, 10.000 doanh nghiệp khởi nghiệp và 45 hệ thống kết nối vào năm 2030. Đồng thời, Việt Nam được kỳ vọng thu hút khoảng 1,5 tỷ USD, tương đương khoảng 36.000 tỷ đồng, vốn đầu tư mạo hiểm cho hoạt động khởi nghiệp.

Ở góc độ kinh tế, đại diện cơ quan chuyên môn cho biết, khi đạt tỷ lệ khoảng 30 người dân có một doanh nghiệp, nền kinh tế có thể đảm bảo việc làm và duy trì tính năng động. Trong khi đó, nếu tỷ lệ trên 60 người dân mới có một doanh nghiệp, nguy cơ thiếu việc làm có thể xuất hiện. Hiện nay, Việt Nam đang ở mức khoảng hơn 100 người dân có một doanh nghiệp.

Cũng theo thông tin từ Cục Khởi nghiệp và doanh nghiệp công nghệ, việc phát triển doanh nghiệp một người được xem là giải pháp góp phần mở rộng lực lượng doanh nghiệp, từ đó hỗ trợ giải quyết vấn đề việc làm và tạo thêm động lực tăng trưởng kinh tế.

Để thực hiện mục tiêu này, cơ quan chức năng đề xuất nhiều giải pháp như đơn giản hóa các quy định liên quan đến thuế và báo cáo tài chính, tạo điều kiện thuận lợi cho cá nhân vận hành doanh nghiệp. Đồng thời, các nền tảng số cung cấp dịch vụ kế toán, thuế, quản trị tài chính và nhân sự sẽ được phát triển nhằm hỗ trợ hoạt động kinh doanh.

Ngoài ra, việc xây dựng mạng lưới vườn ươm theo chuyên ngành, phát triển tối thiểu 300 không gian khởi nghiệp, cũng như nghiên cứu hình thành sàn giao dịch chứng khoán dành cho doanh nghiệp khởi nghiệp được đưa ra như các giải pháp hỗ trợ. Cơ chế chứng khoán hóa tài sản trí tuệ cũng được đề xuất nhằm giúp cá nhân có thể sử dụng kết quả nghiên cứu để góp vốn hoặc tiếp cận nguồn tài chính.

Cục Khởi nghiệp và doanh nghiệp công nghệ cho biết, hiện nay tại Việt Nam đã có nhiều cá nhân như nhà tư vấn, kiến trúc sư hoạt động độc lập theo hình thức tương tự doanh nghiệp một người. Việc hoàn thiện khung pháp lý sẽ giúp các hoạt động này được thực hiện minh bạch hơn.

Liên quan đến Nghị quyết số 86/NQ-CP, đại diện cơ quan chuyên môn cho biết văn bản này không đặt mục tiêu cụ thể về số lượng doanh nghiệp một người. Tuy nhiên, Bộ Khoa học và Công nghệ xác định đây là một hướng cần tập trung nhằm thúc đẩy kinh tế số và mở rộng hoạt động khởi nghiệp.

Thêm chuyên mục, tăng trải nghiệm với Tuổi Trẻ Sao

Từ ngày 1-1-2023, Tuổi Trẻ Online giới thiệu Tuổi Trẻ Sao - phiên bản đặc biệt dành riêng cho các thành viên với nhiều chuyên mục và trải nghiệm thú vị, bao gồm: Tư vấn pháp luật, Hỏi chuyện sức khỏe; Xem nhật báo sắc nét trên mạng (E-paper), Tuổi Trẻ Live (trực tiếp các sự kiện thời sự nóng bỏng, hấp dẫn).

Tuổi Trẻ Sao được thiết kế thông thoáng với tất cả các trang, chuyên mục và video đều không có quảng cáo hiển thị, không làm ngắt quãng sự tập trung của bạn đọc.

Bằng cách đóng góp Sao, thành viên Tuổi Trẻ Sao có thể tham gia các hoạt động và tương tác trên nền tảng Tuổi Trẻ Online như tặng Sao cho tác giả và các bài viết yêu thích, đổi quà lưu niệm trong chương trình, đăng ký quảng cáo, mua sắm trực tuyến.

Báo Tuổi Trẻ phát triển Tuổi Trẻ Sao nhằm từng bước nâng cao chất lượng nội dung, tăng khả năng kết nối, tương tác và thực hiện các nội dung mới theo nhu cầu của số đông công chúng.

Chúng tôi hy vọng Tuổi Trẻ Sao sẽ góp phần chăm sóc, phục vụ và mang lại những trải nghiệm mới mẻ, tích cực hơn cho cộng đồng độc giả của Tuổi Trẻ Online.

TTO

Đăng ký Tuổi Trẻ Sao

Đảng Cộng sản Việt Nam - Đại hội XIV

Với phương châm Đoàn kết - Dân chủ - Kỷ cương - Đột phá - Phát triển, Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV của Đảng xác định tư duy, tầm nhìn, những quyết sách chiến lược để chúng ta vững bước tiến mạnh trong kỷ nguyên mới, thực hiện thắng lợi các mục tiêu phát triển đất nước đến năm 2030 khi Đảng ta tròn 100 năm thành lập (1930 - 2030); hiện thực hoá tầm nhìn phát triển đến năm 2045, kỷ niệm 100 năm thành lập nước Cộng hoà xã hội chủ nghĩa Việt Nam (1945 - 2045).

Trong bối cảnh trí tuệ nhân tạo (AI), nền tảng số và thương mại điện tử đang làm thay đổi sâu sắc cách thức sản xuất - kinh doanh, mô hình “doanh nghiệp một người” được kỳ vọng sẽ mở ra một lực lượng doanh nhân số mới, góp phần giải bài toán việc làm, mở rộng khu vực kinh tế chính thức, thúc đẩy đổi mới sáng tạo từ mỗi cá nhân.

Khi mỗi cá nhân có thể trở thành một “doanh nghiệp”

Theo Chiến lược quốc gia về khởi nghiệp sáng tạo, đến năm 2030, Việt Nam đặt mục tiêu có 5 triệu chủ thể kinh doanh, khoảng 1 triệu “doanh nghiệp một người”, 10.000 startup và đưa Việt Nam vào nhóm 40 quốc gia dẫn đầu về chỉ số đổi mới sáng tạo toàn cầu (GII). Đến năm 2045, mục tiêu tiếp tục được nâng lên với tầm nhìn hình thành một “quốc gia doanh nhân số”.

Điểm đặc biệt của chiến lược lần này là tư duy “toàn dân khởi nghiệp sáng tạo”. Thay vì chỉ tập trung vào các startup công nghệ quy mô lớn, Chính phủ nhấn mạnh tinh thần “ai cũng có thể khởi nghiệp” trên nền tảng công nghệ số, công nghệ mới và sự sáng tạo trong mọi lĩnh vực.

Trong bức tranh đó, mô hình “doanh nghiệp một người” được xem là một trong những nhiệm vụ, giải pháp đột phá. Theo ông Phạm Đức Nghiệm, Phó Cục trưởng Cục Khởi nghiệp và Doanh nghiệp công nghệ (Bộ Khoa học và Công nghệ), “doanh nghiệp một người” là mô hình trong đó một cá nhân có thể vận hành toàn bộ hoạt động của doanh nghiệp nhờ công nghệ số, nền tảng trực tuyến và trí tuệ nhân tạo.

(CTO) - Theo các chuyên gia, định vị TP Cần Thơ trở thành cực tăng trưởng đổi mới sáng tạo không chỉ mang ý nghĩa chiến lược đối với thành phố, mà còn là đòn bẩy thúc đẩy sự phát triển chung của toàn vùng ĐBSCL.

* Ông Nguyễn Mai Dương, Cục trưởng Cục Đổi mới sáng tạo, Bộ Khoa học và Công nghệ

Ông Nguyễn Mai Dương.

VOV.VN - Nhân Hội nghị thường niên lần thứ 55 Diễn đàn kinh tế thế giới (WEF Davos 55), trưa 21/1 theo giờ địa phương, tại Davos (Thuỵ Sĩ), Bộ Kế hoạch và Đầu tư, Bộ Ngoại giao phối hợp với Tập đoàn FPT và VinaCapital tổ chức toạ đàm về “Đầu tư công nghệ cao tại Việt Nam - Cất cánh trong kỷ nguyên thông minh”.

Tiến sĩ vật lý 28 tuổi rời đại học top 10 đến Trung Quốc sau đột phá về siêu dẫn

TRUNG QUỐC - Nhà vật lý Stephen Lin Er Chow, người nổi tiếng với việc tạo ra vật liệu oxide siêu dẫn không chứa đồng, đã rời Đại học Quốc gia Singapore (NUS) để gia nhập Đại học Chiết Giang (Trung Quốc) với vai trò trưởng nhóm nghiên cứu chính.

Phát biểu kết luận buổi làm việc, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm nhấn mạnh, phải đặt phát triển y học cổ truyền trong tổng thể chiến lược phát triển đất nước trong giai đoạn mới; phát triển hệ sinh thái y học cổ truyền quốc gia, nhìn nhận y học cổ truyền trong mối liên hệ với chiến lược phát triển kinh tế sức khỏe và sức mạnh mềm của quốc gia; cần nghiên cứu xây dựng mở rộng một số mô hình thí điểm trung tâm chăm sóc sức khỏe, khu dinh dưỡng, khu dưỡng sinh, làng dược liệu, vùng phát triển dược liệu gắn với giảm nghèo bền vững và du lịch sinh thái...

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước chỉ rõ, chìa khóa để đưa y học cổ truyền về gần dân chính là việc tích hợp các dịch vụ kỹ thuật, bài thuốc cổ truyền chính thống vào các danh mục chi trả toàn diện cho bảo hiểm y tế quốc gia. Khi người dân được bảo hiểm chi trả một cách công bằng, họ sẽ chủ động lựa chọn y học cổ truyền ngay từ cơ sở.

Tuy nhiên, thách thức lớn nhất của nhóm là làm sao kết nối các yếu tố văn hóa - xã hội với hành vi tiêu dùng theo cách vừa có ý nghĩa học thuật, vừa phản ánh đúng thực tế. Quá trình thu thập dữ liệu cũng tạo ra không ít nhiều áp lực vì nhóm cần đảm bảo cả số lượng và chất lượng mẫu khảo sát. Để giải quyết những khó khăn này, nhóm đã khảo sát thử bảng hỏi, rà soát và điều chỉnh mô hình nghiên cứu khi cần thiết và phân chia công việc rõ ràng để đảm bảo tiến độ và chất lượng của đề tài.

Mong muốn tiếp tục phát triển đề tài theo hướng ứng dụng thực tiễn

Chia sẻ thêm về những kiến thức, kỹ năng đã được tích lũy trong gần 4 năm học ngành Kinh doanh quốc tế, Phương Thảo bày tỏ: "Các học phần như Phương pháp nghiên cứu khoa học, Toán xác suất thống kê và Toán kinh tế tạo nền tảng để em xây dựng mô hình nghiên cứu, thiết kế bảng khảo sát cũng như xử lý và phân tích dữ liệu một cách bài bản hơn. Cùng với đó, các môn liên quan đến marketing như Truyền thông tích hợp, Chiến lược marketing và Nghiên cứu marketing cũng đưa tới cho em cách tiếp cận tương đối đầy đủ với quy trình thực hiện nghiên cứu, từ xác định vấn đề, xây dựng mô hình đến thu thập và phân tích dữ liệu.

Ngoài kiến thức chuyên môn, ngành học cũng hỗ trợ em rèn luyện kỹ năng làm việc nhóm, tư duy phản biện và khả năng tìm kiếm, đọc hiểu tài liệu học thuật quốc tế bằng tiếng Anh. Đây là những kỹ năng rất quan trọng vì trong quá trình nghiên cứu, nhóm phải tham khảo nhiều bài báo khoa học quốc tế để xây dựng cơ sở lý thuyết và hoàn thiện mô hình nghiên cứu.

Đặc biệt, việc được tiếp cận với các chủ đề về phát triển bền vững, trách nhiệm xã hội và xu hướng tiêu dùng hiện đại trong quá trình học cũng giúp em có góc nhìn thực tiễn hơn khi lựa chọn và triển khai đề tài này".

Việc giành giải Nhất tại Hội nghị Nghiên cứu khoa học sinh viên không chỉ là thành tích học thuật mà còn mang lại cho nhóm rất nhiều trải nghiệm thực tế trong quá trình làm nghiên cứu.

Trưởng nhóm nghiên cứu bộc bạch: "Thông qua đề tài này, chúng em học được cách làm việc nhóm, quản lý áp lực, tư duy phản biện và trình bày một nghiên cứu theo hướng chuyên nghiệp hơn. Trong thời gian tới, nhóm mong muốn tiếp tục phát triển đề tài theo hướng ứng dụng thực tiễn, đặc biệt là các giải pháp giúp doanh nghiệp tiếp cận người tiêu dùng xanh hiệu quả hơn. Nếu có cơ hội phù hợp, nhóm cũng hy vọng có thể hoàn thiện nghiên cứu để tham gia hội thảo hoặc hướng tới công bố khoa học trong tương lai".

Cụ thể, từ kết quả nghiên cứu, nhóm đánh giá thị trường sản phẩm thân thiện môi trường tại Việt Nam vẫn có tiềm năng phát triển lớn, đặc biệt ở nhóm người tiêu dùng trẻ. Hiện nay, giới trẻ ngày càng quan tâm tới lối sống bền vững và dễ bị ảnh hưởng bởi các xu hướng sống xanh trên mạng xã hội cũng như cộng đồng trực tuyến.

Trên cơ sở xác định rõ mục tiêu, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước đề nghị đổi mới thể chế quản trị nghiên cứu khoa học cơ bản; chuyển mạnh từ quản lý hành chính sang quản trị sáng tạo, tập trung hậu kiểm, đánh giá chất lượng, kết quả và tác động dài hạn. Thiết kế cơ chế tài chính phù hợp với từng loại hình nghiên cứu. Tổ chức đồng bộ việc phát hiện, đào tạo tinh hoa, chuyên gia đầu ngành; tạo môi trường học thuật, đãi ngộ xứng đáng và giao cơ hội là những nhiệm vụ lớn cho người tài. Xây dựng hạ tầng dữ liệu và hạ tầng tri thức quốc gia; đầu tư phòng thí nghiệm trọng điểm, thiết bị dùng chung, hạ tầng tính toán hiệu năng cao, dữ liệu khoa học, dữ liệu xã hội, thư viện số, kho dữ liệu văn hóa - ngôn ngữ - di sản số.

Tái định vị vai trò của các Viện Hàn lâm Khoa học xã hội Việt Nam, Viện Hàn lâm Khoa học và Công nghệ Việt Nam; tạo kết nối chặt chẽ với các trường đại học, viện nghiên cứu, doanh nghiệp, bộ, ngành, địa phương, cơ quan hoạch định chính sách để hình thành hệ sinh thái nghiên cứu cơ bản có chiều sâu, có tích lũy và có khả năng phục vụ quyết sách lớn của đất nước. Đẩy mạnh hợp tác quốc tế có chọn lọc để nâng chuẩn nghiên cứu, đào tạo đội ngũ kế cận và rút ngắn khoảng cách tri thức.

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước giao Ban Chỉ đạo hoàn thiện báo cáo, trình Bộ Chính trị xem xét, kết luận theo hướng giao Đảng ủy Chính phủ chủ trì, lãnh đạo, chỉ đạo thực hiện các nhiệm vụ với tinh thần chung là phải hành động quyết liệt hơn, đổi mới mạnh mẽ hơn và có tầm nhìn dài hạn hơn đối với nghiên cứu khoa học cơ bản, chuẩn bị nền tảng tri thức cho tương lai phát triển của đất nước trong nhiều thập niên tới. Phấn đấu đến năm 2045, hình thành một số lĩnh vực khoa học cơ bản có năng lực cạnh tranh quốc tế; từng bước hình thành các trường phái khoa học Việt Nam; nâng cao năng lực tự chủ ở một số công nghệ chiến lược; đồng thời xây dựng nền khoa học xã hội và nhân văn đủ năng lực cung cấp luận cứ cho quản trị quốc gia hiện đại và phát triển đất nước trong giai đoạn mới.

Sự kiện có sự tham gia của các cơ quan trung ương, địa phương, tổ chức quốc tế, các viện nghiên cứu, doanh nghiệp, tổ chức xã hội và cộng đồng địa phương.

Với chủ đề “Hành động của địa phương cho hiệu quả toàn cầu”, Ngày quốc tế đa dạng sinh học năm 2026 nhấn mạnh thông điệp xuyên suốt các mục tiêu toàn cầu về bảo tồn thiên nhiên và sử dụng bền vững đa dạng sinh học chỉ có thể được hiện thực hóa thông qua những hành động cụ thể, có nguồn lực và có khả năng đo lường tại từng địa phương, từng hệ sinh thái và từng cộng đồng.

Chủ đề năm nay có ý nghĩa đặc biệt trong bối cảnh Việt Nam đang đẩy mạnh triển khai Chiến lược quốc gia về đa dạng sinh học đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2050, đồng thời thúc đẩy thực hiện Khung Đa dạng sinh học toàn cầu Kunming-Montreal (GBF) trong khuôn khổ Công ước về Đa dạng sinh học.

Đây là giai đoạn quan trọng nhằm chuyển hóa các cam kết quốc tế thành hành động thực tiễn, lồng ghép đa dạng sinh học vào các ngành kinh tế, quy hoạch phát triển và đời sống xã hội.

Phát biểu tại buổi lễ, Thứ trưởng Nông nghiệp và Môi trường Nguyễn Quốc Trị khẳng định: “Việt Nam tiếp tục thể hiện vai trò là thành viên tích cực và có trách nhiệm trong thực hiện Công ước đa dạng sinh học và Khung đa dạng sinh học toàn cầu Kunming-Montreal. Việt Nam đang từng bước nội luật hóa và cụ thể hóa các mục tiêu toàn cầu vào chiến lược, quy hoạch, kế hoạch và chương trình phát triển quốc gia, với quan điểm xuyên suốt là bảo tồn thiên nhiên phải trở thành nền tảng cho phát triển bền vững, tăng trưởng xanh và nâng cao chất lượng cuộc sống của người dân”.

Với phương châm Đoàn kết - Dân chủ - Kỷ cương - Đột phá - Phát triển, Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV của Đảng xác định tư duy, tầm nhìn, những quyết sách chiến lược để chúng ta vững bước tiến mạnh trong kỷ nguyên mới, thực hiện thắng lợi các mục tiêu phát triển đất nước đến năm 2030 khi Đảng ta tròn 100 năm thành lập (1930 - 2030); hiện thực hóa tầm nhìn phát triển đến năm 2045, kỷ niệm 100 năm thành lập nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam (1945 - 2045).

Trong bối cảnh khí hậu toàn cầu ngày càng nóng lên, nhiều quốc gia tìm cách giảm phát thải và thực hiện các giải pháp hấp thụ khí nhà kính, hệ sinh thái carbon xanh dương được đề cập nhiều hơn như một phần của chiến lược khí hậu nhờ khả năng lưu giữ carbon khổng lồ cũng như nhiều lợi ích khác mà các hệ sinh thái này mang lại.

Việc này được thể hiện thông qua Đóng góp do quốc gia tự quyết định (NDC) để thực hiện cam kết của quốc gia trong Thỏa thuận Paris. NDC là văn bản nêu mục tiêu và giải pháp giảm phát thải, thích ứng khí hậu của từng nước. Tính đến cuối tháng 9/2023, có 168 NDC, đại diện cho 195 bên tham gia Thỏa thuận Paris, được nộp lên Ban Thư ký Công ước khung Liên Hợp Quốc về Biến đổi khí hậu (UNFCCC). Trong 148 NDC mới hoặc cập nhật được Cơ quan Môi trường Đức (UBA) phân tích, 97 NDC có đề cập đến carbon xanh dương hoặc các hệ sinh thái như rừng ngập mặn, cỏ biển và bãi triều.

Trong đó, khoảng 62 NDC đưa carbon xanh dương vào mục tiêu giảm phát thải, hoặc kết hợp đồng thời giảm phát thải và thích ứng. Bên cạnh NDC, một số nước cũng bắt đầu lồng ghép carbon xanh dương vào mục tiêu Net Zero, kế hoạch thích ứng khí hậu, chiến lược bảo tồn đa dạng sinh học và quy hoạch không gian biển. Đây là cơ sở để các hệ sinh thái carbon xanh dương được ghi nhận rõ hơn trong chính sách, đồng thời mở đường cho tiếp cận tài chính khí hậu và đầu tư quốc tế trong việc bảo vệ và phát triển các hệ sinh thái này.

Chính sách từ Indonesia và Philippines

Trong khu vực Đông Nam Á, Indonesia là một trong những quốc gia đi sớm trong xây dựng chính sách carbon xanh dương cấp quốc gia. Quốc đảo này hiện có khoảng 3,45 triệu ha rừng ngập mặn và khoảng 660.000 ha thảm cỏ biển.

Tháng 2, Indonesia công bố Kế hoạch Hành động quốc gia về bảo vệ và quản lý hệ sinh thái carbon xanh dương giai đoạn 2025-2030, gọi tắt là RENAKSI. Kế hoạch này tập trung vào bảo vệ, phục hồi và quản lý bền vững rừng ngập mặn và thảm cỏ biển. Văn kiện cũng xác định 21 nhóm hành động ưu tiên, từ điều tra cơ bản, lập bản đồ, hoàn thiện khung pháp lý đến huy động tài chính khí hậu.

Điểm đáng chú ý trong cách tiếp cận của Indonesia là việc xây dựng và triển khai các hành động về carbon xanh dương theo khuôn khổ chương trình quốc gia. Carbon xanh dương không chỉ được xem là các dự án bảo tồn riêng lẻ, mà được đưa vào một kế hoạch có sự phối hợp của bộ, ngành, địa phương, viện nghiên cứu và các đối tác phát triển.

Philippines cũng đang thúc đẩy xây dựng định hướng và cơ chế quốc gia về carbon xanh dương. Ngày 26/3, Lộ trình Hành động quốc gia về carbon xanh dương (NBCAP) của Philippines được bàn giao cho Bộ Tài nguyên và Môi trường nước này tại Hội nghị Rừng ngập mặn Philippines 2026.

Lộ trình này tập trung vào bốn nhóm nội dung: khoa học - công nghệ - đổi mới; chính sách và quản trị; truyền thông cộng đồng; tài chính và sinh kế bền vững. Các hệ sinh thái được đề cập gồm rừng ngập mặn, thảm cỏ biển và bãi triều.

Một điểm nhấn của Philippines là phát triển "Tiêu chuẩn định lượng carbon xanh dương quốc gia". Đây là nền tảng kỹ thuật để thống nhất cách đo đạc, đánh giá trữ lượng carbon trong hệ sinh thái ven biển, trước khi tiến xa hơn tới các cơ chế đăng ký và thị trường carbon tự nguyện.

Bài học kinh nghiệm từ Indonesia và Philippines cho thấy một điểm chung: muốn phát triển carbon xanh dương, các nước phải bắt đầu từ xây dựng hệ thống cơ sở dữ liệu, chuẩn hóa phương pháp đo đạc, hoàn thiện khung pháp lý và thiết lập các cơ chế tài chính minh bạch. Nếu thiếu các nền tảng này, tiềm năng carbon xanh khó chuyển thành dự án thực chất có khả năng thu hút đầu tư.

Chiến lược của Việt Nam

Việt Nam có đường bờ biển dài hơn 3.200 km và nhiều hệ sinh thái ven biển đa dạng. Trong những năm gần đây, Việt Nam đã cập nhật NDC, cam kết đạt phát thải ròng bằng 0 vào năm 2050 và triển khai Chiến lược phát triển bền vững kinh tế biển đến năm 2030, tầm nhìn 2045. NDC cập nhật năm 2022 cũng nhắc đến các mô hình thích ứng dựa vào thiên nhiên, hệ sinh thái ven biển và cộng đồng.

Theo Bộ Nông nghiệp và Môi trường, carbon xanh dương có thể đóng góp giảm khoảng 3 triệu tấn CO₂ trong mục tiêu NDC sắp tới của Việt Nam đến năm 2035. Tuy nhiên, đây là tính toán ban đầu. Các đánh giá hiện mới chủ yếu tính sơ bộ tiềm năng của rừng ngập mặn; bãi triều và thảm cỏ biển vẫn cần thêm nghiên cứu, kiểm kê.

Bộ Nông nghiệp và Môi trường đã phối hợp với các đối tác trong nước và quốc tế thúc đẩy Chương trình Đối tác Hành động carbon xanh dương tại Việt Nam (NBCAP Việt Nam). Đây là nền tảng kết nối tri thức, tài chính và đổi mới để bảo tồn, phục hồi các hệ sinh thái carbon xanh dương. Song song đó, Việt Nam đang hoàn thiện cơ sở pháp lý liên quan đến quản lý hệ sinh thái carbon xanh dương như: Luật Bảo vệ môi trường 2020, Luật Lâm nghiệp 2017, Luật Đa dạng sinh học 2008... Về thị trường carbon trong nước, Nghị định 29/2026/NĐ-CP về sàn giao dịch carbon, hiệu lực từ ngày 19/1/2026, quy định các hoạt động đăng ký, cấp mã, chuyển quyền sở hữu, lưu ký, giao dịch và thanh toán đối với hạn ngạch phát thải khí nhà kính và tín chỉ carbon. Trong tương lai, tín chỉ từ các dự án carbon xanh dương có thể tham gia thị trường nếu đáp ứng điều kiện đo đạc, thẩm định, công nhận và giao dịch theo quy định.

Từ chính sách đến thực thi

Carbon xanh dương đang dần chuyển từ khái niệm nghiên cứu sang nội dung chính sách. Tuy nhiên, đây không phải giải pháp có thể triển khai chỉ bằng khẩu hiệu. Mỗi dự án cần dữ liệu rõ ràng, phương pháp đo đạc thống nhất, cơ chế giám sát minh bạch và phương án chia sẻ lợi ích với cộng đồng địa phương.

Bài học từ các nước trong khu vực cho thấy, chính sách carbon xanh dương thường bắt đầu bằng ba việc: xây dựng cơ sở dữ liệu và lập bản đồ các hệ sinh thái, xây dựng tiêu chuẩn đo đạc và thiết kế cơ chế tài chính phù hợp.

Giá trị của các hệ sinh thái carbon xanh dương không chỉ nằm ở lượng carbon được lưu giữ. Rừng ngập mặn, thảm cỏ biển và bãi triều còn giúp bảo vệ bờ biển, duy trì nguồn lợi thủy sản và hỗ trợ sinh kế cho cộng đồng ven biển. Vì vậy, các dự án carbon xanh dương nên được thiết kế theo hướng đa mục tiêu về khí hậu, sinh thái và phát triển kinh tế địa phương.

Văn Hà

Trình bày chuyên đề “Định hình các ưu tiên an ninh mạng: Những xu hướng chủ đạo cho giai đoạn 2026 và các năm tiếp theo”, Thiếu tá Trần Trung Hiếu, Phó Giám đốc Trung tâm An ninh mạng quốc gia kiêm Giám đốc Trung tâm VNCERT, Cục An ninh mạng và phòng, chống tội phạm sử dụng công nghệ cao cũng cho hay, AI đang trở thành công cụ sử dụng để tấn công mạng.

“Công nghệ trí tuệ nhân tạo (AI) đang được sử dụng để thực hiện 5 hình thức tấn công mạng chủ yếu: Thăm dò hệ thống; tạo mã độc (Malware); tấn công Deepfake/phishing; phát hiện và khai thác lỗ hổng bảo mật và leo thang đặc quyền”- ông Trần Trung Hiếu nói.

Dẫn chứng về một số cuộc tấn công mạng đáng chú ý trong thời gian vừa qua, ông Trần Trung Hiếu cho biết, lần đầu tiên thế giới ghi nhận AI trực tiếp điều hành một cuộc tấn công mạng khi tin tặc (hacker) sử dụng công cụ Claude Code để tự động hóa 80-90% chuỗi tấn công, nhắm vào khoảng 30 tổ chức lớn trên toàn cầu. Tội phạm mạng cũng đã sử dụng AI để phát hiện lỗ hổng Zero-day…

Ngày nay, thay vì tấn công trực tiếp vào mục tiêu chính, tin tặc có xu hướng khai thác lỗ hổng từ các nhà cung cấp phần mềm, nền tảng cloud, thư viện mã nguồn mở hoặc đối tác dịch vụ bên thứ ba để xâm nhập vào nhiều tổ chức cùng lúc.

Theo ông Trần Trung Hiếu, các xu hướng về an ninh mạng toàn cầu đang dịch chuyển nhanh chóng. Đây không còn đơn thuần là cuộc chiến giữa hacker và hệ thống phòng thủ truyền thống, mà là cuộc cạnh tranh về Al, dữ liệu, khả năng phục hồi số và niềm tin số.